Vergi Gelirleri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de 1990-2022 yılları arasında devletin vergi gelirleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki Maki (2012) eşbütünleşme testi yardımıyla incelenmiştir. Doğrudan yabancı yatırımlar ve kamu harcamaları değişkenlerinin kontrol değişkeni olarak kullanıldığı araştırmanın sonuçlarına göre vergi gelirleri ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli pozitif ilişki olduğu, kamu harcamalarının büyüme ile uzun dönemde pozitif ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan doğrudan yabancı yatırımlar değişkenine ait katsayı ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Türkiye’de 1990-2022 yılları arasında vergi gelirlerindeki artışın uzun dönemde kişi başına düşen geliri arttırdığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Vergi Gelirleri, Ekonomik Büyüme, Kamu harcamaları, Doğrudan Yabancı Yatırımlar JEL Sınıflandırması: H10, H20, H30

Anahtar Kelimeler

• Vergi Gelirleri
• Ekonomik Büyüme
• Kamu harcamaları
• Enflasyon

Relationship Between Tax Revenues and Economic Growth: The Case of Türkiye

Öz

In this study, the relationship between tax revenues and per capita income in Turkey was examined with the help of Maki (2012) cointegration test for the period 1990-2022. Foreign direct investments and public expenditure variables were used as control variables, According to the results it was concluded that there is a long-term positive relationship between tax revenues and growth, and that public expenditures positevely related to economic growth in the long term. On the other hand, the coefficients of foreign direct investments variable was not found to be statistically significant. According to the findings from the study, was concluded that the increase in tax revenues in Turkey between 1990 and 2022 increased per capita income in the long term. Key Words: Tax Revenue, Economic Growth, Public Expenditures, Foreign Direct Investments JEL Classification: H10, H20, H30

Anahtar Kelimeler

• Tax Revenue
• Economic Growth
• Public Expenditures
• Inflation

Kaynakça

1. Adefolake, A. O., & Omodero, C. O. (2022). Tax revenue and economic growth in Nigeria. Cogent Business & Management, 9(1), 2115282.
2. Ahmad, S., Sial, H. M., & Ahmad, N. (2018). Indirect taxes and economic growth: An empirical analysis of Pakistan. Pakistan Journal of Applied Economics, 28(1), 65-81.
3. Akbulaev, N. (2024). The impact of tax revenue on Azerbaijan’s economic growth. Public Finance Quarterly, 70(1), 66-82.
4. Akıncı, A. (2019). Vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 100-106.
5. Aslan, Ö., & Korap, H. L. (2006). Türkiye’de Finansal Gelişme Ekonomik Büyüme İlişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(17), 1-20.
6. Aydoğdu Bağcı, S., & Sever, E. (2022). Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kaynaklarına Göre Vergi Türleri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Sosyoekonomi, 30(51), 261-282.
7. Babatunde, O. A., Ibukun, A. O., & Oyeyemi, O. G. (2017). Taxation revenue and economic growth in Africa. Journal of accounting and taxation, 9(2), 11-22.
8. Bai, J. & P. Perron. (2003). Computation and Analysis of Multiple Structural Change Models. Journal of Applied Econometrics, Vol.18: 1–22.

