GÜZEL SANATLAR LİSELERİ BATI MÜZİĞİ TEORİ VE UYGULAMALARI DERSİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

ÖZ Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersi güzel sanatlar liselerinde önemli bir yere sahip olan temel derslerden biridir. Bu derste müzikle ilgili genel kavramlar, kurallar, teorik ve uygulamalı bilgiler yer almaktadır. Müzik yeteneğine sahip kişilerin bu derste yapılan çalışmalarla müzikal duyma becerilerini ve müzik teorisi bilgilerini geliştirmek mümkündür. Bu yüzden Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersi müzik yeteneğinin gelişmesinde büyük rol oynamaktadır. Bu araştırma, güzel sanatlar liselerinde Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersini veren öğretmenlerin bu derste karşılaştıkları sorunları belirlemek ve bu derse yönelik fikirlerini alabilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 10 farklı güzel sanatlar lisesinde Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersini vermekte olan 10 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerle görüşmeler yapılmış, bu görüşmelerde “yarı yapılandırılmış görüşme formu” kullanılmıştır. Elde edilen veriler yazıya aktarılmış ve cevaplar betimsel analiz yöntemiyle işlenmiştir. Araştırmada Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersinin müzik eğitiminde temel derslerden biri olduğu, bu dersin ders saati sayısının arttırılması gerektiği, derslerdeki öğrenci sayısının azaltılması gerektiği, dersin uygulama kısmına daha çok zaman ayrılması gerektiği, öğrencilerin bireysel çalışma konusunda bilgilendirilmesi gerektiği, öğrencilerin dijital platformlar hakkında bilgi sahibi olması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Yapılan araştırmanın, Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersinin müziksel davranışlara yönelik tutumları ortaya çıkardığı ve bu doğrultuda dersin işlenişine yönelik yeni yaklaşımlara neden olacağı düşünceleri bakımından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Güzel sanatlar lisesi
• Batı müziği teori ve uygulamaları dersi
• müziksel işitme
• müziksel okuma
• müziksel yazma.

EVALUATION OF TEACHERS' OPINIONS ON WESTERN MUSIC THEORY AND PRACTICE COURSE IN FINE ARTS HIGH SCHOOLS

Abstract

ABSTRACT Western Music Theory and Practice is one of the fundamental courses that plays a significant role in fine arts high schools. This course covers general concepts, rules, and both theoretical and practical knowledge related to music. It is possible for individuals with musical aptitude to develop their musical ear and theoretical knowledge through the studies conducted in this course. Therefore, the Western Music Theory and Practice course plays a major role in the development of musical ability. This research was conducted to identify the problems faced by teachers who teach Western Music Theory and Practice in fine arts high schools and to gather their opinions about the course. The research was conducted during the 2021-2022 academic year. The study group consisted of 10 teachers from 10 different fine arts high schools who were actively teaching Western Music Theory and Practice. Interviews were conducted with the teachers using a semi-structured interview form. The data obtained were transcribed and analyzed using the descriptive analysis method. The study concluded that Western Music Theory and Practice is one of the core courses in music education; that the number of weekly course hours should be increased; that the number of students per class should be reduced; that more time should be allocated to the practical components of the course; that students should be informed about independent study; and that they should have knowledge of digital platforms. This study is expected to contribute to the field by revealing attitudes toward musical behaviors associated with the Western Music Theory and Practice course and by encouraging the adoption of new approaches in line with these findings.

Keywords

• Fine arts high school
• Western music theory and practice course
• musical hearing
• musical reading
• musical writing.

