Tarımda Arıtılmış Atıksuyun Ürün Bazlı Fiyatlandırılmasının Değerlendirilmesi

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 75 - 86, 31.12.2025

Lütfü Güngör Mithat Direk

https://doi.org/10.51803/yssr.1680542

Öz

Su, başka hiçbir şeyle değiştirilemeyen yaşam için hayati öneme sahip doğal varlıktır. Besinlerle ara bağlantısı olması bu ürünün ana özelliklerinden biridir. Sağlıksız kentleşme, nüfus artışı, sera gazlarındaki artış ve sanayileşmenin etkisiyle su kaynakları azalmaktadır. Arz ve talep arasındaki denge her geçen gün bozulmakta ve su kıtlığının yaşanması alternatif su kaynaklarının gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle temiz su kaynaklarının doğru kullanımının yanısıra atık suların yönetimi de önemlidir. Bu çalışma, Konya merkez ilçelerinin atık sularının yönetimini ve değerlendirilmesini içermektedir. Bu amaçla Konya İl Merkezinde oluşan atık suların arıtıldığı Konya Atık Su Arıtma Tesislerinin etki alanı içerisinde yer alan mahalleler (Karatay, Meram, Selçuklu İlçeleri) hedef kitledir. Bu mahallelerde yaşayan ve arıtma tesisinden çıkan su ile sulama yapan çiftçilerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Böylece tarım ürünleri değeri üzerinden atık su fiyatı hesaplanmıştır. Hesaplamalarda; Bölgede yaygın olarak yetiştirilen arpa, buğday ve ayçiçeği ürünleri üzerinden atık su fiyatlaması yapılmış ve arıtılmış atık su bedeli belirlenmiştir. Buna göre arpa üretiminde 0,18 USD/ton, buğday üretiminde 0,28 USD/ton ve ayçiçeği üretiminde 0,21 USD/ton olarak atıksu bedeli hesaplanmıştır. Suyun fiyatlandırılması ve ekonomik değerinin belirlenmesi, arz ve talebin dengelenmesi, kıt su ile birlikte doğal kaynakların verimli kullanılması veya değerlendirilmesi sağlanacaktır. Klasik anlamda su ücreti denildiğinde, genelde dünyada ve Türkiye'de işletme, bakım - onarım maliyetleri üzerinden hesaplama yapılmaktadır. Ancak bu durum, hem doğal varlık olan suyun yüksek bedelle kullanımına yol açmakta hem de doğal kaynakların kontrolsüz kullanımına neden olmaktadır. Ürün değeri üzerinden yapılacak hesaplamalar suyun daha verimli kullanılmasına yol açacaktır.

Anahtar Kelimeler

Atık su kullanımı , Atık su yönetimi , Atık suyun ekonomik değeri , Konya’da atık su

Assessing the Crop-Based Pricing of Treated Wastewater in Agriculture

Öz

Water is a vital natural asset for life that cannot be replaced by anything else. Its association with nutrients is one of its main characteristics. Water resources have been depleting due to unhealthy urbanization, population growth, increase in greenhouse gases and industrialization. The balance between supply and demand is deteriorating day by day and water scarcity reveals the necessity of alternative water resources. Therefore, in addition to the proper use of clean water resources, wastewater management is also important. This study includes the management and evaluation of wastewater of Konya central districts. For this purpose, the neighbourhoods (Karatay, Meram, Selçuklu Districts) within the impact area of Konya Wastewater Treatment Plants where the wastewater generated in Konya Province Centre is treated are the target group. Data obtained from farmers who live in these neighbourhoods and irrigate their lands with the water from the treatment plant were used. Thus, wastewater price was calculated based on the value of agricultural products. In the calculations, wastewater pricing was made based on barley, wheat and sunflower products commonly grown in the region by which the treated wastewater price was determined. Accordingly, the wastewater cost was calculated as 0.18 USD/ton for barley production, 0.28 USD/ton for wheat production and 0.21 USD/ton for sunflower production. Pricing and determining the economic value of water will ensure the balancing of supply and demand, and the efficient use or exploitation of scarce water and natural resources. When it comes to water prices in the classical sense, calculations are generally made on the basis of operation, maintenance, and repair costs both worldwide and in Türkiye. However, this situation leads to not only the use of water, which is a natural asset, at a high price but also causes uncontrolled use of natural resources. Calculations based on product value will ensure more efficient use of water.

