Kamu Malları Bağlamında Hidroelektrik Santraller

Öz

Devlet kamu hizmetlerini yerine getirirken kamu kaynaklarını ve kamu mallarını kullanmaktadır. Ülkemizde kamu malları kapsamında değerlendirilen akarsular üzerinde hidroelektrik santrallerin inşası uzun yıllardır sürdürülüyor olsa da bu konu ancak 2000’li yıllardan itibaren kamuoyunun gündeminde belirgin bir yer edinmeye başlamıştır. Bunun bir nedeni daha önce devlet eliyle kurulan ve işletilen bu tesislerin 2000’li yılların başından itibaren özelleştirilmesidir. Bu yıllardan itibaren konuya ilişkin yasal değişikliklerin özel sektörün isteklerine göre gerçekleştirildiği, kurulan hidroelektrik santrallerin ise kurulma ve işletilme aşamalarında idare tarafından etkin bir denetime ve yaptırıma tabi kılınmadığı görülmektedir. Böylece santrallerin yapıldığı yerlerde yöre halkının menfaatini ve kamu yararını dışlayan uygulamalar söz konusu olmaktadır. Bu çalışmanın konusu hidroelektrik santrallerin yapımında özel şirketlerin istekleri ile kamunun beklentilerinin uyum içinde olup olmadığının araştırılmasıdır. Çalışmada, konuya ilişkin yaşanan sorunların çözülmesine ilişkin faydalı sonuçlara varılması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kamu Yönetimi, Kamu Malları, Hidroelektrik Santraller JEL Sınıflandırması: H40, H41, H42

Anahtar Kelimeler

• Kamu Yönetimi
• Kamu Malları
• Hidroelektrik Santraller

Hydroelectric Power Plants in the Context of Public Goods

Öz

The state uses public resources and public goods while performing public services. Although the construction of hydroelectric power plants on rivers within public goods dates back to the past in our country, it started to be on the public agenda only after the 2000s. One reason for this is that these facilities, which were previously established and operated by the state, were privatized starting from the beginning of the 2000s. It is seen that the legal changes regarding the subject have been made according to the requests of the private sector since these years and that the hydroelectric power plants established have not been subject to effective control and sanction by the administration during the establishment and operation stages. Thus, practices that exclude the interests of the local people and the public interest have been in question in the places where the power plants are built. The subject of this study is to investigate whether the requests of private companies and the expectations of the public are in harmony in the construction of hydroelectric power plants. The study aims to reach useful conclusions regarding the solution of the problems experienced regarding the subject. Key Words: Public Administration, Public Goods, Hydroelectric Power Plants JEL Classification: H40, H41, H42

Anahtar Kelimeler

• Public Administration
• Public Goods
• Hydroelectric Power Plants

Kaynakça

1. Akpınar, Giray (2023), "Çevresel Etki Değerlendirme Sürecine Katılımda Hukuki Esaslar ve
2. Almanya Uygulaması", Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 18(1), 373-424. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1289639
3. Aksungur, Muharrem, Ak, Orhan ve Özdemir, Atilla (2011), "Nehir Tipi Hidroelektrik Santrallerinin Sucul Ekosisteme Etkisi: Trabzon Örneği", Fisheries Sciences. http://www.fisheriessciences.com/tur/Journal/vol5/issue1/jfscom2011010.pdf [Erişim: 10.01.2012]
4. Aslan, Onur Ender (1998), "Devlet Planlama Teşkilatı: 1980 Sonrası Dönüşüm", Amme İdaresi Dergisi, 31(1), 103-123.
5. Bilgen, Pertev (1994), "Türk Hukukunda İdarenin Taşınmaz Malları: Bir Deneme", İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 9, 23-38.
6. Düren, Akın (1995), İdare Malları (Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları).
7. Eren, Veysel ve Kılıç, Selim (2006), "Yerel Hizmetlerde Özelleştirmeye Alternatif Bir Yöntem Olarak Rekabet Yaklaşımı", Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61(3), 74-103.
8. Giritli, İsmet, Bilgen, Pertev ve Akgüner, Tayfun (2008), İdare Hukuku (İstanbul: Der Yayınları).

