The Relationship Between Working Capital Financing Strategies and Profitability: An Analysis of Istanbul Stock Exchange

Öz

The aim of the study is to determine the effect of working capital financing policies of manufacturing and technology enterprises traded in Borsa Istanbul on profitability and to analyse how the effect on profitability is shaped as a result of the interaction of working capital financing policy with financial risk. It is aimed to comparatively evaluate the findings of two different sectors where working capital management is particularly important. In this context, the data of 118 manufacturing and 13 technology firms for the period 2011q1-2023q3 are used to estimate the panel data analysis. In the study, return on assets was used as the dependent variable and financial leverage, logarithm of sales, logarithm of assets, working capital financing strategy, accounts receivables turnover, inventory turnover, working capital investment ratio, working capital financing ratio, working capital financing strategy and financial risk interactive variable were used as independent variables. In the study, a dummy variable was generated with reference to the current ratio to determine the working capital financing policy. According to the findings, working capital financing policy, total assets, logarithm of sales, accounts inventory turnover rate and the interactive variable have a significant and positive effect on return on assets in manufacturing enterprises. No statistically significant relationship was found between return on assets and working capital financing strategy in technology enterprises. Significant and positive relationship was found between receivables turnover and logarithm of sales and return on assets. No significant relationship was found between return on assets and inventory turnover. Finally, the effect of the interactive variable on return on assets was found to be significant and negative. Key Words: Working Capital, Working Capital Financing Strategies, Panel Data Analysis, Profitability. JEL Classification: C33, G32

Anahtar Kelimeler

• : Working Capital
• Working Capital Financing Strategies
• Panel Data Analysis
• Profitability.

İşletmelerin Çalışma Sermayesi Finanslama Stratejileri ile Karlılık Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Üzerine Bir İnceleme

Öz

Çalışmanın amacı Borsa İstanbul’da işlem gören imalat ve teknoloji işletmelerinin çalışma sermayesi finansman politikalarının kârlılık üzerindeki etkisini tespit etmek ve çalışma sermayesi finansman politikasının finansal risk ile etkileşimi neticesinde karlılık üzerindeki etkinin nasıl şekillendiğini analiz etmektir. Çalışma sermayesi yönetiminin özellikle önem arz ettiği iki farklı sektöre ait bulguların karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda 118 imalat ve 13 teknoloji firması örneklemlerinin 2011q1-2023q3 dönemi arasındaki verileri kullanılarak panel veri analizi ile tahminleme yapılmıştır. Çalışmada bağımlı değişken olarak aktif kârlılık, bağımsız değişkenler olarak finansal kaldıraç, satışların logaritması, varlıkların logaritması, çalışma sermayesi finansman stratejisi, alacak devir hızı, stok devir hızı, çalışma sermayesi yatırım oranı, çalışma sermayesi finansman oranı, çalışma sermayesi finansman stratejisi ve finansal risk etkileşimli değişkeni kullanılmıştır. Çalışmada çalışma sermayesi finansman politikasını belirlemek için cari oran referans alınarak bir kukla değişken üretilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, imalat işletmelerinde çalışma sermayesi finansman politikasının, toplam varlıkların, satışların logaritmasının, stok devir hızının ve etkileşimli değişkeninin aktif kârlılık üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Teknoloji işletmelerinde aktif kârlılık ile çalışma sermayesi finansman stratejisi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Alacak devir hızı ve satışların logaritması ile aktif kârlılık arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Aktif kârlılık ile stok devir hızı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Son olarak etkileşimli değişkenin aktif kârlılık üzerindeki etkisi anlamlı ve negatif yönde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Çalışma Sermayesi, Çalışma Sermayesi Finanslama Stratejileri, Panel Veri Analizi, Kârlılık. JEL Sınıflandırması: C33, G32

Anahtar Kelimeler

• Çalışma Sermayesi
• Çalışma Sermayesi Finanslama Stratejileri
• Panel Veri Analizi
• Kârlılık.

