Vergi Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesinde Bir Analiz ve Vergi Eğitiminde Metaverse

Öz

Son yıllarda toplumsal gelişimin belirleyici bileşenlerinden okuryazarlık düzeyi ekonomi, bütçe, finans gibi farklı bilim dalları ile ilişkili olarak ölçülmektedir. Vergi okuryazarlığı alanında çalışmalarda bireye, topluma, vergi sistemine katkısı ve devlet mükellef ilişkilerinde mükellef uyumunu arttırması yönünde tespitler araştırma bulguları ile açıklanmaktadır. Sıklıkla vurgulanan husus, vergi okuryazarlık düzeyini toplumda hızlı ve etkin geliştirmenin gerekliliğidir. Bu çalışmanın amacı, mezun olduğunda muhasebe ve vergi uygulamaları alanında istihdama katılacak Dokuz Eylül Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin vergi okuryazarlık düzeyini ölçmek ve toplumda vergi okuryazarlık düzeyinin geliştirilmesinde dijital araçların öğrenimde yaygınlaşan kullanımını Metaverse özelinde açıklamaktır. Vergi okuryazarlık düzeyine etki eden değişkenler üzerine yapılan çalışmalarda etkili faktörlerin rolü de dikkate alınmaktadır. Sıklıkla vurgu yapılan konunun eğitim odaklı olduğu görülmektedir. Nihai amaç toplumda vergi okuryazarlık düzeyinin artmasına yönelik uygulanabilir tespitlerdir. Bu kapsamda klasik metotlar yanında gelişen teknolojilerden faydalanılmasının vergi eğitiminden beklenen etkililiğe katkısı incelenmektedir. Bu araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Bölümü öğrencilerine anket uygulamasından elde edilen verilerden vergi okuryazarlık düzeyinin ölçülmesi ve ölçek geliştirme çalışması olarak tamamlanmıştır. Etik izin kurul sonrası dağıtılan anket, bağımlı değişken zaman belirlemesi ile üç ay sonra tekrarlanmıştır. Klasik ve kısa dönemli ders müfredatları ile vergi bilgisi, algısı ve davranışlara pozitif olarak yansımanın istatistiksel olarak sonuçları istenildiği düzeyde görülmemiştir. Ancak eğitimde etkili metotların bu sürece katkısı farklı araştırmalar ile açıklanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Vergi Okuryazarlığı, Metaverse, Vergi Eğitimi, Vergi Ölçeği. Jel Sınıflandırma Kodları: H20, H22, H29

Anahtar Kelimeler

• Vergi Okuryazarlığı
• Metaverse
• Vergi Eğitimi
• Vergi Ölçeği

Scale Analysis in Determining Tax Literacy Level and Metaverse in Tax Education

Öz

In recent years, the literacy level, which is one of the determining components of social development, has been evaluated in relation to various fields of study such as economics, budgeting, and finance. Studies in the realm of tax literacy have highlighted its significance in shaping individual understanding, societal well-being, the tax system, and fostering taxpayer compliance in state-taxpayer relationships, as evidenced by research findings. The prevailing emphasis lies in the urgent need to enhance tax literacy levels within society effectively. This study aims to assess the tax literacy level of students at Dokuz Eylül University İzmir Vocational School, particularly those pursuing careers in accounting and tax practices, and to elucidate the widespread utilization of digital tools in education for the enhancement of tax literacy within society, notably within the Metaverse context. In studies exploring the variables influencing tax literacy levels, education-related factors are frequently underscored. The ultimate objective is to make practical determinations aimed at improving tax literacy across society. In this context, the examination of the contribution of emerging technologies in conjunction with traditional methods to the effectiveness of tax education is essential. This research represents a scale development study, measuring tax literacy levels using data obtained from surveys administered to students in the Accounting and Tax department of Dokuz Eylül University İzmir Vocational School. The surveys, distributed after receiving ethics committee approval, were repeated three months later, with time serving as the dependent variable. The statistical results do not reflect a significant improvement in tax knowledge, perception, and behavior through traditional and short-term course curricula, as anticipated. The study emphasizes the need for effective educational methods in this process, which is supported by various research findings. Key Words: Tax Literacy, Metaverse, Tax Education, Tax Scale. JEL Classification: H20, H22, H29

