Yönetici-Ast Etkileşimi, Örgütsel Bağlılık, Etkileşimci ve Dönüşümcü Liderlik Tarzları İlişkisinin Kavramsal Değerlendirmesi

Murat Şengöz

doi:10.51947/yonbil.1722108

TR EN

Yönetici-Ast Etkileşimi, Örgütsel Bağlılık, Etkileşimci ve Dönüşümcü Liderlik Tarzları İlişkisinin Kavramsal Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışmanın temel amacını, “yönetici-ast etkileşimi”, “örgütsel bağlılık”, “etkileşimci liderlik” ve “dönüşümcü liderlik” kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmada konu ile ilgili önceki çalışmalar incelenerek öncelikle çalışanlar ve örgüt açısından yönetici-ast etkileşiminin genel anlamda olumlu sonuçları değerlendirilmek suretiyle özellikle örgütsel bağlılık kavramı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Bununla birlikte, liderlik hakkındaki literatür incelenerek, liderliğin önemi ve başlıca liderlik türleri ele alınmıştır. Davranışsal liderlik kuramlarından yola çıkarak liderlik tarzlarından etkileşimci ve dönüşümcü liderlik tarzlarının örgütsel bağlılık ile olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, yönetici-ast etkileşiminin, etkileşimci ve dönüşümcü liderlik tarzlarının çalışanların örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri ve ilişkisi söz konusu araştırma bulguları ışığında kavramsal olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Liderlik , Örgütsel Başlılık , Yönetici Ast Etkileşimi

Conceptual Evaluation of the Relationship Between Leader-Member Exchange, Organizational Commitment, and Transactional and Transformational Leadership Styles

Abstract

The main aim of this study is to examine the relationship between "leader-member exchange," "organizational commitment," "transformational leadership," and "transactional leadership" concepts. Within this scope, previous studies on the subject were reviewed, and firstly, the overall positive outcomes of leader-member exchange for both employees and organizations were evaluated, with a particular focus on the concept of organizational commitment. Additionally, the literature on leadership was reviewed, addressing the importance of leadership and the major types of leadership. Drawing from behavioral leadership theories, the relationships between leadership styles, particularly transformational and transactional leadership styles, and organizational commitment were assessed. In this context, the impact and relationship of leader-member exchange on employees' organizational commitment through transactional and transformational leadership styles were conceptually examined in light of the research findings.

Keywords

Leadership , Organizational Commitment , Leader-Member Exchange

Kaynakça

Adedoyin, F. F., Ozturk, I., Bekun, F. V., Agboola, P. O. & Agboola, M. O. (2021). Renewable and nonrenewable energy policy simulations for abating emissions in a complex economy: Evidence from the novel dynamic ARDL. Renewable Energy, 177, 1408-1420. Ahmad, M., Jabeen, G. & Wu, Y. (2021). Heterogeneity of pollute.
Akca, H. (2021). Environmental Kuznets Curve and financial development in Turkey: evidence from augmented ARDL approach. Environmental Science and Pollution Reserach, 28, 69149–69159.
Alamsyah, D. P., & Muhammed, H. A. A. (2019). Antecedents of green awareness for Eco-Friendly Products. ASEAN Marketing Journal, 10(2), 3.
Altıner, A., & Toktaş, Y. (2017). The Effects of innovation on economic growth in the emerging market economics: panel data analysis. Journal of Current Researches on Business and Economics, 7(2), 477-496.
Bai, J., Kao, C., & Ng, S. (2009). Panel cointegration with global stochastic trends. Journal of Econometrics, 149(1), 82-99.
Barak, D., & Koçoğlu, M. (2023). Çevresel Ar-Ge Harcamalarını Hızlandırmak Karbon Emisyonlarını Azaltır Mı?: Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Perspektifinde Panel Kantil Regresyon Kanıtları. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 25(45), 768-792.
Breusch, T.S ve A.R. Pagan(1980), The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification Tests in Econometrics, Review of Economic Studies, 47, 239-53.
Braun, E., & Wield, D. (1994). Regulation as a means for the social control of technology. Technology Analysis & Strategic Management, 6(3), 259-272.
Bucak, Ç. (2022). BRICS-T ülkelerinde ekonomik karmaşıklık ve küreselleşme ilişkisi: panel veri analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 92-105.
Carrión-Flores, C. E. & Innes, R. (2010). Environmental innovation and environmental performance. Journal of Environmental Economics and Management, 59(1), 27-42. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2009.05.003