Kaynakça

1. Akbulut, R. (2011). İMKB’de imalat sektöründeki işletmelerde işletme sermayesi yönetiminin karlılık üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 40(2), 195-206.
2. Akyüz, K. C., Yıldırım, İ., Akyüz, İ., Ersen, N., Aydın, A. ve Üçüncü, K. (2019). Kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışma sermayesi ve kârlılık ilişkisi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(3), 1394-1402.
3. Altan, M. ve Şekeroğlu, G. (2013). Çalışma sermayesi finanslama stratejilerinin firma karlılığı üzerine etkileri: İMKB’de kayıtlı firmalar üzerinde bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 223-228.
4. Alvarez, T., Sensini, L. ve Vazquez, M. (2021). Working capital management and profitability: Evidence from an emergent economy. International Journal of Advances in Management and Economics, 11(1), 32-39.
5. Andrıyanı, E. T. W. A., Idrıs, I., Yunıawan, A., Hıdayat, K., Arfıanto, E. D. ve Hersugondo, H. (2024). The role of fırm sıze as a moderatıng varıable on the effect of workıng capıtal management on the profıtabılıty of publıc companıes ın Indonesıa. The Seybold Report Journal, 19(01).
6. Apan, M., İslamoğlu, M. ve Karataş, İ. (2018). Çalışma sermayesi bileşenlerinin karlılık üzerine etkisinin belirlenmesi: Borsa İstanbul'dan kanıtlar. Business and Organization Research (International Conference). Karabük, Türkiye, 12-14- Eylül
7. Ayrıçay, Y., Kılıç, M. ve Güner, Y. (2021). Çalışma sermayesinin firma kârlılığı üzerindeki etkisi: BİST KOBİ sanayi işletmelerinde bir araştırma. Business & Management Studies: An International Journal, 9(4), 1238-1254.
8. Beyazgül, M. ve Karadeniz, E. (2020). Konaklama işletmelerinde çalışma sermayesinin kârlılığa etkisinin analizi: Türkiye–Amerika Birleşik Devletleri karşılaştırması (Analysis of the effects of working capital on profitability in lodging companies: Comparison of Turkey–United States of America). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(3), 2029-2049.

