TERAKKİ-İ MUHADDERÂT VE HANIMLARA MAHSUS GAZETE’DE ÖTEKİ YA DA ROL MODEL: AVRUPALI VE AMERİKALI KADINLAR

Osmanlı Dönemi’nde yayımlanan kadın dergilerinden Terakki-i Muhadderât ve Ha- nımlara Mahsus Gazete, Avrupalı kadın imgesinden hareketle ideal bir kadın modeli sunmaktadırlar. Ancak birtakım dinî, kültürel veya konjonktürel endişeler, söz ko- nusu modelliğin sınırları konusunda tereddütler oluşmasına yol açmaktadır. Öte yandan her iki dergideki mukayeseler aracılığıyla aslında Müslüman Osmanlı kadı- nının nasıl olması gerektiğine dair detaylı tasvirler çizilmektedir. Bu makalede Meşrutiyet öncesi kadın dergilerinden Terakki-i Muhadderât ve Ha- nımlara Mahsus Gazete’deki Avrupa ve Amerikalı kadınlara dair ‘eleştirel vurgular’, ‘yüceltici yorumlar’ ve ‘yadırganan pratikler’ örneklem olarak seçilen metinlerdeki söylemler aracılığıyla irdelenecektir. Makalede, Terakki-i Muhadderât ve Hanımlara Mahsus Gazete’deki Batı’yla ilgili yapılan kıyaslamalarda ideolojik, iktisadi, kültürel, sosyolojik ve dinî saiklerin etkili olduğu tezi savunulacaktır. Ayrıca Osmanlı Devle- ti’nin iktisat ve eğitim alanlarında Avrupa ve Amerika’dan geri kaldığını iddia eden ve medeniyet söylemini ön plana çıkaran yazarların görüşleri devrin hâkim paradig- maları kapsamında detaylı bir biçimde açıklanacaktır.

Terakki-i Muhadderât and Hanımlara Mahsus Gazete present a model based on the image of the European woman, but some religious, cultural or cyclical concerns cause hesitations about the boundaries of the model in question. On the oth- er hand, detailed descriptions of how a Muslim Ottoman woman should be are drawn through comparisons in both magazines. In this article, ‘critical empha- sises’, ‘glorifying comments’ and ‘offensive practices’ relating to European and American women in Terakki-i Muhadderât and Hanımlara Mahsus Gazete from wom- en’s magazines of pre-Constitutional Era will be examined through the discourses in the texts selected as the reference. In the article, it will be defended the thesis in which ideological, economic, cultural and religious reasons are effective for comparisons made about west in these two journals. In addition, it will be argued that many of the authors who claim to be behind Europe and America in the fields of economics and education and who emphasize the discourse of civilization are in alliance.