Roman Kadını Gözüyle Erkeklik: İzmir Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili literatürden hareketle İzmir’de yaşayan Roman kadınların gözüyle erkeklik olgusunu analiz etmektir. Çalışmada erkeklik, aile içi kararlara katılım, çocukların eğitimi, evlilik kurumunun belirlenmesi ve toplumsal-siyasal hayata katılım konusunda kadının erkeğe yüklediği rol üzerinden anlaşılmaya çalışılmaktadır. Araştırma, Bergama, Karşıyaka ve Konak ilçelerinde yaşayan Roman kadınları üzerinde gerçekleşen nitel bir çalışmaya dayanmaktadır. Araştırma bulgularına göre Roman kültüründe var olan erkeklik, toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden üretilmektedir. Bu sürecin süreklilik kazanmasında kadınların erkeğe bakışı ve erkekten beklentisi de rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• toplumsal cinsiyet
• kimlik
• kadınların algıları
• erkeklik
• ataerkillik

Masculinity from the Roma Women’s Perspective: The Case of Izmir

Öz

Based on the literature on gender roles, this study aims at analyzing masculinity through the eyes of Roma women living in Izmir. The study attempts to understand masculinity through the roles that women attribute to men in the process of the participation in family decisions, education of children, determination of the institution of marriage and participation in social-political life. The research is based on a qualitative study on Roma women living in Bergama, Karşıyaka and Konak districts of İzmir. According to the research findings, masculinity that exists in the Roman culture is produced through gender roles. The perspective of women and their expectations from men also play a role in the continuity of this culture.

Anahtar Kelimeler

• gender
• identity
• perceptions of women
• masculinity
• patriarchy

Kaynakça

1. Akgül, F.İ. (2021). Roman Kadınlarında Toplumsal Cinsiyet ve Katılım, Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Alistrat, S. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
3. Apay, S. E. & Özer, B. U. (2020). Atasözleri Ve Deyimlerde Toplumsal Cinsiyet İmgesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 13, Sayı 72, 1120-1130.
4. Arık, E. (2016). Erkeklik çalışmaları, Toplumsal cinsiyet tartışmaları. (F. Saygılıgil Der.). Dipnot Yayınları.
5. Aydın, K. & Çaha, Ö.& Uzunöz, M. & Yılmaz E. (2019). Türkiye’de romanlar: bir kimlik ekonomisi. Ankara: Tübitak Proje No: 116R050.
6. Aydoğdu, H. (2004). Modern Kimlikte Öznenin Ölümü. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 116-117.
7. Bilgin N. (1999). Kolektif kimlik. Sistem Yayıncılık.
8. Bourdieu, P. (2015). Eril tahakküm (B.Yılmaz, Çev.). Bağlam Yayıncılık.