9. Bintara, R. (2020). The effect of working capital, liquidity and leverage on profitability. Saudi Journal of Economics and Finance, 4(01), 28-35.
10. Coşkun, E. ve Kök, D. (2011). Çalışma sermayesi politikalarının karlılık üzerine etkisi: Dinamik panel uygulaması. Ege Akademik Bakış, 11(5), 75-85.
11. Çakır, H. M. ve Küçükkaplan, İ. (2012). İşletme sermayesi unsurlarının firma değeri ve karlılığı üzerindeki etkisinin İMKB’de işlem gören üretim firmalarında 2000–2009 dönemi için analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (53), 69-86.
12. Çerçel, Ö. N. ve Sökmen, A. G. (2019). Çalışma sermayesi yönetiminin firma karlılığı üzerindeki etkisi: BİST’te işlem gören metal eşya, makine ve gereç yapım sektörü üzerinde bir araştırma. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 35-42.
13. Deloof, M. (2003). Does working capital management affect profitability of Belgian firms? Journal of business finance & Accounting, 30(3‐4), 573-588.
14. Demirgüneş, K. ve Şamiloğlu, F. (2008). İşletme sermayesi yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi. 12. Ulusal Finans Sempozyumu, Erciyes Üniversitesi, Kayseri, Türkiye, 22- 25 Ekim.
15. Dinçergök, B. (2019). İşletme sermayesi yönetimi ve karlılık ilişkisi: Doğrusal olmayan ilişkinin BIST kimya, petrol, kauçuk ve plastik ürünler sektöründe sınanması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (82), 161-176.
16. Durdu, D. ve Aydın, A. (2021). Çalışma sermayesi yönetiminin firma kârlılığı üzerindeki etkisi: BİST’te gıda, tütün ve içki sektörü üzerine bir uygulama. Kesit Akademi Dergisi, 7(29), 437-453.
17. Eljelly, A. M. (2004). Liquidity‐profitability tradeoff: An empirical investigation in an emerging market. International Journal of Commerce and Management, 14(2), 48-61.
18. Erkan, G. (2023). Çalışma sermayesi unsurlarının kârlılık üzerindeki etkilerinin Borsa İstanbul'da işlem gören tekstil, giyim eşyası ve deri şirketlerinde incelenmesine yönelik bir araştırma. Eurasian Business & Economics Journal, 31(02), 21-35.
19. Eskin, İ., & Güvemli, B. (2020). Çalışma sermayesi yönetiminin kârlılığa etkisi: Borsa İstanbul 50 endeksi örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (85), 65-76.
20. Güdelci, E. N. (2016). İşletme düzeyinde çalışma sermayesi ve kârlılık ilişkisi-BİST’de faaliyet gösteren gübre işletmeleri üzerine bir çalışma. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 183-192.
21. Helhel, Y. ve Karasakal, S. (2017). Konaklama işletmelerinde çalışma sermayesi yönetiminin karlılık performansına etkisi: Borsa İstanbul’da (BİST) bir uygulama. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 27-39.
22. Islıcık, S. ve Koçyiğit, S. Ç. (2021). Çalışma sermayesi ve karlılık ilişkisi: Kamu hastane işletmelerine yönelik bir uygulama. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(1), 156-166.
23. Işıldak, M. S. (2023). Çalışma sermayesinin işletme karlılığına etkisi: BIST XKOBI endeksinde bir uygulama. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 15-30.
24. Jaworski, J. ve Czerwonka, L. (2022). Profitability and working capital management: evidence from the Warsaw stock exchange. Journal of Business Economics and Management, 23(1), 180-198.
25. Kendirli, S. ve Çankaya, M. (2016). BIST turizm endeksindeki şirketlerde işletme sermayesi yönetiminin karlılık üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik bir araştırma. International Review of Economics and Management, 4(2), 46-68.
26. Kendirli, S. ve Konak, F. (2014). İşletme (çalışma) sermayesi yönetiminin firma performansı üzerindeki etkisi: BIST gıda, içecek endeksi uygulaması. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (41).
27. Keskin, R. ve Gökalp, F. (2016). Çalışma sermaye yönetiminin firma kârlılığı üzerine etkisi: Panel veri analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 17(1), 15-25.
28. Korkmaz, T. ve Yaman, S. (2019). Çalışma sermayesi yönetiminin firma karlılığına etkisi: BIST turizm firmaları üzerine bir uygulama. Journal of Tourism Theory and Research, 5(2), 301-316.
29. Lazaridis, I. ve Tryfonidis, D. (2006). Relationship between working capital management and profitability of listed companies in the Athens stock exchange. Journal of Financial Management and Analysis, 19(1), 1-12.
30. Maswadeh, N. S. (2015). Association between working capital management strategies and profitability. International Journal of Accounting and Financial Reporting, 5(1), 91-98.
