ORTA ÇAĞ MANASTIR GELENEĞİNDE RUHANİ BİR SES: HILDEGARD VON BINGEN’İN MÜZİĞİ

Öz

ÖZ Alman rahibe Hildegard von Bingen, 12. yüzyılda yaptığı önemli çalışmalar ve ürettiği eserlerle dikkat çeken tarihî bir figür olarak öne çıkmaktadır. Her ne kadar kendi çağında müzisyen kimliği ön planda olmasa da manastır yaşamında müziğin onun için merkezi bir yere sahip olduğu ve ilk kadın besteci olarak anılmasının yanı sıra, ilk müzikli dramayı yaratmasıyla da müzik tarihinde önemli bir yer edindiği görülmektedir. Hildegard’ın eserleri, yalnızca mistik ve dinî bir imgelem sunmakla kalmayıp, aynı zamanda onun iç dünyasını, inancını ve ruhsal deneyimlerini yansıtan kişisel bir ifade biçimi olarak ele alınmaktadır. Nitel araştırma yöntemi temelinde yapılandırılan bu çalışma, Hildegard’ın müzik anlayışını tarihsel, kültürel ve toplumsal bağlamlar ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın veri kaynağını Hildegard’a ait vizyoner yazılar, litürjik eserler ve bu eserler üzerine yapılmış müzikolojik ve kültürel yorumlar oluşturmaktadır. Çalışmanın bulguları, Hildegard’a olan ilginin 17. ve 19. yüzyıllarda belirginleştiğini, 1982-1998 yılları arasında ise önemli bir canlanma yaşandığını göstermektedir. Bu süreçte Hildegard’ın eserleri yalnızca akademik ve dinî çevrelerde değil, aynı zamanda seküler kültür alanında da yeniden üretilmiş; meditasyon müziği, ambiyans müziği ve popüler kültür öğesi olarak çeşitli platformlarda yer bulmuştur. Sonuç olarak, Hildegard’ın eserlerinin önce akademik ve dinî çevrelerde ele alındığı, ancak zamanla akademik ilginin ötesine geçerek daha geniş bir kitleye hitap ettiği söylenebilir. Hildegard’ın müziği, tarihsel kontekstinden kopmaksızın, günümüzde de anlam kazanmakta ve hem geçmişin ruhani sesi hem de çağdaş müzik pratiklerinde çok katmanlı bir ifade alanı olarak varlığını sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hildegard von Bingen
• Orta Çağ müziği
• kadın besteci
• mistik teoloji
• litürjik drama

A SPIRITUAL VOICE IN THE MEDIEVAL MONASTIC TRADITION: HILDEGARD VON BINGEN’S MUSIC

Abstract

ABSTRACT The German nun Hildegard von Bingen stands out as a historical figure who attracted attention with her significant works and productions in the 12th century. Although her identity as a musician was not at the forefront in her own time, it is evident that music held a central place in her monastic life, and she gained an important position in music history not only as the first female composer but also by creating the first musical drama. Hildegard’s works are regarded not only as a presentation of mystical and religious imagery but also as a personal form of expression that reflects her inner world, faith, and spiritual experiences. Structured on the basis of a qualitative research method, this study aims to examine Hildegard’s understanding of music in light of historical, cultural, and social contexts. The data sources of the research consist of Hildegard’s visionary writings, liturgical works, and the musicological and cultural interpretations made on these works. The findings of the study indicate that interest in Hildegard became more apparent in the 17th and 19th centuries, while a significant revival occurred between 1982 and 1998. During this process, Hildegard’s works were reproduced not only in academic and religious circles but also in the realm of secular culture; they found a place on various platforms as meditation music, ambient music, and elements of popular culture. As a result, it can be said that Hildegard’s works were initially addressed in academic and religious environments, but over time, the interest exceeded academic circles and reached a wider audience. Without detaching from its historical context, Hildegard’s music continues to gain meaning today, maintaining its existence both as the spiritual voice of the past and as a multi-layered field of expression in contemporary musical practices.