Anahtar Kelimeler

• Tax Literacy
• Metaverse
• Tax Education
• Tax Scale

Kaynakça

1. Altunal, I. (2022). Metaverse Dünyasının Eğitim Modeli Olarak Kullanımı ve Muhasebe Eğitimine Yansımaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25 (25. Yıl Özel Sayısı), ss. 433-443.
2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Teknikleri (6. b.). İstanbul: Sakarya Yayınları.
3. Arity, V. ve Vesty, G. (2020) Designing Authentic Assessments: Engaging Business Students in Flow Experience with Digital Technologies, in Tertiary Education in a Time of Change: Disruptions, Challenges, and Strategies, ss. 21-38. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-15-5883-2_3
4. Bakırtaş, D. ve Atılgan Yaşa, A. (2020). Vergi Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma: Salihli Belediyesi Örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(4).
5. Barış, S. ve Şeker, H. (2017). “Ekonomi Okuryazarlığı: Amasya Üniversitesi’nde Bir Araştırma”, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 54 (624), ss.79-93.
6. Büyüköztürk, Ş. (2007), Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık
7. Chan, Y. H. (2003). Biostatistics 101: Data Presentation. Singapore Medical Journal, 44(6), ss. 280-285.
8. Cigerci İ. ve Pehlivan M. (2022), Bütçe Okuryazarlığı: Ege Bölgesi Belediye Meclis Üyeleri Üzerine Bir Çalışma. Vergi Raporu Dergisi, Sayı:268, ss.191-217.

