Adolf Hitler'in Demokratik Seçimlerle İktidara Gelmesinin Demokrasi ile İktisadi Büyüme Arasındaki Etkileşim Açısından İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 33 Sayı: 1, 131 - 152, 18.03.2026

Mehmet Emin Yardımcı , Ümran Gümüş

https://doi.org/10.18657/yonveek.1686238

https://izlik.org/JA25LL38DZ

Öz

Ortanca Seçmen Teoremi, seçmen katılım dinamikleri nedeniyle ortanca seçmen tercihlerinin konumu değişse bile, rekabetçi bir mekanizma olarak geçerliliğini sürdürür. Adayların seçimi kazanma güdüsüyle, her zaman mevcut seçmen dağılımının yeni ortanca noktasına doğru hareket etme eğiliminde olmaları, bu durumun temel gerekçesidir. Bu çalışmanın temel amacı, ilgili teorik hipotezi, Adolf Hitler'in iktidara yükselişine olanak tanıyan demokratik seçimler örneği üzerinden test etmektir. Çalışmanın hedefleri doğrultusunda tekrarlanan bir oyun teorik modeli ve Patent Yarışı Modeli geliştirilmiştir. Bulgular, teoremin öngörü gücünü ortadan kaldıran temel etkenin, seçmen tercihlerindeki köklü değişimden ziyade, modelin kısıtlayıcı temel varsayımları olan tek tepeli tercihler ve tek boyutlu politik alanın fiilen ihlal edilmesi olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca bulgular teoremin katı varsayımlar altında güçlü bir öngörü aracı olduğunu fakat politik alanın çok boyutluluğu ve tercihlerin karmaşık yapısı karşısında yetersiz kalabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Ekonomik Büyüme, Siyasi Tarih, Oyun Teorisi
JEL Sınıflandırması: O20, N44, C70

Anahtar Kelimeler

Demokrasi , Ekonomik Büyüme , Siyasi Tarih , Oyun Teorisi

Examining the Adolf Hitler's Accede of Throne by Democratic Elections in terms of Interaction between Democracy and Economic Growth

https://izlik.org/JA25LL38DZ

Öz

The Median Voter Theorem maintains its validity as a competitive mechanism even if the position of the preferences of the median voter shifts due to dynamics in voter turnout. The fundamental reason for this is the tendency of candidates, driven by the motive to win the election, to always gravitate towards the new median point of the current voter distribution. The primary objective of this study is to test this theoretical hypothesis using the example of the democratic elections that enabled Adolf Hitler's rise to power. In line with the main aims of the study a repeated game-theoretic model and the Patent Race Model have been developed. The findings prove that the main factor eliminating the predictive power of the theorem is not a radical change in voter preferences, but rather the actual violation of restrictive of the model core assumptions, namely single-peaked preferences and a one-dimensional policy space. Furthermore, the findings demonstrates that the theorem is a powerful predictive tool under strict assumptions, but can prove inadequate in the face of the multi-dimensionality of the political space and the complex structure of preferences.
Key Words: Democracy, Economic Growth, Political History, Game Theory.
JEL Classification: O20, N44, C70