31. Nazir, M. S. ve Afza, T. (2009). Impact of aggressive working capital management policy on firms' profitability. IUP Journal of Applied Finance, 15(8). 19-30.
32. Ningsih, D. N. ve Handri, H. (2024). The influence of working capital on the profitability of food and beverage sector companies listed on the Indonesian stock exchange. Jurnal Ekonomi, 13(01), 756-764.
33. Öndeş, T. ve Pagheh, E. (2018). Firmaların işletme sermayesi stratejileri ile risk, getiri ve karlılık yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Borsa İstanbul’da ampirik bir çalışma. Journal of Academic Value Studies, 4(21), 801-813.
34. Öz, Y. ve Güngör, B. (2007). Çalışma sermayesi yönetiminin firma kârlılığı üzerine etkisi: İmalat sektörüne yönelik panel veri analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 319-332.
35. Öztürk, E. ve Kaba, F. (2021). İşletme sermayesi yönetiminin karlılık üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul (BIST) örneği. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 2(2), 27-38.
36. Pham, K. X., Nguyen, Q. N. ve Nguyen, C. V. (2020). Effect of working capital management on the profitability of steel companies on Vietnam stock exchanges. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(10), 741-750.
37. Poyraz, E. (2012). İşletme sermayesi finanslama stratejilerinin karlılık oranları üzerindeki etkisi (Akbank TAŞ. uygulaması). Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 47-56.
38. Rahmawati, M., Anggraeni, P. R., Maulan, S. T. ve Haryadi, D. (2024). Working capital and liquidity to the profitability of manufacturing companies listed on the IDX in 2019-2022. International Journal of Applied Finance and Business Studies, 11(4), 740-746.
39. Sağlam, M. ve Karaca, S. S. (2015). Çalışma sermayesi unsurlarının firma karlılığına etkisi: Borsa İstanbul şirketleri üzerine bir uygulama. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(1), 119-132.
40. Saldanlı, A. (2012). Likidite ve karlılık arasındaki ilişki-İMKB 100 imalat sektörü üzerine ampirik bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 167-176.
41. Sensini, L. (2020). Working capital management and performance: evidence from Italian SME’s. International Journal of Business Management and Economic Research (IJBMER), 11(2), 1749-1755.
42. Serinoğlu, S.ve Güçlü, F. (2023). Çalışma sermayesi yönetiminin firma kârlılığına etkisi: Borsa İstanbul ana metal sanayi sektörü örneği. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, 4(2), 15-33.
43. Stanić, M., Cita, M. ve Šulentić, M. S. (2023). The ınfluence of working capital management on the profitability of manufacturing enterprises-the case of croatia. South East European Journal of Economics and Business, 18(2), 126-139.
44. Tekin, B. ve Bastak, S. N. (2021). Borsa İstanbul’da işlem gören en karlı şirketlerde işletme sermayesi-karlılık ilişkisinin araştırılması: Panel veri analizi yöntemi. Journal of Financial Politic & Economic Reviews/Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 58(658), 137-156.
45. Timur, E. ve Korkmaz, T. (2021). Çalışma sermayesi finanslama stratejilerinin firma kârlılığına etkisi: Borsa İstanbul imalat işletmeleri üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 12(3), 629-652.
46. Tomak, S. (2013). Çalışma sermayesi yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık.
47. Turan, S. ve Bilgin, R. (2022). Gelişmekte olan ülkelerde net işletme sermayesi yönetiminin firma karlılığı üzerine etkisi: Hiyerarşik model yaklaşımı. İzmir İktisat Dergisi, 37(2), 350-367.
48. Wang, Y. J. (2002). Liquidity management, operating performance, and corporate value: Evidence from Japan and Taiwan. Journal of Multinational Financial Management, 12(2), 159-169.
49. Yıldız, B. ve Deniz, T. İ. (2020). BIST yıldız endeksinde işlem gören firmaların kârlılıklarına etki eden çalışma sermayesi faktörleri. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 5(1), 91-110.
50. Yılmaz Türkmen, S. ve Söylemez, Y. (2019). İşletme sermayesi unsurlarının firma karlılığı üzerindeki etkisi: BIST demir çelik metal ana sanayi sektörü örneği. Journal of Finance Letters/Maliye Finans Yazıları Dergisi, 33(111), 11-32.
51. Yücel, T. ve Kurt, G. (2002). Nakit dönüş süresi, nakit yönetimi ve kârlılık: İMKB şirketleri üzerinde ampirik bir çalışma. İmkb Dergisi, 6(22), 1-15.
52. Zakari, M. ve Saidu, S. (2016). The impact of cash conversion cycle on firm profitability: Evidence from Nigerian listed telecommunication companies. Journal of Finance and Accounting, 4(6), 342-350.