9. Çiçek, U., Bitlisli, F. (2017). Vergi Eğitiminin Üniversite Öğrencilerinin Vergi Bilinci ve Farkındalığı Üzerine Etkisi: Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 10(2), ss. 261-278.
10. Demir, I. C., Ciğerci, İ. (2016). Vergi Bilincinin Oluşumunda Eğitimin Rolü: İlköğretim Öğrencileriyle Ampirik Bir Çalışma. Yönetim ve Ekonomi Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), ss. 127-143.
11. Dilek, S. ve Zorkun, M. (2020). Mali Okuryazarlık, Girişimcilik Eğilimi Ve Potansiyeli Arası İlişkilerin Analizi. Finans Ekonomi Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 .
12. Gerçek, A., Türegün, F.B., Gerger, G.Ç., ve Küçüksüleymanoğlu, E. R., (2023). Vergi Okuryazarlığı Skoru (Vos) Ölçeğinin Geliştirilmesi: Marmara Bölgesinde Alan Çalışması. in: Maliye Araştırmaları 5, Editörler Prof. Dr. Üyümez, M.E. ve Doç. Dr. Hacıköylü, C., Eskişehir: Onikilevha, ss.144-162.
13. Gür. E., Yıldız İ., (2017). Vergi Algısı ve Bilinci Üzerine Bir Araştırma: Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Vergi Bilinci. Route Educational and Social Science Journal , 4(5), ss. 81-97.
14. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2019). Multivariate Data Analysis, Eighth Edition. ABD: Cengage Learning.
15. Hair, Joseph F.; Ringle, C. M., and Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: Indeed a silver bullet. The Journal of Marketing Theory and Practice, Vol.19 No.2, ss.139-152.
16. İbili, E., Ölmez, M., Cihan, A., Bilal, F., İbili, A.B., Okumus, N., and Billinghurst, M., (2023). Investigation of learners’ behavioral intentions to use metaverse learning environment in higher education: a virtual computer laboratory. Interactive Learning Environments. DOI: 10.1080/10494820.2023.2240860
17. Joshi, S., Pramod P.J., (2023). A Collaborative Metaverse based A-La-Carte Framework forTertiary Education (CO-MATE). Heliyon, Vol. 9. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e13424
18. Karadeniz, E., Koşan, L., Geçgin, E ve Beyazgül, M., (2019). Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Analizi: Kafkas Üniversitesi Sarıkamış Kampüsünde Bir Araştırma. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), ss. 325-345. Doi:10.18026/cbayarsos.585285
19. Kaya, H., (2019). Finansal Okuryazarlık ve İİBF’de Verilen Muhasebe Finansman Derslerinin Finansal Okuryazarlık Üzerine Etkileri: Cumhuriyet Üniversitesi İİBF Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma. Y. Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Sivas, ss.1-122.
20. Kıral E. (2018). Vergi Ahlak ve Vergi Bilincini Etkileyen Faktörler: Çukurova Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Analiz. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11 (2), ss.150-166. DOI: 10.25287/ohuiibf.406263
21. Koreňová, L., Gurný, P., Hvorecký, J., Lůžek, P., & Rozehnal, P. (2022). Virtual Reality Retooling Humanities Courses: Finance and Marketing Experience at A Czech University. Applied Sciences, 12(19), s.10170. https://www.mdpi.com/2076-3417/12/19/10170
22. Layık, L., (2019). Üniversite Öğrencilerinin Ekonomi Ve Maliye Okuryazarlığı Üzerine Bir Araştırma: Sakarya Üniversitesi Örneği. Y. Lisans Tezi, T.C. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya, ss.1-239.
23. Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), ss. 486-497. http://dx.doi.org/10.3390/encyclopedia2010031
24. Rahman, K. R. , Shitol, S. K. , Islam, M. S. , Iftekhar, K. T. & Saha, P. (2023). Use of Metaverse Technology in Education Domain. Journal of Metaverse , 3 (1) , ss. 79-86 . DOI: 10.57019/jmv.1223704
25. Sandalcı, İ (2022). Vergi Okuryazarlığını Etkileyen Faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli İle Analizi. Mali Çözüm, 32(174), ss. 165 - 188.
26. Sandalcı, U. (2020 ). Vergi Derslerinin Vergi Okuryazarlığı Üzerindeki Etkisini Belirlemeye Yönelik İkili Lojistik Regresyon Analizi. Vergi Raporu Dergisi, Sayı:255.
27. Shao, A. T. (2002). Marketing Research: An Aid to Decision Making. South-Western/Thomson Learning, Cincinnati, Ohio. Erişim Adresi: https://books.google.com.tr/books?id=b0M3AAAACAAJ.
28. Talan, T. ve Kalınkara, Y. (2022). Students' opinions about the educational use of the metaverse. International Journal of Technology in Education and Science (IJTES), 6(2), ss. 333-346. https://doi.org/10.46328/ijtes.385
29. Temizel, F. ve Bayram, F.,.(2011). Finansal Okuryazarlık: Anadolu Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, ss. 73-86.
30. Teyyare, E. (2018). Maliye Eğitiminin Vergi Okuryazarlığı Düzeyine Etkisi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(4), ss. 315-333.
31. Türegün, F.B., Gerçek, A., Gerger, G.Ç., Benk, S., Küçüksüleymanoğlu, E. R., Serbes, H. ve Ateş, M. S. (2021). Türkiye’de Üniversite Öğrencilerinin Vergi Okuryazarlığını Belirleyen Etkenlerin Faktör Analizi ile İncelenmesi. in: Maliye Araştırmaları-4, Editör Bozdoğanoğlu, B., Bursa: Ekin Yayınevi, ss. 61-83.
32. Türegün, F.B., Gerçek, A., Gerger, G.Ç., ve Küçüksüleymanoğlu, R. (2023). Vergi Okuryazarlığı Skoru (VOS) Ölçeğinin Geliştirilmesi: Marmara Bölgesinde Alan Çalışması. in: Maliye Araştırmaları 5, Editörler Üyümez, M.E. ve Hacıköylü, C., İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, ss. 144-162.
33. Türegün F.B., Gerçek A., Küçüksüleymanoğlu E. R., Serbes H. . (2022). Türkiye'de Vergi Okuryazarlığı Skorunun Ölçümü ve Demografik Değişkenlerle İlişkisinin Tespiti. EUROASIA International Congress on Scientific Researches and Recent Trends 9, Antalya, Türkiye, 18 - 20 Şubat 2022, cilt.2, ss. 226-236.
34. Ünal, S., Düğer Y.S. ve Söylemez, C. (2015). Ekonomi Okuryazarlığı ve Kredi Kartı Tutumunun Rasyonel Kredi Kartı Kullanımına Etkisi: Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı MYO Örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi. 1(10). ss. 31-52.
35. Vergiokuryazar.org, (2023). Vergi Okuryazarı Kimdir. Vergiokuryazar.org. Erişim Adresi: https://vergiokuryazar.org/vergi-okuryazari-kimdir/
36. Wang, C., Liu, D., and Yang, T., (2023). Research on Ideological and Political Education of Chinese Taxation Curriculum Based on the “Metaverse”. Proceedings of the 3rd International Conference on Internet,
37. Education and Information Technology (IEIT 2023), Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-230-9_113
38. Wu, T., and Hao, F., (2023) Edu-Metaverse: Concept, Architecture, and Applications. Interactive Learning Environments, DOI: 10.1080/10494820.2023.2198567
39. Yardımcıoğlu, M., Akpınar, Y. ve Günay, Y. (2014). Vergi Okuryazarlığı ve Vergisel Farkındalık: Kahramanmaraş Araştırması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4 (2) , ss. 95-122
40. Yaşar, R.Ş. (2022). Reflection of Virtual Reality On Accounting Education: Transformation of University To Metaversity. Journal of Business in The Digital Age , 5 (2) , ss. 95-104. DOI: 10.46238/jobda.1121385
41. Yılar, M.B. ve Akdağ, H. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Vergi Okuryazarlığı. Sosyal Bilgiler Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar III. Ankara: Pegem Yayıncılık, ss. 355-399.
42. Yoruldu, M. (2020). Maliye Önlisans Öğrencilerinin Vergi Ahlâkı ve Vergi Bilincinin Ölçülmesi: Kula Meslek Yüksekokulu Örneği. Vergi Dünyası Yıl: 39, Sayı: 468, ss. 77-83.