Kişilik Çalışmalarının Kavramsal Keşfi: Cloninger’in Psikobiyolojik Modeli Üzerine Bibliyometrik Analiz

Öz

Cloninger’in psikobiyoljik modeli mizaç ve karakter kavramlarının tanımlanması ve kişiliğin hangi alanları üzerinde etkili olduklarına yıllardır yapılmakta olan akademik araştırmalara sistemik olarak cevap vermiştir. Bu araştırmanın amacı kişiliği psikolobiyolojik kuram temelinde ele alan ve birçok araştırmaya konu olan Cloninger’in kuramını bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek modelin geçmişte hangi araştırma temaları ile birlikte araştırıldığı ve gelecekte hangi araştırma temaları ile birlikte araştırılabileceğine dair araştırmacılara bilgiler sunmaktır. Bu amaçla çalışmamızda ortak kelime analizi, sosyal ağ analizi ve kavram haritalama yöntemleri kullanılmıştır. Anahtar kelimlerin sıklık analizi sonucuna göre çalışmalarda en sık kullanılan araştırma konularının; ‘’kişilik’’, ‘’karakter ve mizaç’’, ‘’TCI’’, ‘’Cloninger’in psikobiyolojik modeli’’ ve ‘’zarardan kaçınma’’ olduğu bulunmuştur. Derece merkeziliği ve arasındalık merkeziliği sonuçlarına göre anahtar kelimeler ‘’kişilik’’, ‘’karakter ve mizaç’’, ‘’TCI’’, ‘’zarardan kaçınma’’ ve ’’Cloninger’in psikobiyolojik modeli’’şeklinde sıralanmıştır. ‘’Cloninger’in psikobiyolojik modeli’’ daha sık kullanılan anahtar kelime olmasına rağmen diğer ağlar bağlantı sayısının ve ağları bağlama kapasitesinin zarardan kaçınma anahtar kelimesinden düşüktür. Kavram haritalama sonuçlarına göre en güncel araştırma konularının ’’iyi oluş’’, ‘’dayanıklılık’’, ‘’psikopatoloji’’ ve ‘’kişilik özellikleri’’ olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Kişilik
• Mizaç ve Karakter
• TCI
• Cloninger’in Psikobiyolojik Modeli
• İyi Oluş

Conceptual Exploration of Personality Studies: Bibliometric Analysis of Cloninger's Psychobiological Model

Öz

Cloninger's psychobiological model has systematically responded to academic research that has been conducted for years on the definition of temperament and character concepts and the areas of personality they affect. The aim of this research is to examine Cloninger's theory, which deals with personality on the basis of psycholobiological theory and has been the subject of many studies, with the bibliometric analysis method and to provide information to researchers about which research themes the model has been researched in the past and with which research themes it can be researched in the future. For this purpose, common word analysis, social network analysis and concept mapping methods were used in our study. According to the results of the frequency analysis of keywords, the most frequently used research topics in studies are; It was found that there are "personality", "character and temperament", "TCI", "Cloninger's psychobiological model" and "harm avoidance". According to the degree centrality and betweenness centrality results, the keywords were listed as "personality", "character and temperament", "TCI", "harm avoidance" and "Cloninger's psychobiological model". Although "Cloninger's psychobiological model" is the more frequently used keyword, other networks have lower number of connections and capacity to connect networks than the keyword harm avoidance. According to the concept mapping results, the most current research topics were "well-being", "resilience", "psychopathology" and "personality traits".

Anahtar Kelimeler

• Personality
• Temperament and Character
• TCI
• Cloninger
• Well-Being

Kaynakça

1. Barbash, S., Simchovitz, A., Buchman, A. S., Bennett, D. A., Shifman, S., & Soreq, H. (2017). Neuronal-expressed microRNA-targeted pseudogenes compete with coding genes in the human brain. Translational Psychiatry, 7(8), e1199–e1199.