Kaynakça

1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2004). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı. (3. Baskı). Sakarya: Sakarya Kitabevi.
2. Apaydınlı, K. (2006). Anadolu güzel sanatlar liseleri müzik bölümü öğrencilerinin müziksel işitme-okuma-yazma dersinde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara.
3. Bağcı, H. (2009). Eşlik desteğinin armoni ve solfej eğitimindeki başarı düzeyine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Davulcu Öztürk, N. (2023). Güzel sanatlar liseleri Batı Müziği Teori ve Uygulamaları dersinde karşılaşılan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Anasanat Dalı, Afyonkarahisar.
5. Denizer, H. G. (2008). Müzik eğitimi anabilim dallarında gitar öğrencilerinin müziksel-işitme-okuma yazma dersi başarılarının öğretmen ve öğrenci görüşleri açısından değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, İstanbul.
6. Erçakır, M., S., (2007). Silahlı Kuvvetler Bando Okulları Komutanlığı’nda başlangıç eğitiminde uygulanan müziksel işitme okuma ve yazma eğitiminde kullanılan kaynaklarla ilgili uzman görüşleri ve görüşler doğrultusunda bir deneysel çalışma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara.
7. Ertürk, Y. (2018). Müzik öğretmenliği lisans programındaki müziksel işitme okuma yazma eğitiminin piyano eğitimine etkisine yönelik öğrenci ve öğretim elemanı görüşlerinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Bursa.
8. Hasar, S. (2016). Müziksel işitme okuma ve yazma dersinde uygulanan geleneksel Türk müziği solfej eğitiminin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.

9. Hocaoğlu, N. ve Akkaş Baysal, E. (2019). Nicel araştırma modelleri-desenleri. G. Ocak (Ed.), Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri içinde (66-123. ss.). Ankara: Pegem Akademi.
10. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi (35. Baskı). Nobel Yayınları.
11. Ocak, G. (2019). Bilimsel araştırmalarda kullanılan veri toplama yolları. G. Ocak (Ed.), Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri içinde (218-272. ss.). Ankara: Pegem Akademi.
12. Özdemir, E. (2017). Müzik dinleme etkinliklerinin ilköğretim öğrencilerinin akademik başarısına etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Samsun.
13. Yaşmut, B. (2013). Piyano eğitiminin müziksel işitme okuma ve yazma davranışlarına etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Samsun.
14. Yıldırım, A. ve Şimsek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
15. Yıldız, F. ve Türkmen, U. (2024). Otizmli öğrencilerin solfej dersleri üzerine bir değerlendirme. 6th International Black Sea Modern Scientific Research Congress içinde (1314-1323. ss.). 23-25 Ağustos 2024, Trabzon, Türkiye.
16. Web Kaynakları
17. Ece, A. S. ve Kaplan, S. (2008). Müziksel algılama işitme, okuma, yazma ses ve çalgı yeteneği arasındaki ilişkilerin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 16(1), 285-296. (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/49101/626557).
18. MEB, (2009). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü. (Erişim adresi: http://ogm.meb.gov.tr/belgeler/muziksel_isitme_okuma_yazma.pdf), (Erişim tarihi: 04.11.2022).
19. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343. (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ogusbd/issue/10997/131612).
20. Sağer, T., Gürpınar, E. ve Zahal, O. (2013). Müziksel işitme-okuma-yazma dersi ile diğer alan dersleri arasındaki ilişkilerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Fine Arts, 8(2), 305-314. (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/nwsafine/issue/19892/213033).
21. Şendurur, B. İ. ve Tanınmış, G. E. (2017). Müziksel işitme okuma ve yazma eğitiminin keman eğitimine etkisi. Fine Arts, 12(3), 185-198. (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/322849).
22. Topalak, Ş., İ. ve Yazıcı, T. (2014). Güzel sanatlar lisesi müzik öğretiminde karşılaşılan sorunların öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi. Journal of Computer and Education Research, 2(3), 114-135. (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/jcer/issue/18615/196504).
23. Umuzdaş, M. S. ve Umuzdaş, S. (2012). Müzik öğretmenliği lisans öğrencilerinin alan derslerindeki akademik başarılarının ilişkisel incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(7), 725-733. (Erişim adresi: https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423913252.pdf).
24. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20201214235647970-BATI%20M%C3%9CZ%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20TEOR%C4%B0%20VE%20UYGULAMASI%20(9-12).pdf (Erişim tarihi: 22.07.2025).
25. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2024117103836362-2022%20BATI%20M%C3%9CZ%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20TEOR%C4%B0%20VE%20UYGULAMASI.pdf.pdf (Erişim tarihi: 22.07.2025).
26. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/14141220_2023-41_Guzel_Sanatlar.pdf 2023_09/ (Erişim tarihi: 22.07.2025).