TR83 Bölgesinin Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri ve Önemi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan TR83 bölgesi, sosyo-ekonomik göstergeler açısından Türkiye’deki konumunun incelenmesi gereken önemli bir bölgedir. Bu çalışma, TR83 bölgesinin Türkiye ekonomisindeki yerini ortaya koymayı ve ilgili literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla, ekonomik büyüme oranları, insani gelişme endeksi, eğitim endeksi, işsizlik oranları, dış ticaret verileri, Gini katsayısı ve P80/P20 oranı gibi temel sosyal ve ekonomik göstergeler kullanılarak grafikler aracılığıyla değerlendirmeler yapılmıştır. Mevcut göstergeler genel olarak dikkate alındığında, TR83 bölgesinin Türkiye ekonomisi içerisinde önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen görece sınırlı bir ekonomik ağırlığı bulunduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Türkiye Ekonomisi, TR83 Bölgesi, Ekonomik Gelişmişlik, Sosyal ve Makroekonomik Göstergeler JEL Sınıflandırması: R1, O1, O11, Q01, Q56

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Ekonomisi
• TR83 Bölgesi
• Ekonomik Gelişmişlik
• Sosyal ve Makroekonomik Göstergeler

An Assessment of the Place and Importance of the TR83 Region within the Turkish Economy

Öz

TR83 region, which encompasses the provinces of Amasya, Çorum, Samsun and Tokat is an important area in Turkey whose position should be examined in terms of socio-economic indicators. This study aims to reveal the place of the TR83 region in the Turkish economy and to contribute to the relevant literature. Accordingly, evaluations were made through graphs using basic social and economic indicators such as per capita gross domestic product, economic growth rates, the Human Development Index, the Education Index, unemployment rates, foreign trade data, the Gini coefficient and the P80/P20 ratio. Considering the current indicators in general, it is seen that although the TR83 region has significant potential within the Turkish economy, its economic weight is relatively limited. Key Words: Turkish Economy, TR83 Region, Economic Development, Social and Macroeconomic Indicators JEL Classification: R1, O1, O11, Q01, Q56

Anahtar Kelimeler

• Turkish Economy
• TR83 Region
• Economic Development
• Social and Macroeconomic Indicators

Kaynakça

1. Altıntaş, G., Altıntaş, A., Bektaş, H., Çakmak, E., Oruç, E., Kızılaslan, H. & Birol, D. (2019). Effects of young farmer projects support on the tendency of young farmers to stay in agriculture: Case of TR83 region, Turkey. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 7(10), 1682-1693. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7i10.1682-1693.2813
2. Ataklı Demiralp, G. ve Şimşek, Ü. (2025). Kentsel dirençlilik ve stratejik planlama: TR83 Bölgesi’nde durum analizi. Urban 21 Journal, 3(2), 43-70.
3. Barış, S. (2019). 21. yüzyılda Tokat’ın ekonomik görünümü: TR83 ve Türkiye geneli ile bir karşılaştırma. Anemon, 7(1), 111-124. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.410534
4. Çoban, M. N. (2019). Tokat ilinin kentsel rekabet edebilirliğinin TR83 bölgesi kapsamında değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 26(3), 919-936. https://doi.org/10.18657/yonveek.528037
5. Demir, D., Altıparmak, A. ve Taşkın, D. (2011). TR83 düzey2 istatistiki bölge biriminde sosyal ve ekonomik gelişmeler. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(2), 89-97.
6. Eroğlu, İ., Çoban, M. N. ve Kangal, N. (2018). The evaluation of TR83 region in the context of clean energy. Balkan Journal of Social Sciences, 7(13), 83-105.
7. Göcen, S. (2021). Ekonomik büyüme ve gelir eşitsizliği ilişkisi: Türkiye için bölgesel bazda bir inceleme. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 6(Özel Sayı), 247-265. 10.30784/epfad.1020478
8. Güven, O. (2024). Bölgeler arası ekonomik gelişmişlik farklılıklarını etkileyen faktörler. Bölgesel Kalkınma Dergisi, 2(1), 80-92. 10.61138/bolgeselkalkinmadergisi.1415395

