Bartın Cam Bariyer Uygulamasının Sel Risk Yönetimi Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı sel risk yönetimi kavramını ele almak ve günümüz sel yönetimi anlayışı çerçevesinde Bartın cam bariyer projesini incelemektir. Küresel ısınma, iklim değişikliği, düzensiz kentleşme ve kentsel nüfusun artması son yıllarda su taşkınlarının afet türleri içindeki payını artırmıştır. Günümüzde yaşam alanlarını afetin etkilerinden korumak ve bunu yaparken doğal yapı ve dokuyu bozmamak amacıyla yeni yöntemler ön plana çıkmaktadır. Sahip olduğu doğal yapısı, yağış özellikleri, iklim değişikliği ve artan kentleşmenin etkisi ile Bartın son yıllarda su taşkınlarına daha sık maruz kalmaktadır. Bu sorunun çözümü için Bartın Irmağı ve Yan Kolları Islah Projesi adıyla uygulamaya geçen ve dünyada farklı örnekleri bulunan cam bariyer uygulamasının 2023 yılında çalışmalarına başlanmıştır. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülen cam bariyer uygulaması çok kapsamlı bir proje olarak öngörülmüştür. Bartın Valiliği Yatırım Programlarında da 2012 yılından itibaren yer alan proje çeşitli eleştirilere maruz kalmıştır. Günümüz sel risk yönetimi anlayışı çerçevesinde projenin özellikle katılımcı bir anlayışla yürütülme ve doğa ile uyumlu olma bakımından sorunları olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sel Yönetimi, Sel Risk Yönetimi, Afet Yönetimi, Bartın, Bartın Irmağı, Cam Bariyer JEL Sınıflandırması: R50, Q54, Q56

Anahtar Kelimeler

• Sel Yönetimi
• Sel Risk Yönetimi
• Afet Yönetimi
• Bartın
• Bartın Irmağı
• Cam Bariyer

Evaluation of the Bartın Flood Barrier Implementation in the Context of Flood Risk Management

Öz

The aim of this study is to address the concept of flood risk management and examine the Bartın Flood Barriers Project within the framework of contemporary flood management practices. Global warming, climate change, irregular urbanization, and the increase in urban population have recently increased the share of flood disasters among types of natural disasters. Today, new methods are gaining prominence with the aim of protecting living spaces from the effects of disasters while preserving the natural structure and fabric. Due to its natural structure, precipitation characteristics, climate change, and the impact of increasing urbanization, Bartın has been more frequently exposed to flooding in recent years. As a flood prevention measure, the glass barrier implementation, which has different examples worldwide, was put into practice within the scope of the Bartın River and Tributaries Rehabilitation Project in 2023. The flood barrier implementation, carried out by the State Hydraulic Works, has been envisioned as a comprehensive project. The project, which has been included in the Bartın Governorate's Investment Programs since 2012, has faced various criticisms. Within the framework of contemporary flood risk management, it is evident that the project has issues, particularly in terms of being conducted with a participatory approach and being in harmony with nature. Keywords: Flood Management, Flood Risk Management, Disaster Management, Bartın, Bartın River, Flood Barriers JEL Classification: R50, Q54, Q56

Anahtar Kelimeler

• Bartın
• flood risk management
• Flood Management
• Disaster Management
• Bartın River
• Flood Barriers