9. Boğa, S. (2020). Türkiye'de vergi gelirleri ve ekonomik büyüme arasındaki asimetrik ilişki: NARDL eşbütünleşme yaklaşımı. Third Sector Social Economic Review, 55(1), 487-507.
10. Chigbu, E. E., & Eze, L. (2012). An empirical study on the causality between economic growth and taxation in Nigeria. Current research journal of Economic Theory, 4(2), 29-38.
11. Dackehag, M., & Hansson, Å. (2012). Taxation of income and economic growth: An empirical analysis of 25 rich OECD countries (No. 2012: 6). Working paper.
12. Dam, M., & Ertekin, Ş. (2018). Türkiye’de vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin analizi. Vergi Raporu Dergisi, 228, 19-32.
13. Dam, M., & Ertekin, Ş. (2018). Türkiye’de vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin analizi. Vergi Raporu Dergisi, 228, 19-32.
14. Demir, M., & Sever, E. Vergi Gelirleri Ekonomik Büyüme İlişkisi: OECD Ülkelerine İlişkin Panel Veri Analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 51-66.
15. Durucan, A. (2023). Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile Doğrudan-Dolaylı Vergiler Arasındaki İlişki: Cumhuriyetten Günümüze. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı), 185-198.
16. Edewusi, D. G., & Ajayi, I. E. (2019). The nexus between tax revenue and economic growth in Nigeria. International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, 4(2), 45-55.
17. Edewusi, D. G., & Ajayi, I. E. (2019). The nexus between tax revenue and economic growth in Nigeria. International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, 4(2), 45-55.
18. Efe, G. N. (2021). Gelişmekte olan ülkelerde vergi yapısının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: dinamik panel veri analizi. Akademik Hassasiyetler, 8(17), 259-284.
19. Egbunike, F. C., Emudainohwo, O. B., & Gunardi, A. (2018). Tax revenue and economic growth: A study of Nigeria and Ghana. Signifikan: Jurnal Ilmu Ekonomi, 7(2), 213-220.
20. Erdoğan, L., Tiryaki, A., & Ceylan, R. (2018). Türkiye’de uzun dönem ekonomik büyümenin belirleyicilerinin ARDL, FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleriyle tahmini. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 36(4), 39-57.
21. Eze, C. G. (2023). Impact of non-oil tax revenue on economic growth in Anglophone and Francophone countries. World Journal of Advanced Research and Reviews, 18(2), 671-681.
22. Gashi, B., Asllani, G., & Boqolli, L. (2018). The effect of tax structure in economic growth.
23. Gujarati, D.N. (2004), Basic Econometrics, The MacGraw-Hill Companies
24. Ho, T. T., Tran, X. H., & Nguyen, Q. K. (2023). Tax revenue-economic growth relationship and the role of trade openness in developing countries. Cogent Business & Management, 10(2), 2213959.
25. HOYLU, M. & Mehmet A. K. (2023). Türkiye Ekonomisinde Dolaylı ve Dolaysız Vergilerin Ekonomik Büyümeye Etkileri. Gaziantep Ün. İİBF Dergisi, Mayıs,1-13
26. Hussain, H. T., Musa, B. S., & Musa, S. J. (2024). TAX REVENUE AND ECONOMIC GROWTH IN NIGERIA. AMAMIHE Journal of Applied Philosophy, 22(3).
27. Johansson, Å., et al. (2008). "Taxation and Economic Growth", OECD Economics Department Working Papers, No. 620, OECD Publishing,
28. Kalaš, B., Mirović, V., & Milenković, N. (2018). The relationship between taxes and economic growth: Evidence from Serbia and Croatia. The European Journal of Applied Economics, 15(2), 17-28.
29. Kamacı, A., & Kurt, O. (2024). Dolaylı Ve Dolaysız Vergilerin Enflasyon Ve Ekonomik Büyümeye Etkilerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 133-152.
30. Karaca, O. (2003). Türkiye'de enflasyon-büyüme ilişkisi: zaman serisi analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 247-255.
31. Karagöz, K. (2023, February). İklim değişikliği ve çevre kirliliğinin Türkiye’de buğday üretimine etkisi: Ekonometrik bir analiz. In International Conference on Frontiers in Academic Research (Vol. 1, pp. 440-446).
32. Karayılmazlar, E., & Bilal, G. (2017). Vergi yükünün ekonomik büyüme üzerine etkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(4), 131-142.
33. Karhan, G. (2018). The Relationship Between Public Expenditures and Economic Growth: A Panel VAR approach. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 35-43. Korkmaz, S., & Korkmaz, Ö. Türkiye’de Uygulanan Vergi Türlerinin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Ardl Sınır Testi Yaklaşımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(2), 32-47.
34. Lee, J., & Strazicich, M. C. (2003). Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. Review of Economics and Statistics, 85 (4), 1082–1089.
35. Liu, J., Wu, S., & Zidek, J. V. (1997). On segmented multivariate regression. Statistica Sinica, 497-525.
36. Lumsdaine, R. L., & Papell, D. H. (1997). Multiple trend breaks and the unit-root hypothesis. Review of economics and Statistics, 79(2), 212-218.
37. Macek, R. (2014). The impact of taxation on economic growth: Case study of OECD countries. Review of economic perspectives, 14(4), 309-328.
38. Maganya, M. H. (2020). Tax revenue and economic growth in developing country: an autoregressive distribution lags approach. Central European Economic Journal, 7(54), 205-217.