Keywords

• Hildegard von Bingen
• medieval music
• female composer
• mystical theology
• liturgical drama

Kaynakça

1. Akın, H. (2005). Ortaçağ’dan bilge bir kadın Bingenli Azize Hildegard. İstanbul: Dharma Yayınları.
2. Altstatt, A. (2021). The ordo virtutum and Benedictine monasticism. J. Bain (Ed.), The Cambridge companion to Hildegard of Bingen (235-256 ss.). Cambridge: Cambridge University Press.
3. Bain, J. (2021). Music, liturgy, and intertextuality in Hildegard of Bingen’s chant repertory. J. Bain (Ed.), The Cambridge companion to Hildegard of Bingen (208-234 ss.). Cambridge: Cambridge University Press.
4. Bal, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri. İstanbul: Sentez Yayınları.
5. Baş, T. ve Akturan, U. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
6. Dronke, P. (1984). Women writers of the Middle Ages: A critical study of texts from perpetua (203) to marguerite porete (1310). Cambridge: Cambridge University Press.
7. Fassler, M. (1998). Composer and dramatist: “Melodious singing and the freshness of remorse”. B. Newman, (Ed.), Voice of the living light (149-175 ss.). Berkeley: University of California Press.
8. Flanagan, S. (2006). Hildegard of Bingen, 1098-1179 a visionary life. London: Taylor & Francis Group.

9. Gardiner, K. (2021). A conductor’s guide to the music of Hildegard von Bingen (Yayımlanmamış doktora tezi). Indiana University, Jacobs School of Music, Indiana.
10. Godefridus &Theodricus. (1995). The Life of the Holy Hildegard. (Çev. A. Führkötter, J. McGrath, M. Palmquist ve J. S. Kula). Collegeville, MN: Liturgical Press.
11. Henderson, G. E. (2003). A sound theology: The vital position of sound and music to Hildegard of Bingen’s theology and public identity (Doktora tezi, University of Nebraska). (Erişim adresi: https://www.academia.edu/10841234/A_Sound_Theology_The_Vital_Position_of_Sound_and_Music_in_Hildegard_of_Bingens_Theology_and_Public_Identity), (Erişim tarihi: 08.05.2024).
12. Higley, S. L. (2007). Hildegard Of Bingen’s unknown language-an edition, translation, and discussion. New York: Palgrave Macmillan.
13. Hildegard. (1983). Mystical visions. (Çev. B. Hozeski). Rochester, Vermont: Bear & Company.
14. Hildegard. (1994). The letters of Hildegard of Bingen vol I. (Çev. J. L. Baird, R. K. Ehrman). New York: Oxford University Press.
15. Hildegard. (2001). Hildegard’s healing plants. (Çev. B. W. Hozeski). Boston: Beacon Press.
16. Hildegardis. (1978). Scivias III. (A. Führkötter, A. Carlevaris, Ed.). Turnhout: Tvrnholti Typographi Brepols Editores Pontificii.
17. Holsinger, B. W. (2001). Music, body, and desire in medieval culture. Stanford: Stanford University Press.
18. Key, J. A. (2014). Hildegard von Bingen, the late, great, one and only? Making the case against modern Hildegard scholarship: Questioning originality in Hildegard von Bingen and her musical output (Yüksek lisans tezi, University of Arizona). (Erişim adresi: https://www.academia.edu/7152505/Hildegard_von_Bingen_the_Late_Great_One_and_Only_Making_the_Case_against_Modern_Hildegard_Scholarship_Questioning_Originality_in_Hildegard_von_Bingen_and_Her_Musical_Output), (Erişim tarihi: 05.04.2024).
19. Maddocks, F. (2013). Hildegard Of Bingen the women of her age. London: Faber & Faber.
20. Newman, B. (1998). Poet. B. Newman (Ed.), Voice of the living light (176-192 ss.). Berkeley: University of California Press.
21. Patterson, L. (2010). The late 20th-century commercial revival of Hildegard of Bingen. Saint Louis: Washington University.
22. Temiztürk, H. (2019). Bingenli Hildegard: Orta Çağlı bir Hıristiyan mistiğin perspektifinden ‘öteki’ algısı”. Oksident 1(1), 23-39. https://doi.org/10.5281/zenodo.3360688
23. Witts, R. (1998). How to make a saint: on interpreting Hildegard of Bingen. Early Music, 26(3), 479-485. https://doi.org/10.1093/earlyj/XXVI.3.478
24. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
25. Yüksel, A., Mil, B. ve Bilim, Y. (2007). Nitel araştırma: Neden, nasıl, niçin? Ankara: Detay Yayıncılık.