Anahtar Kelimeler

Democracy , Economic Growth , Political History , Game Theory

Kaynakça

• Acemoğlu, D., Naidu, S., Restrepo, O. and Robinson, J. A. (2019). Democracy Does Cause Growth. Journal of Political Economy, Vol. 127, No. 1, 47-100.
• Barbée, P., Braun, S. T. and Franke, R. (2024). Reversing Fortunes of German Regions, 1926-2019: Boon and Bane of Early lndustrialization?. Journal of Economic Growth, 1-31.
• Barış, S. ve Erdoğmuş, M. (2018). 21. Yüzyılda Demokrasi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Bir Literatür İncelemesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Cilt 9, Sayı 20, 83-102.
• Banai, M. and Mayer, C. H. (2025). Adolf Hitler: Hatred Driven Destructive Leadership. International Journal of Cross Cultural Management, Vol. 25, No. 1, 135-157.
• Barro, R. J. (1996). Democracy and Growth. Journal of Economic Growth, Vol. 1, No. 1, 1-27.
• Baumgart, W. (1971). Die Deutsche Kolonialherrschaft in Afrika Neue Wege der Forschung. Vierteljahrschrift für Sozial-und Wirtschaftsgeschichte, Vol. 58, No. 4, 468-481.
• Bear, I. (2016). Adolf Hitler A Biography. Alfa Edition. New York: Books Puddle.
• Beese, S. (2021). Akteure der Deutschen Kolonialtechnik in Afrika und Europa 1890–1943. Leiden: Brill.
• Bhattacharya, H. and Dugar, S. (2024). Can Threats lmprove Payoffs from Bargaining in Markets with Retaliations? Evidence from A Field Experiment. Games and Economic Behaviors, Vol. 148, 119-137.
• Billot, A. and Çu, X. (2024). Deliberative Democracy and Utilitarianism. Social Choice and Welfare, Vol. 63, Iss. 3, 603-617.
• Bosworth, W. (2022). Social Power and Non- Cooperative Game Theory. Journal of Theoretical Politics, Vol. 34, Iss. 2, 262-279.
• Brandt, F., Dong, C. and Peters, D. (2025). Condorcet- Consistent Choice among Three Candidates. Games and Economic Behavior, Vol. 153, 113-130.
• Bromberg, N. (1971). Hitler' s Character and Its Development: Further Observations. American Imago, Vol. 28, No. 4, 289-303.
• Callander, S., Foarta, D. and Sugaya, T. (2024). The Dynamics of a Policy Outcome: Market Response and Bureaucratic Enforcement of a Policy Change. American Journal of Political Science, Vol. 68, Iss. 4, 1252-1265.
• Coase, R. H. (1960). The Problem of Social Cost. Journal of Law and Economics, Vol. 3, No:1, 1-44.
• Colagrossi, M., Rossignoli, D. and Maggioni, M. A. (2020). Does democracy cause growth? A meta-analysis (of 2000 regressions). European Journal of Political Economy, Vol. 61, 101824.
• Cornell, P. and Anderson, A. (2025). The Past, Ethnic Purity and the Foundations of Nazi Ideology: Archaeology at War. Journal of Archaeological Research.
• Cuortois, P., Nessah, R. and Tazdaït, T. (2024). Revolutions and Rational Choice: A Critical Discussion. Public Choice, Vol. 200, Iss. 3-4, 497-529.
• Çelen, G. (2024). Liberalizmin Kayıp Çocukları: Leveller Hareketi İncelemesi. Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt 79, Sayı 4, 775-798.
• Demirtaş, G. ve Çiçek, S. (2023). Demokrasinin Kadınların İşgücüne Katılımı Üzerindeki Etkisinde Eğitimin Aracılık Rolü: Panel Veri Analizi. Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt 78, Sayı 4, 785-811.
• Exeler, F. (2024). The German-Soviet Encounter: War, Ideology, and Political Transformation. The Russian Review, Vol. 83, 277-281.
• Eraslan, M. ve Vuralgil, L. B. (2024). Alman Ordusunun II. Dünya Savaşı'nda Sovyet Rusya' ya Karşı Düzenlediği Barbarossa Harekatı'nın Başlangıcı ve Türk Basını. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt 40, Sayı 110, 605-640.
• Ferrell, D. R. (1995). The Unmourned Wound: Reflections on the Psychology of Adolf Hitler. Journal of Religion and Health, Vo. 34, No. 3, 175-197.
• Fuchs, F. and Lingnau, V. (2024). The Homo Economicus as A Prototype of a Psychopath?A Conceptual Analysis and lmplications for Bussiness Research and Teaching. Journal of Bussiness Ethics, Vol. 195, 763-777.
• Gittler, L. F. (1937). Nazi Propaganda at Work. Current History, Vol. 47, No. 3, 35-39.