39. Maki, D. (2012). Tests for cointegration allowing for an unknown number of breaks. Economic Modeling, 29(5), 2011–2015
40. Mangir, F., & Ertuğrul, H. M. (2012). Vergi yükü ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1988-2011 Türkiye örneği. Maliye dergisi, 162, 256-265.
41. McNabb, K. (2018). Tax structures and economic growth: New evidence from the government revenue dataset. Journal of International development, 30(2), 173-205.
42. McNabb, K., & LeMay-Boucher, P. (2014). Tax structures, economic growth and development.
43. Nguyen, H. H. (2019). Impact of direct tax and indirect tax on economic growth in Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business (JAFEB), 6(4), 129-137.
44. Nguyen, H. T., & Darsono, S. N. A. C. (2022). The impacts of tax revenue and investment on the economic growth in Southeast Asian countries. Journal of Accounting and Investment, 23(1), 128-146.
45. Njogu, L. K. (2015). The effect of value added tax on economic growth in Kenya. International Academic Journal of Economics and Finance, 1(5), 10-30.
46. Ofishe, O. W. (2015). The impact of value added tax on economic growth in Nigeria. Research Journal of Finance and Accounting, 6(23), 34-46.
47. Oğul, B. (2022). Vergi Geliri Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Seçilmiş Oecd Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-12.
48. Onakoya, A. B., & Afintinni, O. I. (2016). Taxation and economic growth in Nigeria. Asian Journal of Economic Modelling, 4(4), 199-210.
49. Özen Atabey, A., & Şimşek, M. H. (2022). Vergi Gelirleri Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: G-7 Ülkelerinden Ampirik Kanıtlar (1970-2020). Econder International Academic Journal, 6(2), 221-234.
50. Öztürk, Ö. F. (2021). Dolaysız ve dolaylı vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 430-442.
51. Paksoy, S., & Bakan, S. (2010). Türkiye’de Uygulanan Vergi Politikaları Ve Ekonomik Büyüme Üzerine Etkileri:(1980 Sonrası). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 150-170.
52. Perron, P. (1989).The Great Crash, the Oil Price Shock, and the Unit root hypothesis. Econometrica Vol. 57: 1361-1401.
53. Poulson, B. W., & Kaplan, J. G. (2008). State income taxes and economic growth. Cato J., 28, 53.
54. Saçık, S.Y., Karaçayır, E. (2015). Türkiye'de cari işlemler hesabının finansmanı: ARDL sınır testi yaklaşımı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 0, 33, 155-166.
55. Sağdıç, E. N., Yıldız, F., & Sayın, H. H. (2020). The relationship between foreign direct investment, tax revenues and economic growth: the case of fragile five countries. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(28), 680-699.
56. Saraç, T. B. (2015). Vergi yükü ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Maliye Dergisi, 169, 21-35.
57. Sayari, K. T., Jassem, S., & Sahar, E. (2023). VAT Revenue and Economic Growth in the Middle East and North Africa Region: Evidence From Panel Data Analysis. Journal of Tax Reform, 9(2), 233-245.
58. Simionescu, M., & Albu, L. L. (2016). The impact of standard value added tax on economic growth in CEE-5 countries: econometric analysis and simulations. Technological and Economic Development of Economy, 22(6), 850-866.
59. Stoilova, D. (2017). Tax structure and economic growth: Evidence from the European Union. Contaduríay Administración, 62(3), 1041-1057.
60. Taşdemir, F. D. Türkiye Ekonomisinde Bazı Vergi Türlerinin, Finansal Gelişmişlik Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Üzerine Bir Araştırma.
61. Temiz, D. (2008). Türkiye’de vergi gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1960-2006 dönemi. 2. Ulusal iktisat kongresi, 20-22.
62. Terzi, H., & Yurtkuran, S. (2016). Türkiye’de dolaylı/dolaysız vergi gelirleri ve GSYH İlişkisi. Maliye Dergisi, 171, 19-33.
63. Topal, M. H. (2017). Vergi yapısının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: OECD ülkelerinden ampirik bir kanıt. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 183-206.
64. Tosun, M. S., & Abizadeh, S. (2005). Economic growth and tax components: an analysis of tax changes in OECD. Applied Economics, 37(19), 2251-2263.
65. Tülümce, S., & Yavuz, E. (2019). Türkiye’de KDV’nin vergi gelirleri ve ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: ampirik bir analiz (1985-2018). Maliye Dergisi. Ocak-Haziran.
66. Westerlund, J. (2006). Testing for panel cointegration with multiple structural breaks. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 68(1), 101-132.
67. Wibowo, H., & Gunarto, T. (2024). Analysis Of The Effect Of Tax Revenue On Economic Growth In Indonesia. Journal of Scientific Research, Education, and Technology (JSRET), 3(2), 647-665.
68. Yavuz, N. Ç. (2006). Türkiye’de turizm gelirlerinin ekonomik büyümeye etkisinin testi: Yapisal kirilma ve nedensellik analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7(2), 162-171.
69. Yıldız, F., & Sandalcı, U. (2019). Vergi yapısı ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye’de iller düzeyinde ampirik bir analiz (2004-2014). Vergi Dünyası Dergisi, 1(452), 20-34.
70. Yılmaz, F., & Tezcan, N. (2007). Vergi Hasılatı Ve Sabit Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisi: Ekonometrik Bir İnceleme. Türkiye Ekonometri ve İstatistik Kongresi, 1-14.