Kaynakça

1. Abamedya. (2024). Aldatmaz Islah Projesini anlattı https://www.abamedya.com/aldatmaz-islah-projesini-anlatti/21516/ Erişim Tarihi: 30.11.2024.
2. AFAD. (2024). 2023 Yılı Doğa Kaynaklı Olay İstatistikleri. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Istatistikler/2023yilidogakaynakliolayistatistikleri-_1_.pdf. Erişim Tarihi: 15.10.2024.
3. Anadolu Ajansı. (2022). Kastamonu, Sinop ve Bartın'ı Vuran Selin Üzerinden Bir Yıl Geçti. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/kastamonu-sinop-ve-bartini-vuran-selin-uzerinden-bir-yil-gecti/2658789 Erişim Tarihi: 11.01.2025.
4. Ankahaber. (2024). CHP’li Bankoğlu’ndan Bartın Irmağı ve Yankolları Islah Projesi’ne tepki: ''Bartın halkı ile ırmak arasına Çin Seddi örülüyor'' https://ankahaber.net/haber/detay/chpli_bankoglundan_bartin_irmagi_ve_yankollari_islah_projesine_tepki_bartin_halki_ile_irmak_arasina_cin_seddi_oruluyor_181039 Erişim Tarihi: 30. 11. 2024.
5. Aroca-Jiménez, E., Bodoque, J.M., García, J.A. & Díez-Herrero, A. (2018). A Quantitative Methodology For The Assessment Of The Regional Economic Vulnerability To Flash Floods, Journal of Hydrology, 565, 386–399. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2018.08.029.
6. BAKAB. (2020). Bartın’ı cazibe merkezi haline getirecek. https://www.bakab.gov.tr/bartini-cazibe-merkezi-haline-getirecek/. Erişim Tarihi: 30. 11. 2024.
7. Bartın Halk Gazetesi. (2023). Bartın Irmağı ve Yan Kolları Islah Projesi Başladı. https://www.bartinhalkgazetesi.com.tr/bartin-irmagi-ve-yan-kollari-islah-projesi-basladi/14667/. Erişim Tarihi: 30.11.2024.
8. Bartın Hergün Gazetesi. (2024, Mayıs 7). DSİ’nin seddine karşı Bartın Irmağı inisiyatifi seddi. https://www.bartinhergungazetesi.com/dsi-nin-seddine-karsi-bartin-irmagi-inisiyatifi-seddi/19914/. 30.11.2024.