9. Gözler, Kemal (2009), İdare Hukuku, C. I (Bursa: Ekin Yayıncılık).
10. Gözübüyük, Şeref ve Tan, Turgut (2010), İdare Hukuku, C. I (Ankara: Turhan Kitabevi).
11. Gülan, Aydın (1999), Kamu Mallarından Yararlanma Usullerinin Tabi Olduğu Hukuki Rejim (İstanbul: Alfa Yayınları).
12. Işıklar, Celal (2023), "İdare ile Kamu Malları Arasındaki Hukuki İlişki Bağlamında Devletin
13. Hüküm ve Tasarrufu Altında Olma", Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31(2), 703-753. https://doi.org/10.15337/suhfd.1309020
14. Karahanoğulları, Onur (2002), Kamu Hizmeti: Kavram ve Hukuksal Rejim (Ankara: Turhan Kitabevi).
15. Karahanoğulları, Onur (2011), İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler (Ankara: Turhan Kitabevi). Kırbaş, Sadık (1985), Devlet Malları (Ankara: Birlik Yayınları). Kumbur, Halil, Özer, Zafer, Özsoy, H. Duygu ve Avcı, Emel Deniz (2007), "Türkiye'de Geleneksel ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Potansiyeli ve Çevresel Etkilerinin Karşılaştırılması". Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu ve Sergisi, 19,21. http://www.emo.org.tr/ekler/3f445b0ff5a783e_ek.pdf [Erişim: 05.01.2012]
16. Oğuz, Selami (2008), Yenilenebilir Enerji: Küçük Hidroelektrik Santraller (İstanbul: UTES).
17. Onar, Sıddık Sami (1960), İdare Hukukunun Umumi Esasları, C. I (İstanbul: İsmail Akgün Matbaası).
18. Öztekin, Ali (2010), Yönetim Bilimi (Ankara: Siyasal Yayınevi).
19. Şanlı, Yeliz (2014), "Elektrik Piyasası ya da Elektrik Kamu Hizmeti", Mülkiye Dergisi, 31(254), 51-73.
20. TEİAŞ (2011), "TEİAŞ Kuruluş Bilgileri". http://www.teias.gov.tr/TeiasKurulus.html [Erişim: 12. 06. 2018]
21. TMMOB (2011), Hidroelektrik Santraller Raporu (Ankara: TMMOB).
22. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (2011.), "Hidroelektrik Santrallerin Yapımı ile İlgili İMO Görüşü". https://www.imo.org.tr/Eklenti/787,hidroelektrik-santrallerin-yapimi-ile-ilgili-imo-gorusupdf.pdf [Erişim:11.04.2025]
23. Tolunay, Doğanay (2020), "Trakya'daki Bazı Projelerin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporlarının Değerlendirilmesi", JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 2(1), 46-62.
24. Turan, Emine Su ve Güner, Esra Deniz (2017), "Türkiye'de Çevresel Etki Değerlendirme Mevzuatının Değişimi” Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 3(1), 39-47. https://doi.org/10.21324/dacd.286187
25. Turan, Volkan (2017), "ÇED Sürecinin Paydaşları Açısından ÇED Yönetmeliğinin İçerik Çözümlemesi", Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 2(4), 33-51.
26. Tutuş, Ayla (2004), "Türkiye'de Elektrik Enerjisinin Tarihsel Gelişimi ve Yeni Piyasa Düzeni İçerisinde Hidroelektrik Enerjinin Yeri", TMMOB Su Politikaları Kongresi Bildirisi (Ankara: TMMOB).
27. TÜSİAD (1994), 21. Yüzyıla Girerken Türkiye'nin Enerji Stratejisinin Değerlendirilmesi (İstanbul: TÜSİAD)
28. MEVZUAT 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, RGT: 08.11.1983, RGS: 18215.
29. 3402 Sayılı Kadastro Kanunu, RGT: 09.07.1987, RGS: 19512.
30. 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, RGT: 20.02.2001, RGS: 24335.
31. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, RGT: 08.12.2001, RGS: 24607.