ÇALGI PERFORMANSINI GELİŞTİRMEYE YÖNELİK SPOR DİSİPLİNİ TEMELLİ BİR ZİHİNSEL ÇALIŞMA ÖNERİSİ

Öz

Çalgı performansı fiziksel, zihinsel ve ruhsal bir eylemler bütünüdür. Provalar müzisyenin en iyi halini sahnede gerçekleştirebilmesi için yapılır. Müzisyenler fiziksel çalışmalarını nasıl planlayacakları, eseri nasıl yorumlayacakları ile ilgili bir çalışma programına sahip olmalarına rağmen çok azı performansa zihinsel ve ruhsal olarak hazırlanmak için planlı-sistemli bir çalışma yürütür. Sahne performansını geliştirmeye yönelik bir zihinsel çalışma planı hazırlanması bu araştırmanın amacıdır. Araştırmada zihinsel çalışma planının nasıl kurgulanması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu soruya cevap aramak için müzik alanında yapılmış çalışmalar içerik analizi yöntemiyle incelenmiş, alana uygun performans temelli ihtiyaçlar belirlenmiştir. Çalgı performansını geliştirmek için çeşitli zihinsel yöntemlerin önerildiği görülmüş fakat kapsayıcı-planlı bir çalışmalar bütününe ve çalışma planı kurgusuna rastlanmamıştır. Spor antrenmanı ile çalgı performansının ortak özelliklerinden hareketle spor alanında kullanılan psikolojik beceri antrenmanı ile ilgili yapılmış araştırmalar araştırmanın amacı doğrultusunda incelenmiştir. Zihinsel pratikler spor alanında sıklıkla kullanılmakta, spor psikologları ile birlikte yapılan planlı çalışmalarla duygusal ve zihinsel olumsuz etkenler ortadan kaldırılarak sporcuların performansları yükseltilmektedir. Spor antrenmanlarında kullanılan zihinsel yöntemler sağladıkları kazanımlar bağlamında değerlendirilmiş, çalgı performansına katkı sağlayabilecek ve kapsayıcı bir çalışma planı kurgusunu oluşturmaya yardımcı olacak yöntemler üzerinde durulmuştur. Buna göre odaklanma çalışmaları, nefes egzersizleri, zihinsel imgeleme, meditasyon gibi tekniklerin öne çıktığı görülmüş, bu tekniklerin birden fazla hedef için kullanılabilecek olması dikkat çekmiştir. Araştırmada sanatçıların sahne performansı öncesi fiziksel çalışmalarına ek olarak uygulayacakları zihinsel çalışma önerisi sunulmuş ve sonuç bölümünde zihinsel çalışma önerisinin kapsayıcılığı tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Performans
• Çalgı performansı
• Psikolojik beceri antrenmanı
• Zihinsel antrenman
• Zihinsel çalışma

A SPORTS DISCIPLINE-BASED MENTAL PRACTICE SUGGESTION TO IMPROVE INSTRUMENT PERFORMANCE

Abstract

Instrument performance is a set of physical, mental, and spiritual actions. Rehearsals are held so that the musician can perform at his best on stage. Although musicians have a work program on how to plan their physical work and how to interpret the piece, very few of them carry out a planned-systematic work to prepare mentally and spiritually for the performance. The purpose of this research is to prepare a mental work plan to improve stage performance. The research focuses on how the mental work plan should be structured. In order to find an answer to this question, studies conducted in the field of music were examined with the content analysis method, and performance-based needs appropriate to the field were determined. It was seen that various mental methods were suggested to improve instrument performance, but no comprehensive or structured work plan was found. Based on the common characteristics of sports training and instrument performance, studies conducted on psychological skill training used in the field of sports were examined in line with the purpose of the research. Mental practices are frequently used in the field of sports, and with planned studies conducted together with sports psychologists, negative emotional and mental factors are eliminated, and athletes' performances are increased. Mental methods used in sports training were evaluated in the context of the gains they provide, and methods that can contribute to instrument performance and help create a comprehensive work plan were emphasized. Accordingly, techniques such as focus studies, breathing exercises, mental imagery, and meditation have been seen to come to the fore, and it is noteworthy that these techniques can be used for more than one goal. In the study, a mental study suggestion was presented for artists to apply in addition to their physical studies before stage performance, and the comprehensiveness of the mental study suggestion was discussed in the conclusion section.