• Goeschel, C. and Malone, H. (2024). Introduction: The Cultural Axis Between Fascist Italy and Nazi Germany. European History Quarterly, Vol. 54, Iss. 2, 201-211.
• Güll, R. (2017). Die deutschen Kolonien im Spiegel der amtlichen Statistik, Baden-Württenberg: Statistisches Monatsheft.
• Gülsün, G. Y. (2002). İktisadi Gelişme ve Demokrasi İlişkisi Üzerine Bir Sınama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt 52, Sayı 1, 27-54.
• Gümüş, Ü., Yardımcı, M. E. ve Koç, A. (2021). Bir Oyun Teorisi Analizi: Yeniçeriler ve Tağşiş Uygulaması. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 42, Sayı 1, 35–42.
• Halbmeier, C. and Schröder, C. (2023). The Long-Term Implications of Destruction During the Second World War on Private Wealth in Germany. Journal of Economic Growth, 30( 1), 161-235.
• Hart, B. H. L. (2014). A History of the Second World. Connecticut: Konecky & Konecky.
• Heyden, U. (2018). Wider den Kolonialismus!. Zeitschrift für Religions-und Geistesgeschichte, Vol. 70, No. 3, 224-253.
• Ichihashi, S. and Smolin, A. (2025). Data Provision to and Informed Seller. Games and Economic Behavior, Vol. 153, 131-144.
• Jensen, O. and Ménard, C. (2024). Understanding the Roles of Meso- lnstitutions: A Comparative Approach to Urban Water Provision in Seven Asian Cities. Journal of lnstitutional Economics, Vol. 20, 1-25.
• Karabacak, H. (2021). Oyun Teorisi Strateji Analizi İçin Yönetsel Bir Araç. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Kater, M. H. (1981). Hitler in a Social Context. Central European History, Vol. 14, No.3, 243-272.
• Kershaw, I. (2001). Hitler 1936-1945: Nemesis. London: Penguin.
• Khan, S., Schwartz, A. J. and Wald, J. K. (2024). Do Companies Care about Judicial ldeology? Evidence from Air Pollution. Journal of Law and Economics, Vol. 67, Iss, 1, 195-224.
• Kim, J., Jeong, H. C. and Baek, S. K. (2022). Symmetric Nash Equilibrium of Political Polarization in a Two- Party System. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, Vol. 607, 128207.
• Korkmazcan, N. S. (2020). Correspondence between İsmet İnönü and Adolf Hitler on the Eve of the Germany's Balkans Compaign at the WWII. International Journal of History Studies, Vol. 12, No. 6, 3224-3243.
• Lenin, V. I. (2011). State and Revolution. Connecticut: Martino Fine Books.
• Marimoto, S. (2025). Strategy- Proofness, Efficiency and the Core in Matching Problems with Transfers. Games and Economic Behavior, Vo. 153, 30-41.
• Matern, S. (2023). Vom Kampf um Wirklichkeiten und Emotionen in der liberalen Demokratie, Leverkusen: Verlag Barbara Budrich.
• Muojama, O. G. (2024). Victims of Nationality: German Civilian Internment in British West Africa during the Second World War. Journal of World History, Vol. 35, Iss. 3, 439-468.
• Nuzulman, N., Masbar, R., Nazamuddin, B. S. and Majid, M. S. A. (2023). Does Democracy Matter for Economic Growth? Empirical Evidence from lndonesia. Bulgarian Academy of Sciences- Economic Research Institute,Vol. 7, Iss. 32, 34-50.
• Özal, İ. B. (2022). Kısa II. Dünya Savaşı Tarihi. İstanbul: Timaş Yayınları.
• Özdemir, H. (2024). İkinci Dünya Savaşı'nın İlk Aşaması: Alman Yıldırım Harbinin Zaferi. Scientific and Academic Research, Cilt 3, Sayı 1, 213-222.
• Parente, S. L., Sáenz, L. F. and Seim, A. (2022). Income, Education and Democracy. Journal of Economic Growth, Vol. 27, 193-233.
• Pehlivanoğlu, F., Yardımcı, M. E. ve Gümüş, Ü. (2025). Osmanlı Bitkisel Tedavi Yöntemlerinin Türkiye Turizmine Etkisi: Oyun Teorisi Yaklaşımı. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, Vol. 23, 25-45
• Pelzl, P. and Poelhekke, S. (2023). Democratization, Leader Education and Growth: Firm Level Evidence from lndonesia. Journal of Economic Growth, Vol. 28, 571-600.
• Savu, A. (2024). Intergovernmental Alignment and the Electoral Value of Mayors: Reverse Coattails in an Unexpected Technocracy. Public Choice, Vol. 200, 43-64.