9. Hazneci, K. & Ceyhan, V. (2017). TR83 bölgesinde buğday tohumluğu üretiminde teknik etkinlik ve etkinliği belirleyen faktörler. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 32. 10.7161/omuanajas.289038
10. Houssain, M. S., Jaradat, N. A. A., Aydın Er, B. ve Ardalı, Y. (2024). Optimizing resource allocation in the Black Sea TR83 area of Türkiye: Advancing towards an industrial circular economy. Black Sea Journal of Engineering and Science, 7(5), 1-13. 10.34248/bsengineering.1420192
11. Kocaoğlu, M. (2017). Kalkınma kavramının farklı boyutları ekseninde yerel düzeyde sürdürülebilir kalkınma uygulamaları: Kırşehir örneği. Paradoks Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 13(1), 15-32.
12. OKA. (2012). TR83 bölgesi mevcut durum analizi.
13. OKA. (2014). TR83 bölgesi uygun yatırım alanları araştırması. Ankara.
14. OKA. (2025). Bölgemiz. Erişim adresi: https://oka.gov.tr/bolgede-yatirim/tr83-bolgesi#:~:text=TR83%20B%C3%B6lgesi%202022%20y%C4%B1l%C4%B1%20n%C3%BCfusu,3%2C32'sini%20olu%C5%9Fturmaktad%C4%B1r.&text=B%C3%B6lge%2C%20T%C3%BCrkiye%20y%C3%BCz%C3%B6l%C3%A7%C3%BCm%C3%BCn%C3%BCn%20%25%204%2C9'unu%20olu%C5%9Fturmaktad%C4%B1r. (Erişim tarihi: 14.11.2025).
15. Recepoğlu, M. ve Doğan, K. C. (2014). Bölgesel kalkınmada girişimciliğin ve teknolojinin yeri: TR83 bölge analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 10, 55-76.
16. Sevinç, H. (2011). Bölgesel kalkınma sorunsalı: Türkiye’de uygulanan bölgesel kalkınma politikaları. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6(2), 35-54.
17. Suparman, S. ve Muzakir, M. (2023). Regional inequality, human capital, unemployment, and economic growth in Indonesia: Panel regression approach. Cogent Economics & Finance, 11(2), 2251803. 10.1080/23322039.2023.2251803
18. TÜİK. (2022). Bölgelerin Türkiye GSYH büyümesine katkısı, zincirlenmiş hacim endeksiyle, 2018-2022.
19. TÜİK. (2023). Bölgesel gayrisafi yurt içi hasıla, iktisadi faaliyet kollarına (A10) göre, cari fiyatlarla, 2004-2023.
20. TÜİK. (2024a). Kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 2. Düzey, 2004-2023.
21. TÜİK. (2024b). Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirlerine göre Gini katsayısı, 2014-2024.
22. TÜİK. (2024c). Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine göre P80/P20 oranı, 2014-2024.
23. TÜİK. (2025a). Kurumsal olmayan nüfusun yıllar ve cinsiyete göre işgücü durumu (Düzey 2).
24. TÜİK. (2025b). İllere göre ihracat, 2013-2025 (genel ticaret sistemi).
25. TÜİK. (2025c). İllere göre ithalat, 2013-2025 (genel ticaret sistemi).
26. TÜİK. (2025d). İllere göre beşeri kalkınma endeksi, alt endeksleri ve değişim oranları, 2018-2022.
27. Yayar, R., Kaplan, Ç. ve Şimşek, Ü. (2014). Küresel ısınmanın ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin farkındalığı: Türkiye’den (TR 83 bölgesi) deneysel bulgular. Business and Economics Research Journal, 5(3), 81-96.
28. Yemen, A. ve Oruç, S. (2015). TR83 bölgesi kapsamında merkez belediyelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(39), 998-1010.
29. Yılmaz, Ö. (2001). Bölgesel eşitsizlik: Türkiye örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(1-2), 1-19.