Keywords

• Performance
• Instrument performance
• Psychological skills training
• Mental training
• Mental practice

Kaynakça

1. Acar, K. (2019). Ameliyat Öncesi ve Sonrası Uygulanan İmgeleme Tekniğinin Bulantı Kusma ve Diğer Semptomlar Üzerine Etkisi: Prospektif Randomize Kontrollü Çalışma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
2. Afacan, E., Yazıcılar Özçelik, İ., Çobanoğlu, G., Hasırcı, S. (2020). Psikolojik Beceri (Mental) Antrenmanında Etik Değerler. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (2), 155-176.
3. Akkaya, T. (2017). Mental Enstrüman Çalışma Tekniklerinin Gitar İcrasındaki Yararları. (Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Aktürk, C. (2017). Bronkoskopi İşleminde Müzik Eşliğinde Yapılan Rehberlikli İmgelemenin İşlemin Başarısına, Hasta Memnuniyetine ve Bazı Fizyolojik Parametrelere Etkisi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
5. Altıntaş, A., Akalın, C. (2008). Zihinsel Antrenman ve Yüksek Performans. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, VI (1), 39-43.
6. Baydağ, C., & Başoğlu, M. B. (2018). Müzik Eğitimi Perspektifinde Performans Kaygısına Genel Bir Bakış. Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 5 (25), 2204-2212.
7. Beşler, H, K. (2020). Zihinsel Antrenmanın Futbol Antrenörlerinin Zihinsel Dayanıklılık ve Problem Çözme Becerilerine Etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
8. Beşler, H, K. (2021). Sporda Zihinsel Antrenman. A, Bingöl Diedhiou (Ed.), Antrenman Yöntemleri içinde (51-68. ss.). İstanbul: Efe Akademi Yayınları.