Chen, H., Yi, J., Chen, A., Peng, D., & Yang, J. (2023). Green technology innovation and CO2 emission in China: Evidence from a spatial-temporal analysis and a nonlinear spatial durbin model. Energy Policy, 172, 113338.
Cheng, C., Ren, X., Dong, K., Dong, X., & Wang, Z. (2021). How does technological innovation mitigate CO2 emissions in OECD countries? Heterogeneous analysis using panel quantile regression. Journal of environmental management, 280, 111818.
Çınar, S. (2010). OECD ülkelerinde kişi başı GSYİH durağan mı? panel veri analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(2), 591-601.
Demez, S. (2021). Effects of Environmental Innovations, Renewable Energy Consumption and Economic Growth on CO2 Emission: Panel Data Analysis for Select G-20 Countries. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(4), 1007-1017.
Du, K. & Li, J. (2019). Towards a green world: How do green technology innovations affect total-factor carbon productivity. Energy Policy, 131, 240–250. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2019.04.033
Eberhardt, M. and Bond, S. , Cross-section Dependence in Nonstationary Panel Models: A Novel Estimator, MPRA Paper, No. 17870.
Erataş, F. (2012), Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme Ekseninde Krugman 45 Derece Kuralının Geçerliliği: Küresel Bir Analiz, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Farooq, F., Chaudhry, I. S., Yusop, Z. & Habibullah, M. S. (2020). How do globalization and foreign direct investment affect environmental quality in OIC member countries?, Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences (PJCSS), 14(2), 551-568.
Fethi, S., & Rahuma, A. (2019). The role of eco-innovation on CO 2 emission reduction in an extended version of the environmental Kuznets curve: evidence from the top 20 refined oil exporting countries. Environmental Science and Pollution Research, 26, 30145-30153.
Göçer, İ. (2013). Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı, dış ticaret dengesi ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri. Maliye Dergisi, 165(2), 215-240.
Grossman, G. M. ve Krueger, A. B. (1991). Environmental Impacts of a North American Free Trade Agreement. https://www.nber.org/papers/w3914.
Guo, M., Nowakowska-Grunt, J., Gorbanyov, V., & Egorova, M. (2020). Green technology and sustainable development: Assessment and green growth frameworks. Sustainability, 12(16), 6571.
Guo, Y., Xia, X., Zhang, S. & Zhang, D. (2018). Environmental regulation, government R&D funding and green technology innovation: Evidence from China provincial data. Sustainability, 10(4), 940. https://doi.org/10.3390/su10040940
Hashmi, R. & Alam, K. (2019). Dynamic relationship among environmental regulation, innovation, CO2 emissions, population, and economic growth in OECD countries: A panel investigation. Journal of cleaner production, 231, 1100-1109. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.05.325
Hsiao, C. (2006). Panel Data Analysis —Advantages and Challenges. Institute of Economic Policy Research, 1–63
Hussain, Z., Mehmood, B., Khan, M.K. & Tsimisaraka, R.S.M. (2021). Green Growth, Green Technology, and Environental Health: Evidence from High-GDP Countries. Frontiers in Public Health, 9. Işık, N., & Kılıç, E. (2014). Ulaştırma sektöründe CO2 emisyonu ve enerji ar-ge harcamaları ilişkisi. Sosyoekonomi, 22(22).
Karanfil, M., Uzma, O., Bektaş Dalgalı, B., Erden, D. (2025). Dijitallesme ve İnovasyonun Karbon Ayak İzine Etkisi: Seçilmiş Oecd Ülkeleri İçin Panel Veri AnaliziDijitallesme ve İnovasyonun Karbon Ayak İzine Etkisi: Seçilmiş Oecd Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi. Biga İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(3), 203-215. https://doi.org/10.70754/biibfd.1526606
