MODERNLİĞİN NOSTALJİCİ TUTUMU: YAHYA KEMAL ŞİİRİ

Değişime, dönüşüme, olumlu-olumsuz birçok gelişmeye sahne olan, başlangıç nok- tasından sürekli ve hızla uzaklaşan zaman insana yön veren önemli bir olgudur. İnsan zamanın akışını ortaya çıkan değişimlerle anladıkça onun akıcılığını, hızını sorgulamaya başlar. Zaman-değişim-hız ilişkisini yaş aldıkça fark eden kişi, psikolojik olarak ya za- manın sonu olan ölümü düşünmemeyi ve ondan kaçmayı ya da zamanı ve zamanın bir parçası olan deneyimi sürekli kılmak için geçmiş-şimdi-gelecek bütünlüğü içinde yaşamayı tercih eder. Yahya Kemal yaşamı boyunca ikinciyi tercih etmiş ve tercihini eserleri ile ortaya koymuştur. Nostaljinin Yahya Kemal’in zaman algısını ve yaşam ile uyumunu bozmadığını söylemek mümkündür. O geçmişi şimdiye ve geleceğe taşıyabi- len, kolektif belleğin oluşmasını, süreklilik kazanmasını sağlayan, zaman ve mekânı bir- leştirerek tekamülü yakalamaya çalışan bir nostaljiktir. Nostalji onun şiirini hem tematik hem estetik hem de ileti yönünden var eden belirleyicilerden biridir. Nostalji duygusu, nostaljinin alımlı nesnesi ve Yahya Kemal’in nostaljici tutumu eserlerinin ortaya çıkı- şında doğrudan etkilidir. Bu makalede Yahya Kemal’in nostaljik bakışının şiirlerini nasıl etkilediği irdelenecektir.

Time, which witnesses change, transformation, a lot positive and negative de- velopment; gets away from the starting point in a continuous and fast way is an important phenomenon that leads humanity. People start to question the speed and flow of time after understanding it through the changes that have been expe- rienced. Individual, who realizes the relationship between time-change and speed as he/she gets older, prefers either ignoring or not thinking about the death which is the end of time, or he/she prefers to live in the integrity of past-now and future to make time and experience, which is a part of time, continuous. Yahya Kemal preferred the second one throughout his life and he presented his preference in his works. It is possible to say that nostalgia did not ruin Yahya Kemal’s perception of time and his harmony with life. He was a nostalgic person who could transfer the past to the present and the future, ensured the formation of the collective memory and made it gain its continuity, and tried to catch the evolution by com- bining time and space. Nostalgia was one of the determinants that creates his poetry both in terms of theme and aesthetics and in terms of message. The sense of nostalgia, the attractive object of nostalgia and nostalgic attitude of Yahya Ke- mal were directly influential in the emergence of his works. In this study, how his nostalgic manner affected his poetry is going to be analyzed.