9. Bartın Valiliği (2025). Kamu Yatırımları. http://www.bartin.gov.tr/kamuyatirimlari. 30.11.2024.
10. Bartın Valiliği. (2008). Bartın İli Su Kaynakları Yönetim Stratejisi. Bartın: Sargın Matbaası.
11. Bartın Valiliği. (2021). İlimizde Yaşanan Sel Felaketi İle İlgili Son Durum. http://www.bartin.gov.tr/ilimizde-yasanan-sel-felaketi-ile-ilgili-son-durum. Erişim Tarihi 11.01.2025.
12. Bartınstar. (2024). Bartın Irmağı İle Halkın Arasına Duvar Girdi. /https://bartinstar.com/bartin-irmagi-ile-halkin-arasina-duvar-girdi/. Erişim Tarihi: 30.11.2024.
13. Chan, F. K. S., Yang, L. E., Mitchell, G, Wright, N., Guan, M., Lu X, Wang, Z., Montz, B.& Adekola, O. (2022). Comparison of sustainable flood risk management by four countries – the United Kingdom, the Netherlands, the United States, and Japan – and the implications for Asian coastal megacities. Natural Hazards Earth Systems Sciences, 22, 2567–2588, 2022 https://doi.org/10.5194/nhess-22-2567-2022.
14. Change. Org. (2024, Mayıs 27). Bu kampanya neden önemli?. https://www.change.org/p/bart%C4%B1n-irma%C4%9F%C4%B1-sahipsiz-de%C4%9Fildir. 01.12.2024.
15. Da Silva, L. B. L., Alencar, M. H., & de Almeida A. T. (2020). Multidimensional Flood Risk Management Under Climate Changes: Bibliometric Analysis, Trends And Strategic Guidelines For Decision-Making İn Urban Dynamics, International Journal of Disaster Risk Reduction, 50 101865, https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2020.101865.
16. Dawson, R. J., Bal, T., Werritty, J., Werritty, A., Hall, J. W.& Roche, N. (2011). Assessing The Effectiveness Of Non-Structural Flood Management Measures In The Thames Estuary Under Conditions Of Socio-Economic And Environmental Change, Global Environmental Change 21, 628–646. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959378011000148.
17. de Moel, H., Jongman, B., Kreibich, H., Merz, B., Penning Rowsell E., & Ward, P. J. (2015). Flood Risk Assessments At Different Spatial Scales, Mitig Adapt Strateg Glob Change, 20, 865–890. https://doi.org/10.1007/s11027-015-9654-z.
18. EMDAT. (2024). 2023 Disasters In Numbers, https://files.emdat.be/reports/2023_EMDAT_report.pdf Erişim Tarihi: 15.10.2024.
19. Ferhat, Z. & Mustam, S. M.D. (2023). Automatic Flood Barrier Monitoring System Using Programmable Logic Controller, Evolution in Electrical and Electronic Engineering, 4 (1), 55-64. https://publisher.uthm.edu.my/periodicals/index.php/eeee/article/view/10057.
20. Güneralp, B., Güneralp, İ. & Liu, Y. (2015). Changing Global Patterns Of Urban Exposure To Flood And Drought Hazards. Global Environmental Change. 31, 217–225. http://dx.doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2015.01.002.
21. Hegger, D. L. T., Driessen, P. P. J., & Bakker, M. H. N. (2018). Rules And Resources For Flood Risk Governance, T. Raadgever & D. Hegger (Eds.) içinde Flood Risk Management Strategies And Governance (s. 47-54), Springer.
22. Jha, A. K., Bloch, R. & Lamond, J. (2011). Cities And Flooding A Guide To Integrated Urban Flood Risk Management For The 21st Century, Washington D. C.: The World Bank.
23. Jongman, B., Ward, P. J. & Aerts, J. C. J. H. (2012). Global Exposure To River And Coastal Flooding: Long Term Trends And Changes. Global Environmental Change 22, 823–835. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2012.07.004.
24. Koks, E. E., Jongman, B., Husby, T. G. & Botzen W. J.W. (2015). Combining Hazard, Exposure And Social Vulnerability To Provide Lessons For Flood Risk Management. Environmental Science & Policy, 47, 42-52. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2014.10.013.
25. Kundzewich, Z. W. & Takeuchi, K. (1999). Flood Protection And Management: Quo Vadimus?, Hydrological Sciences Journal, 44 (3), 417-432, https://doi.org/10.1080/02626669909492237.
26. Lee, H., Song, K., Kim, G. & Chon J. (2021). Flood-Adaptive Green İnfrastructure Planning For Urban Resilience. Landscape and Ecological Engineering, 17, 427–437. https://doi.org/10.1007/s11355-021-00458-7.
27. Lee, Y. & Brody, S. D. (2018). Examining The Impact Of Land Use On Flood Losses In Seoul, Korea. Land Use Policy. 70, 500-509. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.11.019.
28. Liao K. H., Le T. A. & Nguye, K. V. (2016) Urban Design Principles For Flood Resilience: Learning From The Ecological Wisdom Of Living With Floods İn The Vietnamese Mekong Delta. Landscape and Urban Planning, 155, 69-78. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2016.01.014.
29. Liao, K. H., Chan, J. K. H. & Huang, Y. L. (2019). Environmental Justice And Flood Prevention: The Moral Cost Of Floodwater Redistribution. Landscape and Urban Planning 189, 36–45. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2019.04.012.
30. McCormack, S., Dyke, C. V., Suazo, A. & Kreis, D. (2012). Temporary Flood Barriers. Kentucky Transportation Center Research Report KTC -12-14/SPR 448-11-1F.
31. Merz, B., Hall, J., Disse, M. & Schumann A. (2010). Fluvial Flood Risk Management In A Changing World. Natural Hazards and Earth System Sciences, 10, 509–527. www.nat-hazards-earth-syst-sci.net/10/509/2010/.
32. Muller, M., Biswas, A., Martin-Hurtado, R. & Tortajada, C. (2015). Built Infrastructure Is Essential. Science, 349 (6248), 585–586. https://doi.org/10.1126/science.aac7606.
33. Nicholls, R.J., Hoozemans, F.M. & Marchand, M. (1999). Increasing Flood Risk And Wetland Losses Due To Global Sea-Level Rise: Regional And Global Analyses. Global Environmental Change, 9, 69–87. https://doi.org/10.1016/S0959-3780(99)00019-9.
34. Özcan, Ü. (2001). 1998 Yılında Yaşanan Batı Karadeniz Sel Felaketinden Üç Yıl Sonra Neredeyiz?. Planlama, 4, 39-42. https://www.spo.org.tr/resimler/ekler/dace78f80bc92e6_ek.pdf.
35. Özey, R. (2011). Geography Of Disasters. Istanbul: Aktif Publishing.
36. Pagano, A., Pluchinotta, I., Pengal, P., Cokan, B. & Giordano, R. (2019). Engaging Stakeholders In The Assessment Of Nbs Effectiveness In Flood Risk Reduction: A Participatory System Dynamics Model For Benefits And Co-Benefits Evaluation. Science of the Total Environment, 690, 543–555. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.07.059.
37. Palmer, M.A., Liu, J., Matthews, J.H., Mumba, M.& D'Odorico, P. ( 2015). Water Security: Gray or Green? Manage Water In A Green Way. Science, 349, 584–585. https://doi.org/10.1126/science.aac7778.
38. Penning-Rowsell, E., Johnson, C. & Tunstall, S. (2006). 'Signals' From Pre-Crisis Discourse: Lessons From Uk Flooding For Global Environmental Policy Change? Global Environmental Change, 16, 323-339. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.01.006 .
39. Raadgever, G. T. T., Booister, N., & Steenstra, M. K. (2018b). Flood risk management strategies, T. Raadgever & D. Hegger (Eds.), Flood risk management strategies and governance içinde (ss. 93-100), Springer.
40. Raadgever, G. T. T., Booister, N., & Steenstra, M. K. (2018a). The Relevance Of Flood Risk Management And Governance. T. Raadgever & D. Hegger (Eds.) içinde Flood risk management strategies and governance içinde (s. 85-92), Springer.
41. Rezende, O., M.,, Franco, A. B. R. D. C. D., Oliveira, A. K. B. D., Jacob, A. C. P. & Miguez, M. G. (2019). A Framework To Introduce Urban Flood Resilience Into The Design Of Flood Control Alternatives. Journal of Hydrology, 576, 478-493. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2019.06.063.
42. Sayers P., Yuanyuan, L., Galloway, G., Penning-Rowsell, E., Fuxin, S., Kang, W., Yiwei, C & Quesne, T. L. (2013). Flood Risk Management: A Strategic Approach. Part of a Series On Strategic Water Management. UNESCO/WWF/GIWP.
43. Sözcü, U. (2019). Natural Disasters And Natural Disaster Literacy. Ankara: Pegem Akademi.
44. Tan W. Y., Chong, X. Y., Tan, C. Y., Lim, C. H. & Teo, F. Y. (2023). A Review On Lightweight Mobile Flood Wall Barrier: Way Forward For Malaysia. Journal The Institution of Engineers, Malaysia. 84 (2), 22-31. https://doi.org/10.54552/v84i2.210.
45. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi. (2023). Bartın’da, Bartın Irmağı Ve Yan Yolları Islah İnşaatı Adı Altında Başlanan İnşai Faaliyetleri Durdurun. http://www.mimarlarodasiankara.org/index.php?Did=13263 Erişim Tarihi: 30.11.2024.
46. Tucci, C. E. M., (2007). Urban Flood Management. World Meteorological Organization, WMO/TD- No.1372.
47. Tunay, M. & Ateşoğlu, A. (2004). Bartın İli Taşkın Sahalarındaki Değişimin Uzaktan Algılama Verileriyle İncelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2, 60-72. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195670.
48. Turoğlu, H. (2014). İklim Değişikliği Ve Bartın Çayı Havza Yönetimi Muhtemel Sorunları. Coğrafi Bilimler Dergisi, 12 (1), 1- 22. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000150.
49. TÜİK. (2022). İç Göç İstatistikleri, 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ic-Goc-Istatistikleri-2021-45869 Erişim Tarihi: 26.12.2025
50. TÜİK. (2023). İç Göç İstatistikleri, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ic-Goc-Istatistikleri-2022-49727. Erişim Tarihi: 26.12.2024.
51. TÜİK. (2024 b, Ağustos 14). İç Göç İstatistikleri, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ic-Goc-Istatistikleri-2023-53676.Erişim Tarihi: 26.12.2024.
52. TÜİK. (2024a) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684 Erişim Tarihi: 26.12.2024.
53. UNISDR. (2009). Terminology On Disaster Risk Reduction. Switzerland: United Nations International Strategy for Disaster Reduction.
54. Usta, G. (2023). Dünya’da Meydana Gelen Afetlerin İstatistiksel Olarak Analizi (1900-2022). Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (1), 172-186. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumus/issue/75752/1138791.
55. Wang, L., Cui, S. , Li, Y., Huang, H., Manandhar, B., Nitivattananon, V., Fang, X. & Huang, W. (2022). A Review Of The Flood Management: From Flood Control To Flood Resilience. Heliyon, 8 (11), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11763.
56. Zevenbergen, C., Gersonius, B. & Radhakrishan, M. (2020). Flood Resilience. Philosophical Transactions. R. Soc. A 378: 20190212. 1-17. http://dx.doi.org/10.1098/rsta.2019.0212.
57. Zhaber. (2023). Hep aynı manzara! Korkuluk sel tutar mı?. https://www.zhaber.com.tr/hep-ayni-manzara-korkuluk-sel-tutar-mi Erişim Tarihi: 30.11.2024.