Khan, Z., Ali, S., Umar, M., Kirikkaleli, D., & Jiao, Z. (2020). Consumption-based carbon emissions and international trade in G7 countries: the role of environmental innovation and renewable energy. Science of the Total Environment, 730, 138945.
Khattak, I., Ahmad, M., Khan, Z. U., & Khan, A. (2020). Exploring the impact of innovation, renewable energy consumption, and income on CO2 emissions: new evidence from the BRICS economies. Environmental Science and Pollution Research, 27(12), 13866-13881. https://doi.org/10.1007/s11356-020-07876-4
Kılınç, N. Ş., & Kılınç, E. C. (2024) Yeşil İnovasyonun Enerji Verimliliğine Etkisi Üzerine Bir Panel Veri Analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 10(1), 1-22.
Koçbulut, Ö., & Barış, S. (2016). Avrupa Birliği ülkelerinde ihracat ve doğrudan yabancı yatırımların kadın istihdamı üzerindeki etkisi: Panel veri analizi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 1(2), 22-39.
Konuk, F., Zeren, F., Akpınar, S., & Yıldız, Ş. (2021). Biomass energy consumption and economic growth: Further evidence from NEXT-11 countries. Energy Reports, 7, 4825-4832.
Koop, G. (1998). Carbon dioxide emissions and economic growth: a structural approach. Journal of Applied Statistics, 25(4), 489-515.
Lin, H., & Long, C. X. (2021). Do discretion criteria for patent administrative law enforcement encourage innovation among firms?. China Economic Quarterly International, 1(2), 160-175.
Majekodunmi, T. B., Shaari, M. S., Abidin, N. Z., & Ridzuan, A. R. (2023). Green technology, exports, and CO2 emissions in Malaysia. Heliyon, 9(8).
Mangır, N., & Şahin, Ü. A. (2022). An environmentally extended global multi-regional input–output analysis of consumption-based and embodied import-based carbon emissions of Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 29(36), 54813-54826.
Nikzad, R., & Sedigh, G. (2017). Greenhouse gas emissions and green technologies in Canada. Environmental Development, 24, 99-108.
Obobisa, E. S., Chen, H., & Mensah, I. A. (2022). The impact of green technological innovation and institutional quality on CO2 emissions in African countries. Technological Forecasting and Social Change, 180, 121670. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.121670
Organisation for Economic Co-operation and Development. (n.d.). Environmentally related patents. OECD Data Explorer. https://dataexplorer.oecd.org/vis?df[ds]=DisseminateFinalDMZ&df[id]=DSD_PAT_DEV%40DF_PAT_DEV&df[ag]=OECD.ENV.EPI&dq=.A.ENV_PAT...&pd=1990%2C&to[TIME_PERIOD]=false&vw=tb
Our World in Data. (n.d.). CO₂ emissions per capita. https://ourworldindata.org/grapher/co-emissions-per-capita?tab=table&country=~CAN
Özcan, B., & Arı, A. (2014). Araştırma-geliştirme harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: panel veri analizi. Maliye Dergisi, 166(1), 39-55.
Pachauri, R.K.; Allen, M.R.; Barros, V.R.; Broome, J.; Cramer, W.; Christ, R.; Church, J.A.; Clarke, L.; Dahe, Q.;
Dasgupta, P.; et al. Climate Change (2014): Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change; IPCC: Geneva, Switzerland, 151.
Pesaran, H. M. (2006), A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross Section Dependecy, Cambridge Working Papers in Economics 0346.
Pesaran H. M. (2007) A Simple Panel Unit Root Test In The Presence Of Cross-Section Dependence, Journal of Applied Econometrics, 22 265-312
Pesaran, H.M., ve Yamagata, T. (2008), Testing Slope Homogeneity in Large Panels, Journal of Econometrics, 142, 50–93.
Pesaran, M. H., Ullah, A. ve Yamagata, T. (2008), A bias‐adjusted LM test of error cross‐section independence The Econometrics Journal, 11.1: 105-127.
Pesaran, M. H., & Tosetti, E. (2011). Large panels with common factors and spatial correlation. Journal of Econometrics, 161(2), 182-202.
Petrović, P., & Lobanov, M. M. (2020). The impact of R&D expenditures on CO2 emissions: evidence from sixteen OECD countries. Journal of Cleaner Production, 248, 119187.