• Scheipers, S. (2024). Small War as Global War: Paul Von Lettow- Vorbeck's Campaign in German East Africa, 1914-1918. The International History Review, Vol. 46, Iss. 6, 871-885.
• Scherner, J. (2024). Germany, Blockade and Strategic Raw Materials in the Era of the Two World Wars. The lnternational History Review, Vol. 46, Iss. 4, 515-534.
• Schwabe, K. (2014). World War I and the Rise of Hitler. Diplomatic History, Vol. 38, Iss. 4, 864-879.
• Sima, D. and Huang, F. (2023). Is Democracy Good for Growth?- Development at Political Transition Time Matters. European Journal of Political Economy, Vol. 78, 102355.
• Solow, R. M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, Vol. 70, Iss 1, 65-94.
• Stalin, J. (2000). The Road to Power. Oregon: University Press of the Pasific.
• Stone, N. (2023). İkinci Dünya Savaşı. İstanbul: Ketebe Yayınları.
• Sucu, M. B. (2024). Yeni Kurumsal İktisat. Ekonomik Teori ve Analiz Bülteni, Cilt 9, Sayı 3, 1011-1048.
• Swan, T. W. (1956). Economic Growth and Capital Accumulation. Economic Record, Vol. 32, No. 2, 334-361.
• Tran , X. and Rodriguez, A. (2024). Using Game Theory and Price Elasticity in Tourism in the U.S. Journal of Marketing Development and Competitiveness, Vol. 18, Iss. 2, 60-66.
• Tsodikovich, Y., Venel, X. and Zseleva, A. (2024). Folk Theorems in Repeated Games with Switching Costs. Games and Economic Behaviors, Vol. 146, 137-159.
• Waite, R. G. L. (1971). Adolf Hitler's Guilt Feeligs: A Problem in History and Psychology. The Journal of Interdisciplinary History, Vol. 1, No. 2, 229-249.
• Walker, J. (2025). Hitler His Rise,Reign and Ruin: A Complete Biyography of Adolf Hitler from Birth to the Fall of Nazi Germany. Traverse City: Independently Published.
• Wang, X., Wang, Y. and Wei, C. (2023). The lmpact of Natural Resource Abundance on Green Economic Growth in the Belt and Road Countries: The Role of lnstitutional Quality. Environmental Impact Assessment Review, Vol. 98, 1-11.
• Werner, M. (2023). Eine wissenssoziologische Verhältnisbestimmung anhand der Begriffsverwendung von “Volk” und “Nation”. Leverkusen: Verlag Barbara Budrich.
• Yap, O. F. (2021). A Democratization Model for East and Southeast Asia: What' s Game Theory Got to Do with lt?. Asian Survey, Vol. 61, Iss 2, 241-272.
• Yardımcı, M. E., Gümüş, E. ve Gümüş, Ü. (2023a). Bir Oyun Teorisi Analizi: Osmanlı Ekonomisi’nde Fiyat İstikrarı. Journal of World of Turks, Cilt 15, Sayı 1, 259-271.
• Yardımcı, M. E., Gümüş, Ü. ve Koç, Ş. A. (2023b). Bir Oyun Teorisi Analizi: Osmanlı Devleti’nde Dilencilik. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 45, Sayı 1, 39–48.
• Yardımcı, M. E., Gümüş, Ü. ve Yasa, B. D. (2023c). İltizam Sisteminin Sürdürülebilirlik Düzeyinin Tekrarlanan Bir Oyun Teorik Model Çerçevesinde Değerlendirilmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt 25, Sayı 45, 727-741.
• Yardımcı, M. E., Gümüş, Ü. and Koç, Ş. A. (2025a). Mathematical Analysis of the Effects of the Ottoman Approach to Animals on Animal Diversity in Anatolia. Journal of Research in Economics, Vol. 9, No. 2, 140–171.
• Yardımcı, M. E., Gümüş, Ü., ve Cengiz, V. (2025b). Bir Oyun Teorisi Analizi: Osmanlı Lonca Sistemi’nde Orta Sandık ve Dışsallık. Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt 26, Sayı 1, 25–41.
• Yasa, B. D., Gümüş, Ü. ve Yardımcı, M. E. (2025). Düşük Gelirli Ülke Ekonomilerinde Dış Yardımlarla Kalkınma Stratejisinin Değerlendirilmesi. Öneri Dergisi, Cilt. 20, Sayı 64, 379–410.
• Yıldırım, M. C. (2024). On Growth and Democracy. Athens Journal of Mediterranean Studies, Vol. 10, Iss. 1, 39-48.
• Yılmaz, E. (2022). Oyun Teorisi. İstanbul: Doğrudan Yayıncılık
• Yılmaz, H. ve Yıldız, İ. (2023). Türkiye' de Demokrasi, Çevre ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. PEJOSS, Cilt 7, Sayı 37, 2025-2032.
• Zehnpfenning, B. (2025). Hitler and the “Seer of the Third Reich”: Houston Stewart Chamberlain as a Visionary of National Socialism. Metode Science Studies Journal, Vol. 15, Iss 4, 1-7.