Muhasebe Bilgi Sisteminin İşletme Yönetiminin Etkinliği Üzerindeki Etkisi

Öz

The operations in the businesses in the process from collecting, recording, classing, briefing of the data transferred from all business functions to interpretation and analysis of financial events are performed via information technologies. The managers using accounting reports in the accounting information system by information technologies use the information of transactional accounting system and collect specific information about activities by making use of internal financial reporting system. Cost-benefit analysis of the business is made by the accounting information system (MBS) and it helps management to separate controllable events from uncontrollable events. Accounting information system constitutes infrastructure of the management information system since accounting information system is integrated information system and financial events occur in every department of the business. Accounting information system and management information system were discussed in conceptual basis in the study. In the study, a simple linear regression analysis was conducted on the data obtained from a questionnaire form conducted on the managers of Tuz Lake (Salt Lake) businesses for determining the efficiency of the Accounting Information System on the business management. It was detected from the obtained findings that the novelties brought by the MBS had a positive effect on the efficiency of the business management.

Anahtar Kelimeler

• Account Information System, Manegement Information System, Manegement Efficiency.

Muhasebe Bilgi Sisteminin İşletme Yönetiminin Etkinliği Üzerindeki Etkisi

Öz

İşletmelerde tüm işletme fonksiyonlarından aktarılan verilerin toplanması, kaydedilmesi, sınıflanması, özetlenmesi ve finansal nitelikli olayların yorumlanması ve analizine kadar geçen süreçteki işlemleri bilgi teknolojisi aracılığı ile yerine getirilmektedir. Bilgi teknolojisi ile muhasebe bilgi sistemindeki muhasebe raporlarını kullanan yöneticiler, işleme dayalı muhasebe sisteminin bilgilerini kullanıp iç finansal raporlama sisteminden yararlanarak faaliyetlerle ilgili spesifik bilgiler toplamaktadırlar. Muhasebe bilgi sistemi (MBS) ile, işletmenin fayda maliyet analizi yapılarak yönetimin kontrol edilebilen olayları kontrol edilemez olaylardan ayırmasına yardımcı olmaktadır. Muhasebe bilgi sistemi, bütünleşik bilgi sistemi olması ve finansal nitelikli olayların işletmenin her departmanında gerçekleşiyor olmasından dolayı, yönetim bilgi sisteminin alt yapısını teşkil etmektedir. Çalışmada, muhasebe bilgi sistemi ve yönetim bilgi sistemi kavramsal bazda ele alınmıştır. Çalışmada, Muhasebe Bilgi Sisteminin işletme yönetimine ilişkin etkinliğini belirlemeye yönelik olarak, Tuz Gölü işletmelerinin yöneticilerine uygulanan bir anket formundan elde edilen verilere basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulardan, MBS’nin getirdiği yeniliklerin, işletme yönetiminin etkinliği üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Bilgi Sistemi, İşletme Bilgi Sistemi, Yönetim Etkinliği.

Kaynakça

1. ALTUNIŞIK, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
2. BAHAR, M., Nartgün, Z., Durmuş, S. ve Bıçak, B. (2010). Geleneksel-tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri: Öğretmen el kitabı (4. b.). Ankara: Pegem Akademi.
3. BALCI, A. (2009). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler (7 b.). Ankara: Pegem Akademi.
4. BAŞ, T. (2001). Anket. Ankara: Seçkin Yayınları.
5. BRAZEL, J. F. ve Agoglia, C. P. (2007). An examination of auditor planning judgements in a complex accounting information system environment. Contemporary Accounting Research, 24(4), 1059-83.
6. BUSHMAN, R. M. ve Smith, A. J. (2001). Financial accounting information and corporate governance. Journal of Accounting and Economics, 32, 237-333.
7. BÜYÜKMİRZA, K. (2012), Maliyet ve Yönetim Muhasebesi (Tekdüzen'e Uygun Bir Sistem Yaklaşımı), 17.Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi Yayınları.
8. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri (7. b.). Ankara: Pegem Akademi.

9. CİVAN, M. ve Kara, E. (2003). İşletme yönetiminde muhasebe bilgi sisteminin yeri ve önemi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (20).
10. CROTEAU, A. M. ve Bergeron, F. (2001). An information technology trilogy: Business strategy, technological deployment and organizational performance. Journal of Strategic Information System, (10), 77-99.
11. ÇOKLUK, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
12. DEMİR, Y. ve Coşkun, D. (2009). Finansal bilgi sisteminin yönetim fonksiyonu üzerine etkisi: Aydın ili örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 1-21.
13. DEMSKI, J. S., Fellingham, J. C., Ijiri, Y. ve Sunder, S. (2002). Some thoughts on the intellectual foundations of accounting. American Accounting Association Accounting Horizons, 16(2), 157-16
14. DILLARD, J, Brown, D. ve Marshall, R. S. (2005). An environmentally enlightened accounting. Accounting Forum, (29), 77-101.
15. DİNÇ, E. ve Abdioğlu, H. (2009). İşletmelerde kurumsal yönetim anlayışı ve muhasebe bilgi sistemi ilişkisi: İMKB-100 şirketleri üzerine ampirik bir çalışma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21).
16. DİNÇ, E. ve Varıcı, İ. (2008). Muhasebe bilgi sisteminin kurumsallaşma düzeyine etkisi: Sanayi işletmeleri üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(1). FERGUSON, C. ve Seow, P. S. (2011). Accounting information systems research over the past decade: Past and future trends. Accounting and Finance, (51), 235–251.
17. FIELD, A. (2005). Discovering statistics using SPSS (2. b.). London: SAGE Publications.
18. FOSTER, J., Barkus, E. ve Yavorsky, C. (2006). Understanding and using advanced statistics. London: Sage Publications Inc.
19. GERDIN, J. (2005). Management accounting system design in manufacturing departments: an empirical investigation using a multiple contingencies approach. Accounting, Organizations and Society, (30), 99–126.
20. GÖKÇEN, H. (2007). Yönetim bilgi sistemleri. Ankara: Palme Yayınları, No: 422.
21. GÖKDENİZ, Ü. (2005). İşletmelerde muhasebe bilgi sistemine yaklaşım. MUFAD Muhasebe ve Finansman Dergisi, (27), 86-93.
22. GUNASEKARAN, A. ve Ngai, E.W.T. (2004). Information systems in supply chain integration and management. European Journal of Operational Research, (159), 269-295.
23. HAFTACI, V. (2009), Maliyet Muhasebesi, İzmit: Umuttepe Yayınları No: 13.
24. HINTON, P. R., Brownlow, C., McMurray, I. ve Cozens, B. (2004). SPSS explained. London & New York: Taylor & Francis Group.
25. HORNGREN, C. T. ve Harrison, W. T. (2007). Accounting (7. b.). New Jersey: Pearson Education, Inc. http://www.turkiyetuz.com, (erişim: 09.08.2012). http://www.tr.wikipedia.org/wiki/Tuz, (erişim: 10.08.2012).
26. HYRŚLOVÁ, J. A ve Hájek, M. (2006). Environmental accounting- an important part of an information system in the conditions when the company approach to the environment influences its prosperity. Vadyba / Management, (3-4), 22-31.
27. JERMIAS, J. ve Gani, L. (2004). Integrating business strategy, organizational configurations and management accounting systems with business unit effectiveness: a fitness landscape approach. Management Accounting Research, (15), 179–200.
28. KALAYCI, Ş. (Ed.). (2005). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (1. b.). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
29. KEPEKÇİ, C. (1995). Denetim. Ankara: Siyasal Kitabevi.
30. MALONE, D. (2002). Knowledge management: A model for organizational learning. International Journal of Accounting Information Systems, 3, 111-123.
31. McCALL, H., Arnold, V. ve Sutton, S. G. (2008). Use of knowledge management systems and the impact on the acquisition of explicit knowledge. Journal of Information Systems, 22(2), 77-10
32. NEWELL, S., Huang, J. C., Galliers, R. D. ve Pan, S. L. (2003). Implementing enterprise resource planning and knowledge management systems in tandem: Fostering efficiency and innovation complementarity. Information and Organization, 13, 25-52.
33. NUNNALLY, J. C. ve Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3. b.). New York: McGrawHill.
34. PHAN, D. D. (2003). E-business development for competitive advantages: a case study. Information & Management, 40, 581-590.
35. SHIM, J. K. and Siegel, J. G. (1999). Theory and problems of financial accounting (2.b.). New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
36. SPATHIS, C. ve Constantinides, S. (2004). Enterprise resource planning systems’ impact on accounting processes. Business Process Management Journal, 10(2), 234-247.
37. SÜRMELİ, F. (1996). Muhasebe bilgi sistemi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları, No: 115.
38. TABACHNICK, B. G. ve Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5 b.). Boston: Pearson Education, Inc.
39. ÜSTÜN, R. (1982). Muhasebe bilgilerinin finansal kontrol amacıyla bölüm yöneticilerine iletilmesi ve bir anket uygulaması. Eskişehir: Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları, No: 242/162.
40. WILLIAMS, J. R., Haka, S. F., Bettner, M. S., Carcello, J. V. (2010). Financial accounting (14. b.). Boston: McGraw-Hill Irwin.
41. XU, H. (2003). Critical success factors for accounting information systems data quality. Doctor of Philosophy, Faculty of Business Queensland Division University of Southern Queensland, Toowoomba, Australia.
42. YUSUF, Y., Gunasekaran, A., Abthorpe, M. S. (2004). Enterprise information systems project implementation: A case study of ERP in Rolls-Royce. International Journal of Production Economics, 87, 251-266.