Ramzan, M., Raza, S. A., Usman, M., Sharma, G. D., and Iqbal, H. A. (2022). Environmental Cost of Non-renewable Energy and Economic Progress: Do ICT and Financial Development Mitigate Some burden? J. Clean. Prod. 333, 130066. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.130066
Sağlam, Y., Egeli, H. A., & Egeli, P. (2017). The Relationship between R&D Expenditures and Economic Growth for Some Developed and Developing Countries: A Panel Data Analysis. Sosyoekonomi, 25(31), 149-166.
Shan, S., Genç, Y., Kamran, H. W., & Dinca, G. (2021). Role of green technology innovation and renewable energy in carbon neutrality: A sustainable investigation from Turkey. Journal of Environmental Management, 294, 113004. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.113004
Sharif, A., Saqib, N., Dong, K., & Khan, S. A. R. (2022). Nexus between green technology innovation, green financing, and CO2 emissions in the G7 countries: the moderating role of social globalisation. Sustainable Development, 30(6), 1934-1946.
Sun, H., Edziah, B. K., Sun, C., & Kporsu, A. K. (2019). Institutional quality, green innovation and energy efficiency. Energy Policy, 135, 111002. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2019.111002
Telatar, O. M., & Birinci, N. (2022). The effects of environmental tax onecological footprint and carbon dioxide emissions: A nonlinearSHARIF ET AL . 1945 hypothesis: Evidence from methods moment of quantile regression.Renewable Energy, 192, 485–494. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.03.123
Ünlü, F. (2022). Yükselen piyasa ekonomilerinde finansal gelişme ve gelir eşitsizliği i̇lişkisi: Yatay Kesit Bağımlılığı Altında Kurumların Moderatör Etkisi Üzerine Heterojen panel veri analizi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(1), 107-137.
Usman, M., and Makhdum, M. S. A. (2021). What Abates Ecological Footprint in BRICS-T Region? Exploring the Influence of Renewable Energy, Non-renewable Energy, Agriculture, forest Area and Financial Development. Renew. Energ. 179, 12–28. https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.07.014
Wang, M. L., Wang, W., Du, Y., Li, C. F., & He, Z. (2020). Causal relationships between carbon dioxide emissions and economic factors: Evidence from China. Sustainable Development, 28(1), 73-82. https://doi.org/10.1002/sd.1966
Westerlund, J., & Edgerton, D. L. (2007). New improved tests for cointegration with structural breaks. Journal of time series Analysis, 28(2), 188-224.
Westerlund, J. (2008). Panel cointegration tests of the Fisher effect. Journal of Applied Econometrics, 23(2), 193-233.
Zhang, J., Terrones, M., Park, C. R., Mukherjee, R., Monthioux, M., Koratkar, N., ... & Bianco, A. (2016). Carbon science in 2016: Status, challenges and perspectives. Carbon, 98, 708-732.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Murat Şengöz ^*
0000-0001-6597-0161
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2025

Kabul Tarihi

23 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 18

DOI

https://doi.org/10.51947/yonbil.1722108

IZ

https://izlik.org/JA74SK96NA

APA

Şengöz, M. (2025). Yönetici-Ast Etkileşimi, Örgütsel Bağlılık, Etkileşimci ve Dönüşümcü Liderlik Tarzları İlişkisinin Kavramsal Değerlendirmesi. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(18), 75-176. https://doi.org/10.51947/yonbil.1722108

Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi

ISSN: 2149-1984

YÜKSEKBİLGİLİ EĞİTİM VE DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ.

Yönetici-Ast Etkileşimi, Örgütsel Bağlılık, Etkileşimci ve Dönüşümcü Liderlik Tarzları İlişkisinin Kavramsal Değerlendirmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Conceptual Evaluation of the Relationship Between Leader-Member Exchange, Organizational Commitment, and Transactional and Transformational Leadership Styles

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster