Türkiye’de Eğitimin Finansmanı ve Ülkelerarası Bir Karşılaştırma

Öz

Education which is the foundation of human capital of a country is a very important process which facilitates development of individual and society, supports economic development, by preserving and developing the cultural values facilitates transferring to future generations, undeferrable and inalienable. Education which has the such important function of strengthening the development and wealth of individual, society and humanity of the future is one of the important indicators of advancement level of the countries. Countries are only able to advance as much as the importance they give to education. Due to this and other similar reasons education spending in the country economy have quite an importance. Within the framework of the study financing dimension of the education and educational spending in Turkey have been elaborated and by giving space for its comparison to other countries future oriented education budget target has been talked about. Additionally, in the study education statistics of institutions like World Bank, OECD, EUROSTAT, BUMKO have been compiled. In the most general sense of the study it has been understood that education financing in Turkey is not adequate and there are differences between the countries.

Anahtar Kelimeler

• Education Expenditure, Education Finance, Education/GDP, Education/Budget

Türkiye’de Eğitimin Finansmanı ve Ülkelerarası Bir Karşılaştırma

Öz

Bir ülkenin beşeri sermayesinin temeli olan eğitim; bireyin ve toplumun gelişmesini sağlayan, ekonomik kalkınmayı destekleyen, kültürel değerleri koruyup geliştirerek gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan ertelenemez ve vazgeçilemez çok önemli bir süreçtir. Bireyin, toplumun ve gelecekteki insanlığın gelişimini ve refahını güçlendirmek gibi mühim işlevleri olan eğitim, ülkelerin gelişmişlik seviyesinin önemli göstergelerinden biridir. Ülkeler eğitime verdikleri önem kadar ilerleyebilmektedirler. Bu ve benzeri nedenlerden dolayı ülke ekonomisinde eğitim harcamaları oldukça ehemmiyet arz etmektedir. Çalışma kapsamında Türkiye’ de eğitimin finansman boyutu ile eğitim harcamaları ele alınmış ve diğer ülkelerle karşılaştırılmasına yer verilerek, geleceğe yönelik eğitim bütçe hedefinden bahsedilmiştir. Ayrıca çalışmada Dünya Bankası, OECD, EUROSTAT, BÜMKO gibi kurumların eğitim istatistikleri derlenmiştir. Çalışmanın geneli itibariyle Türkiye’de eğitim finansmanının yeterli olmadığı, ülkeler arası fark olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim Harcaması, Eğitim Finansmanı, Eğitim\GSMH, Eğitim\Bütçe

Kaynakça

1. ARABACI, İ. Bakır (2011), “Türkiye’ de OECD Ülkelerinde Eğitim Harcamalarını”,http://perweb.firat.edu.tr/personel/yayinlar/fua_1572/1572_71495.pdf, 02012.
2. AKKOYUNLU F. Pınar (2005), Eğitim ve Ekonomisi, Filiz Kitapevi, İstanbul
3. ÇALÇALI, Önder (2009), Türkiye’ de 1990 Sonrası Kamu Harcamaları İçerisinde Eğitim Harcamalarının Yeri ve Önemi, Gazi Osman Paşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Tokat.
4. DEVRİM, Fevzi ve TOSUNER, Mehmet (1987), “Türkiye’ de Eğitim Hizmetlerinin Finansmanında Son Gelişmeler”, 3. Türkiye Eğitim Maliye Sempozyumu Bildiri Kitabı, İstanbul.
5. GÖKBUNAR, Ramazan ve MUTER, Naci (2000), “21. Yüzyıla Doğru Türkiye’ de Eğitim Hizmetlerinin Çağdaşlaştırılması”, Prof. Dr. Adnan TEZEL’ e Armağan, Marmara Ün. Maliye Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayın No: 600/13, İstanbul. http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/viii/strateji/, 15.08.2012. www.eurydice.org, 18.02.2003. www.eurybase.org, 18.02.2003. http://sgb.meb.gov.tr/istatistik/, 15.08.2012. http://data.worldbank.org/topic/education, 15.08.2012. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/education/data/main_tables, 15.08.2012. http://www.bumko.gov.tr/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFA79D6F5E6C1B43FF3 5F2AAE4F54DAF9B, 15.08.2012.
6. GÜLCAN, M. Cemil (2008), Kamu Harcamaları İçinde Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Yeri, Ekonomik Etkiler Ve Türkiye Uygulaması, Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale.
7. KOÇ, Hakan (2007), “Eğitim Sisteminin Finansmanı”, Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı:29, ss:39-50.
8. OECD (2003), Education at a Glance, http://www.oecd.org/education/highereducationandadultlearning/educationataglance2003home.htm, 15.08.2012.

9. OECD (2010), Education at a Glance, http://www.oecd.org/edu/highereducationandadultlearning/educationataglance2010oecdin dicators.htm, 15.08.2012.
10. OECD (2011), Education at a Glance, http://www.oecd.org/edu/highereducationandadultlearning/educationataglance2011oecdin dicators.htm, 15.08.2012.
11. ÖZKER, Niyazi ve ESENER, Çağrı (2009), “Türkiye’ de Bir Kamu Harcaması Olgusu Olarak Eğitim Harcamaları: Örnek Ülkeler İle Yakın Dönem Karşılaştırma” Mevzuat Dergisi, Sayı: 142, http://www.mevzuatdergisi.com/2009/10a/02.htm, 15.08.2012.
12. ŞENER, Orhan (1987), “Eğitim Ekonomisinin Temel İlkeleri”, 3. Türkiye Eğitim Maliye Sempozyumu Bildiri Kitabı, İstanbul.
13. TUZCU, Gökhan (2004), “Eğitimin Finansman Gerekleri ve Boyutları”, Millî Eğitim Dergisi, Yaz 2004, Sayı:163, Ankara.
14. TUZCU, Gökhan (2006), “Eğitimde Vizyon 2023 Ve Avrupa Birliği’ ne Giriş Süreci”,http://portal.ted.org.tr/yayinlar/EgitimdeVizyon2023veAvrupaBirligineGirisSurec i.PDF.
15. YILMAZ, H. Hakan (2006), Türkiye’de 2000 Sonrası Dönemde Uygulanan İstikrar Programlarında Mali Uyumda Kalite Sorunu, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.