9. Bozkurt, T. (2004). Poşalar Örneğinde, Etnisite ve Toplumsal Cinsiyet İlişkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Brodie, B. & Cowling, E. & Nissen, N. (2011). Katılımı anlamak: bir literatür taraması. (A. T. Esen, Çev.). TEPAV.
11. Burke, Y. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Bergama/İzmir.
12. Butler, J. (2014). Bela bedenler (C. Çakırlar ve Z. Talay, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
13. Butler, J. (2014). Cinsiyet belası: feminizm ve kimliğin altüst edilmesi (B. Ertür, Çev.). Metis Yayınları.
14. Connolly, W. E. (1995). Kimlik ve farklılık -siyasetin açmazlarına dair demokratik çözüm önerileri. (F. Lekesizalın, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
15. Çağırkan, B. (2018). Kimlik Ögesi Olarak Erkeklik Kavrami Ve Postmodern Toplumlarda Farkli Erkeklik Algilari. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt 5, Sayı 5, 93-105.
16. De Beauvoir, S. (1993). Kadın “ikinci cins I” genç kızlık çağı (B. Onaran, Çev.). Payel Yayınları.
17. Demirtaş, A. (2003). Sosyal Kimlik Temel Kavram ve Kuramı, Varsayımlar. İletişim Araştırmaları, Sayı 1(1), 123-14
18. Erbil, N., & Pasinlioğlu, T. (2004). Kadının Ailede Karar Vermeye Etkisi. Atatürk Ün. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Cilt 7, Sayı 2, 10-11.
19. Goffman, E. (2014). Damga: örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar. (L. Ünsaldı, Çev.). Heretik Yayıncılık.
20. Giddens, A. (2012). Sosyoloji. (C. Güzel, Çev.). Kırmızı Yayınları.
21. Heptepe, E.(2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Konak/İzmir.
22. İldokuz, Y. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyak/İzmir.
23. Kaldıran, S. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir
24. Kangal, S. (2020) Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
25. Karameşe, İ. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir
26. Karameşe, B. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
27. Kılkışlar, Y. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Konak/İzmir.
28. Kızılboğa, E. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
29. Kimmel M. S. (1987). Rethinking ‘Masculunity’ New Direction in Research, Londra: Sage.
30. Kolukırık, S. (2006). Sosyolojik Perspektiften Türk(iye) Çingeneleri: İzmir Çingeneleri Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası İnsani Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 12.
31. Maalouf, A. (2017). Ölümcül kimlikler (A. Bora, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
32. Maden, F. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
33. Maden, S. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Karşıyaka/İzmir.
34. Mitchell, J. (1971). Women’s estate. Harmondsworth: Penguin.
35. Ok, S. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Konak/İzmir.
36. Özdemir, C. (2001). Kimlik ve Söylem, Osman Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 2, 108.
37. Özkan, A.R. (2000). Türkiye çingeneleri. Kültür Bakanlığı Milli kütüphane Basımevi.
38. Özküralpli, İ. (2016). Queer teori. Toplumsal cinsiyet tartışmaları. (F. Saygılıgil Der.). Dipnot Yayınları.
39. Perrot, M. & Duby. G. (2005). Kadınların tarihi: ana tanrıçalardan hristiyan azizelere. Cilt 1, (A. Fethi, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
40. Roman Gazetesi, “Eğitim Olmazsa Olmaz”, https://www.romangazetesi.com/egitim-olmazsa-olmaz/72/ (04.02.2021).
41. Roman Gazetesi, “Roman Kızını Eğiten Kazanır”, 16 Temmuz 2020. https://www.romang azetesi. Com /roman-kizini-egiten-kazanir /54/ ( 03.03.2021). Saygılıgil, F. (2016). Toplumsal cinsiyet tartışmaları. Dipnot Yayınları.
42. Sosyoloji Sitesi, “Evlilik Türleri Nelerdir”. https://www.sosyoloji.gen.tr/evlilik-turleri-nelerdir/ (20.02. 2021).
43. Sönmez, B. (2020). Yıkılan aile değil ailedeki eril hegemonya. https://www.gazeteduvar.com.tr /yazarlar/2020/08/04/yikilan-aile-degil-ailedeki-eril-hegemonya ( 02.03.2021).
44. Taylan, H. H. (Winter 2016). Sakarya Roman Ailelerinde Erken Evlilik Araştırması. The Journal of Academic Social Science Studies. N. 52, 221-228.
45. Tok, H. (2020). “Roman Kadınların Yükü Ağır”, https:/ /www. evrensel.net/ haber/396052/ roman- kadinlarin-yuku-agir ( 02.03.2021).
46. Tunç, G. Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Bergama/İzmir.
47. Türk Dil Kurumu (1998). Türkçe sözlük. Türk Tarih Kurumu Basım Evi.
48. Yağmuroğlu, N. (2020). Mülakat: Fatma İlknur Akgül. Bergama/İzmir.
49. YILMAZ, A., (2018). Göç ve Kent: Göç Olgusuna Kozmopolitan Bir Bakış. Medeniyet Araştırmaları Dergisi , Vol.3, No.6, 103-109.