9. Birrer, D., Morgan, G. (2010). Psychological skills training as a Way to Enhance an Athlete’s Performance in High-Intensity Sports. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20 (2), 78-87.
10. Butkevičiūtė, E., Bikulčienė, L., Blažauskas, T., Žemaitytė, A. (2023). Cognitive Checkup and Mental Training Platform for Elite Athletes, Baltic Journal of Modern Computing, 11 (2), 257-271.
11. Cemali, M. (2017). Müzik Bölümü Lisans Öğrencilerinde Performans Kaygısına Neden Olan Faktörlerin Belirlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
12. Çimen, G. (2001). Konser Kaygısı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (2), 125-133. https://dergipark.org.tr/en/pub/gefad/issue/6768/91078
13. Dumond, T.Q. (2012). Konsantrasyonun Gücü. (Çev: U. Y. Sağırlı). Ankara: Tutku Yayınevi.
14. Einarsson, E, I., KristjánsdÓttir, H. & Saavedra, J, M. (2020). Relationship Between Elite Athletes’ Psychological Skills And Their Training In Those Skills. Nordic Psychology Journal, 72 (1), 23-32. https://doi.org/10.1080/19012276.2019.1629992
15. Ekmekçi, R. (2024). Sporda Zihinsel Antrenman (Bir Adım Önde). Ankara: Detay Yayıncılık.
16. Goleman, D. (2014). Odak Mükemmelliğin Gizli Anahtarı. İstanbul: Varlık Yayınları.
17. Gören, B. (2016, Ekim 12-14). Alexander Tekniği İle Performans Kazanımları: Deu Konservatuvar Örneği [Tam Metin]. 8.Uluslararası Müzik Sempozyumu Müzikte Performans, Bursa, Osmangazi Belediyesi Yayınları, s.384-394.
18. Kahrović, I., Radenković, O., Mavrić, F., Murić, B. (2014). Effects Of The Self Talk Strategy In The Mental Training Of Athletes, Physical Education and Sport, 12 (1), 51-58.
19. Kara, E. (2021). Öğrenci Sporcularda Algılanan Stres İle Psikolojik Sağlamlık İlişkisi: Başa Çıkma Stratejileri, Bilinçli Farkındalık ve Algılanan Sosyal Desteğin Aracılığı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
20. Kartal, H. (2008). Nefes Terapisi Olağan Dışı Bilinç Durumları. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
21. Kıraç Sabzehzar, D. (2020). Sahne Kaygısı Yöntem ve Stratejilerinin Müzik Performans Kaygısı İçin Kullanılabilirliği. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 6 (2), 158-164.
22. Metan, H. (2022). Hentbolculara Uygulanan Psikolojik Beceri Antrenman Programı ve Geri Bildirimin Özyeterlik İnancına ve İsabetli Atışa Etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
23. Okay, H. H. (2015). Çalgı Eğitiminde Mental Pratik. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi. 2 (3), 157-167.
24. Osana, M. (2009). The Lister Sink Method: A Holistic Approach To Injury-Preventive Piano Technique. (Doctoral thesis). The University of North Carolina.
25. Özer, B. (2020). Piyano Eğitiminde Zihinsel Çalışma ve Ezberlemenin Önemi. H, Şahin (Ed.), Eğitim Bilimleri Teori, Güncel Araştırmalar ve yeni Eğilimler içinde (23-43. ss.). Cetinje, Karadağ: IVPE.
26. Saraçoğlu, K. T., Baygın, Ö. (2015). Otonom Sinir Sistemi ve Anestezi. Anestezi Dergisi, 23 (4), 194-200.
27. Teztel, G. (2016). Psikolojide Akış Kuramı ve Müzik İcrası Bağlamında Değerlendirilmesi. Konservatoryum, 3 (2), 1-17.
28. Thelwell, R, C., Greenlees, I, A. & Weston, N, J, V. (2007). Using Psychological Skills Training to Develop Soccer Performance. Journal of Applied Sport Psychology, 18 (3), 254-270. https://doi.org/10.1080/10413200600830323
29. Topoğlu, O. (2013). Müzisyenlerde Sahne Korkusu, Sahne Korkusunun Nedenleri ve Sahne Korkusuyla Baş Etmede Kullanılabilecek Stratejiler. Fine Arts, 8 (1), 43-55. https://dergipark.org.tr/en/pub/nwsafine/issue/19893/213040
30. Turgut, M., Yaşar, O, M. (2020). Mental Training of College Student Elite Athletes. Journal of Education and Learning, 9 (1), 51-59.
31. Urfa, O. ve Aşçı, F. H. (2018). On Haftalık Psikolojik Beceri Antrenman Programının Genç Futbolcuların Kaygı, Özsaygı, Güdülenme, Dikkat ve Şut İsabet Oranı Üzerine Etkisi. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 29 (3), 131-146.
32. Yağışan, N. (2002). Farklı Bir Alanın Profesyonel Sporcuları: Müzisyenler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (1), 183-194.
33. Yarayan, Y, E., İlhan, E, L. (2018). Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri’nin (SZAE) Uyarlama Çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23 (4), 205-218.
34. Web Kaynakları
35. Bölükbaşı, E. (t.y.). Spor psikolojisi-Psikolojik beceri antrenmanı [Pdf Sunusu]. (Erişim adresi: https://slideplayer.biz.tr/slide/13751869/), (Erişim tarihi: 15 Kasım 2024).
36. Eskigülek, S. (2020, 28 Mart). Psikolojik beceri antrenman programları oluşturulması lazım. Voleybol Aktüel, (Erişim adresi: https://www.voleybolaktuel.com/psikolojik-beceri-antrenman-programlari-olusturulmasi-lazim/), (Erişim tarihi: 13 Kasım 2024).
37. Öner, Ç. (t.y). Egzersiz psikolojisi [Pdf Sunusu]. (Erişim adresi: https://gavsispanel.gelisim.edu.tr/Document/coner/20210503015343627_10ae3522-2e66-4877-850b-7bc89e54cba3.pdf), (Erişim tarihi: 10 Kasım 2024).