Moldova’da Sovyet Sonrası Ulus Kimlik İnşası: İdeolojik Yaklaşımlar

Öz

Bu çalışmada Moldova’da ulus kimlik inşasına etki eden ideolojik yaklaşımlar incelenmiştir. Ulus kimlik inşası milliyetçilik ideolojisi üzerinden açıklanmıştır. Milliyetçilik ilkçiler, modernistler ve etno-sembolcüler olarak üç başlıkta toplanmıştır. Moldova’daki ulusal kimliğin inşasına etki eden ideolojiler ise pan-Rumenistler, pan-Moldovanistler ve Sivil Moldovanistler olarak isimlendirilmiştir. Pan-Rumenistler ilkçilere yakın ve Moldova’da yaşayan insanların Rumen olduğunu iddia etmektedir. Pan-Moldovanistler Moldovan kimliğinin gerçek kimlik olduğunu belirtmektedirler ve etno-sembolcülere yakındırlar. Sivil Moldovanistler ise modernistlere yakın bir ideolojiye sahiptirler. Alt kimliklere saygı duyularak herkesin Moldovan kimliğinde buluşması gerekiğini düşünürler.

Anahtar Kelimeler

• Moldova
• Moldovan
• pan-Rumenistler
• pan-Moldovanistler
• Sivil Moldovanistler

National Identity Building in Moldova in the Post-Soviet Era: Ideological Approaches

Öz

In this study, the ideological approaches that affect the national identity building in Moldova have been examined. National identity building has been explained through the ideology of nationalism. Nationalism is grouped under three headings as primordialists, modernists and ethno-symbolists. The ideologies that influence the building of national identity in Moldova are named as pan-Romanianists, pan-Moldovanists and Civil Moldovanists. Pan-Romanians claim that the people living in Moldova are Romanians, close to primordialists. Pan-Moldovanists claim that the Moldovan identity is the real identity and they are close to the ethno-symbolists. Civilian Moldovanists, on the other hand, close to modernists. They think that everyone should meet in the Moldovan identity while respecting the sub-identities.

Anahtar Kelimeler

• Moldova
• Moldovanian
• pan-Romanists
• pan-Moldovanists

Kaynakça

1. Anderson, B. (1995). Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması (İskender Savaşır, Çev.). İstanbul: Metis Yay.
2. Baumann, G. (2006). Çokkültürlülük Bilmecesi, Ulusal Etnik ve Dini Kimlikleri Yeniden Düşünmek (Işıl Demirakın, Çev.). Ankara: Dost Yayınevi.
3. Boztemur, R. (2006). Tarihsel Açıdan Millet ve Milliyetçilik: Ulus-Devletin Kapitalist Üretim Tarzıyla Birlikte Gelişimi. Milliyetçilik I. Doğu Batı Dergisi, Sayı: 38, Yıl:9:161- 180.
4. Bruchis, M. (1996). The Republic of Moldavia: From the Collapse of the Soviet Empire to the Restoration of the Russian Empire. (Çev.; Laura Treptow) Columbia University Press, New York.
5. Calus, K. (2016). The Unfinished State 25 Years of Independent Moldova. Warsow: OSW Studies.
6. Eker, S. (2012). Türk Kültürünün Batı Dünyasında ve Rusya’da Tanınması ve Türkolojinin Gelişiminde Gelişiminde Dimtri Kantemiroğlu’nun Rolü. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Türk Dili Kurumu Uluslararası Türkçenin Batılı Elçileri Sempozyumu.
7. Ertan, F. ve Örs. O. (2018). Milliyetçiliğin Müphemliği: Milliyetçilik Nedir. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 62 :39-84.
8. Gellner, E. (2008). Uluslar ve Ulusçuluk (Büşra Ersanlı, G. Göksu Özdoğan, Çev.). İkinci Baskı, İstanbul: Hil Yayınevi.

9. Giddens, A.(2008). Ulus Devlet ve Şiddet (C. Atay, Çev.). 2. Baskı. İstanbul: Kalkelon Yayınları.
10. Harding, L. (2019). Deutsche Bank faces action over $20bn Russian Money launderingscheme.https://www.theguardian.com/business/2019/apr/17/deutsche-bank-faces-action-over-20bn-russian-money-laundering-scheme, (11.04.2020).
11. Heywood, A. (2006). Siyaset (Çev. Buğra Kalkan ve Komisyon). Ankara: Liberta.
12. Hobsbawn, E. J. ve Ranger, T. (2006). Geleneğin İcadı(çev. Mehmet Murat Şahin, Çev.). İstanbul: Agora Kitap.
13. Kamp, M. (2017). An Orthodox Identity: The ROC as Russia’s Soft Power Tool in the Post-Soviet Space: The Case of Moldova. Bachelor Thesis, Russian Studies, Leiden University.
14. King, C. (2000). The Moldovans: Romania, Russia, and the Politics of Culture. California: Hoover Institution Press.
15. Lilian, L. C. (2015). Disputet Ethnic Identity and the Role of Public Education: the Case of Moldova. Doktora Tezi. Boston University.
16. Moore, M. (2016). Sosyal Bilimler Ansiklopedisi (Mehmet Karakaş, Çev.). Ankara: Adres Yayınları.
17. Özkırımlı, U. (2009). Milliyetçilik Kuramları Eleştirel Bir Bakış. 3. Baskı, Ankara: Doğu-Batı Yayınları.
18. Rezun, Miron. Der. (1992). Nationalism and the Breakup of an Empire: Russia and its Periphery, Westport, Conn.: Praeger.
19. Selçuk, S.S. (2012). Dünden Bugüne Milliyetçilik: Küresel Dünyada Yükselen Sesler. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 12:117-136.
20. Smith, A. D. (1994). Millî Kimlik (Bahadır Sina Şener, Çev.). (1.Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
21. Smith, A.D. (2002). Küreselleşme Çağında Milliyetçilik (Derya Kömürcü, Çev.). Everest Yayınları.
22. Turcescu, L., Stan, L. (2003). Church State Conflict in Moldova: the Bessarabian Metropolitanate. Communist and Post-Communist Studies, 443-465.
23. Vahl, M., Emerson, M. (2004). Moldova and the Transnistrian conflict. JEMIE - Journal on ethnopolitics and minority issues in Europe, 1, 1-29. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-61961.
24. http://www.bop.ipp.md/ro/result/bar%7Cdate, (10.03.2021).
25. https://deschide.md/ro/stiri/politic/68730/Sondaj-IMAS--Num%C4%83rul-cet%C4%83%C8%9Benilor-RMoldova-care-vor-Unirea-cu-Rom%C3%A2nia-%C3%AEn-cre%C8%99tere.htm, (10.03.2021)
26. https://statistica.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=479&, (07.03.2021).
27. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/avrupa/moldova/ulke-profili/genel-bilgiler, (01.03.2021).
28. https://www.worldbank.org/en/country/moldova/overview, (08.03.2021).