Evolutionary Dynamics of Tax Compliance under Institutional Trust Özet

Öz

Bu çalışma, kurumsal güven ve cezalandırmanın etkisi altında vergi uyumunun birlikte evrimsel dinamiklerini incelemekte; mikro düzeydeki Kamu Malları Oyunu’nu (Public Goods Game, PGG), Dünya Bankası Yönetişim Göstergeleri (WGI) ile temsil edilen makro düzey kurumsal kaliteyle bütünleştirmektedir. Mesa çerçevesi kullanılarak geliştirilen Ajan Tabanlı Model’de (Agent-Based Model, ABM), kurumsal güven (T), kamu mallarına ilişkin algılanan getiriyi düzenleyerek uyumlu ajanların evrimsel getirilerini etkilemektedir. Simülasyon sonuçları, kurumsal güvenin caydırıcılığa stratejik bir tamamlayıcı olarak işlediğini göstermektedir. Yüksek güven ortamlarında (T=0.8), düşük düzeyde uygulama çabasıyla yüksek uyum oranlarına (PC* > 0.9) ulaşılırken; düşük güven ortamlarında (T=0.2) orta düzeyde uyumu koruyabilmek için orantısız derecede yüksek ceza oranları (f > 8.0) gerekmektedir. Bulgular, zorlayıcı gücün etkinliğinin esasen kurumsal meşruiyet tarafından belirlendiğini göstererek “Kaygan Zemin Çerçevesi”nin dinamik bir doğrulamasını sunmaktadır. Çalışma, yönetişim kalitesine öncelik vermenin uzun vadede istikrarlı vergi uyumunu teşvik etmede en etkili strateji olduğunu ve politika odağının yalnızca caydırıcılıktan güçlü bir toplumsal sözleşme inşasına kaydırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Güven
• Vergi Uyumu
• Evrimsel Oyun Teorisi
• Ajan Tabanlı Modelleme (ABM)
• Kamu Malları Oyunu

Destekleyen Kurum

N/A

Etik Beyan

Bu çalışma; insan katılımcıları, kişisel verileri, biyolojik materyalleri veya herhangi bir deneysel müdahaleyi içermemektedir. Tüm analizler, ajan tabanlı bir modele dayanan hesaplamalı simülasyonlar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, kurum içi veya uluslararası araştırma yönergeleri kapsamında etik kurul onayı gerekmemektedir. Araştırma sürecinde hiçbir aldatma, manipülasyon veya kimliği belirlenebilir bilgi toplanmamıştır. Çalışma, yazarların bağlı bulunduğu kurumların etik standartlarına ve şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik de dâhil olmak üzere sorumlu araştırma yürütme ilkelerine tamamen uygundur. Simülasyonlarda kullanılan tüm veriler, yalnızca akademik araştırma amacıyla oluşturulmuş sentetik verilerdir. Bu çalışmanın tasarımı, yürütülmesi veya raporlanması üzerinde etkili olabilecek herhangi bir finansal ya da diğer türden çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

N/A

Evolutionary Dynamics of Tax Compliance under Institutional Trust

Öz

This study investigates the co-evolutionary dynamics of tax compliance under the influence of institutional trust and punishment, integrating the micro-level Public Goods Game (PGG) with macro-level institutional quality, proxied by the World Bank Governance Indicators (WGI). We develop an Agent-Based Model (ABM) using the Mesa framework, where institutional trust (T) modulates the perceived return on public goods, thereby affecting the evolutionary payoff of compliant agents. Simulation results demonstrate that institutional trust acts as a strategic complement to deterrence. In high-trust environments (T=0.8), high compliance rates (PC* > 0.9) are achieved with minimal enforcement effort, while low-trust environments (T=0.2) require disproportionately high fine rates (f > 8.0) to maintain even moderate compliance. The findings provide a dynamic validation of the Slippery Slope Framework, showing that the effectiveness of coercive power is fundamentally mediated by institutional legitimacy. The study concludes that prioritizing governance quality is the most efficient long-term strategy for fostering stable tax compliance, shifting the policy focus from mere deterrence to building a robust social contract.

Anahtar Kelimeler

• Institutional Trust
• Tax Compliance
• Evolutionary Game Theory
• Agent-Based Modeling (ABM)
• Public Goods Game

Destekleyen Kurum

N/A

Etik Beyan

This study did not involve human participants, personal data, biological materials, or any form of experimental intervention. All analyses were conducted using computational simulations based on an agent-based model. Therefore, ethics committee approval was not required under institutional or international research guidelines. No deception, manipulation, or collection of identifiable information occurred in the course of this research. The study fully complies with the ethical standards of the authors’ affiliated institutions and with general principles for responsible research conduct, including transparency, integrity, and accountability. All data used in the simulations are synthetic and generated solely for academic research purposes. No conflicts of interest, financial or otherwise, influenced the design, execution, or reporting of this study.