Anahtar Kelimeler

Wastewater use , Wastewater management , Economic value of wastewater

Kaynakça

• Alagöz E., Reis Manap, G., Aydın S., & Onur M. (2023). Çevresel Göstergeler. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.
• Aydın, E. (2023). Konya İli Karatay İlçesi Tarım Arazilerinde Atik Su Kirliliğinin Değerlendirilmesi [Presentation]. Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Bahri A. (2009). Managing the other side of the water cycle: Making wastewater an asset. Global Water Partnership.
• Bayraktar, H., & Erkmen, B. (2023). Evaluation of water quality parameters of wastewater and ıts use as agricultural ırrigation water: Ankara case. Journal of Ahi Evran University Faculty of Agriculture, 3(2), 164–177. [Turkish]
• Can, S., & Dulkadiroğlu, H. (2021). Treated wastewater reuse in agriculture and its risk assessment for human health. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(2), 124–134. [Turkish] [CrossRef]
• Daniel, L. (2005). What does ceteris paribus mean in economics? https://www.investopedia.com/terms/c/ceterisparibus.asp Accessed on Dec 03, 2025.
• Demir Ö., Y. M., Sercan Ü., Arzum C. Ş. (2017). Wastewater reclamation and reuse. Harran University Journal of Engineering, 2, 1–14. [Turkish]
• Demir Y. (2021-2025). Agricultural irrigation sector policy document (2021‑2025). Ankara: TAGEM https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Tar%C4%B1msal%20Sulama%20SPB_2021-2025.pdf?utm_source=chatgpt.com Accessed on Dec 03, 2025.
• Demir, A. (2022). KOSKİ-2022 Faaliyet Raporu. Konya https://www.koski.gov.tr/sayfa/faaliyet-raporlari Accessed on Dec 03, 2025.
• Dinar, A., & Mody, J. (2004). Irrigation water management policies: Allocation and pricing principles and implementation experience. Natural Resources Forum, 28(2), 112–122. [CrossRef]
• Direk, M., Güngör, L., & Acar, R. (2022). Importance, value and agriculture relationship of wastewater. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1), 47–54. [Turkish]
• Gleick, P. H., & Howe, C. W. (1995). Water in crisis: a guide to the world's fresh water resources. Climatic Change, 31(1), 119–122.
• Hellegers, P., & Leflaive, X. (2015). Water allocation reform: what makes it so difficult? Water International, 40(2), 273–285. [CrossRef] John;, L., & OpenStax, E. (2018). Principles of Economics (Hawai Ed.). OpenStax.
• Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2015). Sulama yöntemleri ve sulamanın önemi. Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Kütahya. Accessed on Dec 03, 2025.
• Mishra, S., Kumar, R., & Kumar, M. (2023). Use of treated sewage or wastewater as an irrigation water for agricultural purposes- Environmental, health, and economic impacts. Total Environment Research Themes, 6, Article 100051. [CrossRef]
• Qadir, M., Wichelns, D., Raschid-Sally, L., McCornick, P. G., Drechsel, P., Bahri, A., & Minhas, P. S. (2010). The challenges of wastewater irrigation in developing countries. Agricultural Water Management, 97(4), 561–568. [CrossRef]
• Rebora, C., Lelio, H., Gómez, L., & Ibarguren, L. (2011). Waste-Water Use in Energy Crops Production. In F. S. García Einschlag, (Ed.), Waste Water - Treatment and Reutilization (pp. 361374). InTech. [CrossRef]
• Robert A. Young, J. B. L. (2005). Determining the Economic Value of Water Concepts and Methods (2nd ed.). Taylor & Francis, RFF Press.
• Santos, A. F., Alvarenga, P., Gando-Ferreira, L. M., & Quina, M. J. (2023). Urban Wastewater as a Source of Reclaimed Water for Irrigation: Barriers and Future Possibilities. Environments, 10(2), Article 17. [CrossRef]
• Survey, U. S. G. (2025). Where is the Earth's Water? U.S. Geological Survey. https://www.usgs.gov/water-science-school/science/where-earths-water Accessed on Dec 03, 2025.
• Tsur, Y., Dinar, A., Doukkali, R. M., & Roe, T. (2004). Irrigation water pricing: policy implications based on international comparison. Environment and Development Economics, 9(6), 735–755. [CrossRef]
• Ungureanu, N., Vlăduț, V., & Voicu, G. (2020). Water scarcity and wastewater reuse in crop irrigation. Sustainability, 12(21), Article 9055. [CrossRef]
• Yamane, T. (1967). Elementary sampling theory. Englewood Cliffs. Prentice-Hall.