Teşekkür

N/A

Kaynakça

1. REFERENCES
2. Allingham, M. G., & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1(3–4), 323–338. [CrossRef]
3. Alm, J. (2012). Measuring, explaining, and controlling tax evasion: Lessons from theory, experiments, and field studies. International Tax and Public Finance, 19(1), 54–77. [CrossRef]
4. Andreoni, J., Erard, B., & Feinstein, J. (1998). Tax compliance. Journal of Economic Literature, 36(2), 818–860.
5. Bloomquist, K. M. (2011). Tax compliance as an evolutionary coordination game: An agent-based approach. Public Finance Review, 39(1), 25–49. [CrossRef]
6. Bonabeau, E. (2002). Agent-based modeling: Methods and techniques for simulating human systems. Proceedings of the National Academy of Sciences, 99(Suppl 3), 7280–7287. [CrossRef]
7. Djayasinga, N., & Ariyanto, D. (2019). The effect of corruption on tax compliance: A meta-analysis. Jurnal Akuntansi, 12(1), 1–12.
8. Fehr, E., & Gächter, S. (2000). Cooperation and punishment in public goods experiments. American Economic Review, 90(4), 980–994. [CrossRef]

9. Frey, B. S., & Torgler, B. (2007). Tax morale and conditional cooperation. Journal of Comparative Economics, 35(1), 136–159. [CrossRef]
10. Gangl, K., Hofmann, E., & Kirchler, E. (2015). Tax authorities’ interaction with taxpayers: A conception of compliance in social dilemmas by power and trust. New Ideas in Psychology, 37, 13–23. [CrossRef]
11. Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons. Science, 162(3859), 1243–1248. [CrossRef]
12. Helbing, D., & Yu, W. (2009). The outbreak of cooperation among success-driven individuals under noisy conditions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(10), 3680–3685. [CrossRef] International Monetary Fund. (2023). World economic outlook database. International Monetary Fund.
13. Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3(2), 220–246. [CrossRef]
14. Kirchler, E. (2007). The economic psychology of tax behaviour. Cambridge University Press. [CrossRef]
15. Kirchler, E., Hoelzl, E., & Wahl, I. (2008). Enforced versus voluntary tax compliance: The “slippery slope” framework. Journal of Economic Psychology, 29(2), 210–225. [CrossRef]
16. Levi, M. (1997). Consent, dissent, and patriotism. Cambridge University Press. [CrossRef]
17. Li, X., Li, K., & Chen, X. (2022). Replicator dynamics of public goods game with tax-based punishment. Chaos, Solitons & Fractals, 164, 112747. [CrossRef]
18. Luttmer, E. F. P., & Singhal, M. (2014). Tax morale. Journal of Economic Perspectives, 28(4), 149–168. [CrossRef]
19. Masad, D., & Kazil, J. (2015). Mesa: An agent-based modeling framework. In S. van der Walt & J. Millman (Eds.), Proceedings of the 14th Python in Science Conference (SciPy 2015) (pp. 53–60). [CrossRef]
20. Nowak, M. A., & May, R. M. (1992). Evolutionary games and spatial chaos. Nature, 359(6398), 826–829. [CrossRef] Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press. [CrossRef]
21. Pickhardt, M., & Prinz, A. (2014). Behavioral dynamics of tax evasion – A survey. Journal of Economic Psychology, 40, 1–19. [CrossRef]
22. Rand, D. G., Dreber, A., Ellingsen, T., Fudenberg, D., & Nowak, M. A. (2009). Positive interactions promote public cooperation. Science, 325(5945), 1272–1275. [CrossRef]
23. Shen, Y., Lei, W., Kang, H., Li, M., Sun, X., & Chen, Q. (2023). Evolutionary dynamics of public goods game with tax-based rewarding cooperators. Chaos, Solitons & Fractals, 175, 114030. [CrossRef]
24. Slemrod, J. (Ed.). (1992). Why people pay taxes: Tax compliance and enforcement. University of Michigan Press.
25. World Bank. (2023a). World development indicators. World Bank. https://data.worldbank.org/ Accessed on Jun 26, 2026.
26. World Bank. (2023b). Worldwide governance indicators. World Bank. https://www.worldbank.org/en/publication/worldwide-governance-indicators Accessed on Jun 26, 2026.