ECRİMİSİLİN HUKUKİ NİTELİĞİ

Öz

Bir kimsenin eşyası üzerinde hukuka aykırı zilyetlik kurarak ondan yararlanmak Türkiye’de çok görülen bir durumdur. Yasa koyucu, gerek ceza hukuku gerekse medeni hukuk yönlerinden bu haksız davranışa sessiz kalmamıştır. Diğer bir ifadeyle kötü niyetli zilyetlerin başkasının eşyası üzerindeki haksız tasarrufları kimi yaptırımlara bağlanmıştır. Buradan hareketle ecrimisil de bu kapsamda kötü niyetli haksız zilyedin eşyayı herhangi geçerli bir hukuki ilişkiye dayanmadan kullanması dolayısıyla istenen tazminat olarak karşımıza çıkmaktadır. Ecrimisil kavramı ve onun hukuki niteliği doktrinde ve yargı kararlarında oldukça tartışmalıdır. Her ne kadar yasada açıkça düzenlenmese de doktrin ve yargı kararlarında bu şekilde ifade edilen ecrimisilin hukuki niteliği tartışmalıdır. Bu çalışma ecrimisil kavramına alternatif bir tanım getirmeyi ve kavramın hukukiliği Türk hukukuna göre değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ecrimisil
• kötü niyetli zilyet
• kullanma bedeli
• tazminat
• zamanaşımı

THE LEGAL NATURE OF MESNE PROFITS

Öz

Utilizing from any person’s property by means of unlawful possession is widely seen in Turkey. Turkish legislator did not keep silent before such violations in terms of criminal law and civil law. In other words, an unlawful disposition of mala fide possessor over the property is sanctioned. With this regard, mesne profits appear to be the sort of damages where the possessor mala fide unlawfully utilizes from the rightful owner’s property. The concept itself and the legal nature of mesne profits are widely discussed in jurisprudence and doctrine. The concept of mesne profits has never been defined in any private law instruments, despite the fact that the concept of mesne profits is named and defined by doctrine and judicial authorities’ decisions. This study aims to provide an alternative definition to mesne profits and argue its legitimacy according to Turkish law.

Anahtar Kelimeler

• mesne profits
• mala fide possessor
• utilization price
• damages
• lapse of time

Kaynakça

1. Akipek Jale, Türk Eşya Hukuku (Ayni Haklar) Birinci Kitap Zilyetlik ve Tapu Sicili, Ankara: Ajans - Türk Matbaası, 1965.
2. Antalya Gökhan, Eşya Hukuku Cilt II Zilyetlik, İstanbul: Legal Yayıncılık, 2018.
3. Ayan Mehmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2016
4. Ayan Mehmet, Eşya Hukuku I Zilyetlik ve Tapu Sicili, 13. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2016.
5. Berki Ali Himmet, Açıklamalı Mecelle (Mecelle-i Ahkam-ı Adliye), İstanbul, Hikmet Yayınları, 1990.
6. Devellioğlu Ferit, Osmanlıca – Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Yayına Hazırlayan: Aydın Sami Güneyçal, 21. Baskı, Ankara: Aydın Kitabevi, 2004.
7. Erman Hasan, Eşya Hukuku Dersleri, İstanbul: Der Yayınları, 2013.
8. Ertaş Şeref / Cumalıoğlu Emre / Serdar İlknur, Eşya Hukuku, İzmir: Fakülteler Kitabevi, 2017.

9. Esener Turhan / Güven Kudret, Eşya Hukuku, 6.Baskı, Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları, 2015.
10. Feyzioğlu Feyzi Necmeddin, Zilyedlikte İadenin Mevzuu ve Şümûlü (Husûsiyle “Ecrimisil” Meselesi), İstanbul: Bahara Matbaası, 1958.
11. Gemalmaz H. Burak, Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Usulünde Mülkiyet Hakkının Uygulanabilirliği MeselesiI: AYM Kararlarının Mülkiyet Hakkının Mevcudiyetinin Dayanağı Olarak Uluslararası Hukuka Açıklık Açısından Eleştirel Değerlendirilmesi, Anayasa Yargısı, 31 (1), 379-401, 2015, s.398.
12. Grgić Aida, Mataga Zvonimir, Longar Matija ve Vilfan Ana, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Mülkiyet Hakkı, Numara 10, Avrupa Konseyi.
13. Gürsoy Kemal Tahir, Türk Eşya Hukukunda Zilyedlik ve Tapu Sicili, Ankara, Sevinç Matbaası, 1970.
14. Hatemi Hüseyin, ‘‘Türk Hukuku’nda Gerçek Olmayan Vekâletsiz İş Görme Kurumuna İlişkin Düşünceler’’, Prof.Dr. Kemal Oğuzman’ın Anısına Armağan, İstanbul: Beta Yayıncılık, 2000.
15. Hirş Ernest, Medeni Kanunun XV. Yıldönümü İçin: Fuzuli İşgalden Doğan Tazminat Talepleri, İstanbul: Kenan Matbaası, 1944.
16. Nomer Haluk Nami/ Ergüne Mehmet Serkan, Eşya Hukuku Zilyetlik Tapu Sicili Rehin Hakları, 8.Bası, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
17. Oğuzman Kemal / Öz Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt II, 15.Bası, İstanbul: Vedat Yayıncılık, 2020.
18. Oğuzman Kemal / Seliçi Özer / Oktay - Özdemir Saibe, Eşya Hukuku, 22.Bası, İstanbul, Filiz Kitabevi, 2020.
19. Özen Burak, Haksız Zilyedlikte İade, İstanbul: Beta Yayıncılık, 2003.
20. Reisoğlu Safa, Türk Eşya Hukuku Cilt.1 Giriş – Zilyedlik – Tapu Sicili ve Kadastro ve Tahriri Kanunu – Tapulama Kanunu, Beşinci Bası, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1997.
21. Saymen Ferit H. / Elbir Halid K., Türk Eşya Hukuku Dersleri, İstanbul: Filiz Kitabevi, 1963.
22. Serozan Rona, Taşınır Eşya Hukuku Eşya Hukukunun Temel Kavramları ve İlkeleri Zilyetlik, Mülkiyet, İntifa ve Rehin Uygulama Çalışmaları, 2.Bası, İstanbul: Filiz Kitabevi, 2007.
23. Sirmen A. Lale, Eşya Hukuku, Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları, 2020.
24. Şanlı İrem Durğun, Haksız İşgal – Ecrimisil Tazminatı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı, 2019.
25. Tandoğan Halûk, Mukayeseli Hukuk ve Hususiyle Türk - İsviçre Hukuku Bakımın Vekâletsiz İş Görme, İstanbul: Fakülteler Matbaası, 1957.
26. Tandoğan Halûk, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, Cilt:II İstisna (Eser) ve Vekâlet Sözleşmeleri Vekâletsiz İş Görme Kefalet ve Garanti Sözleşmeleri, 4.Basım, Ankara: Evrim Basım - Yayım - Dağıtım, 1989.
27. Tekinay Selahattin Sulhi / Akman Galip Sermet / Burcuoğlu Haluk / Altop Atilla, Eşya Hukuku Cilt I Zilyedlik – Tapu Sicili – Mülkiyet, 5. Bası, İstanbul: Filiz Kitabevi, 1989.
28. Ünal Mehmet / Başpınar Veysel, Şeklî Eşya Hukuku Giriş Zilyetlik Tapu Sicili, 11.Baskı, Ankara: Savaş Yayınevi, 2020.
29. Yavuzaslan Ceren, Ecrimisil, İstanbul: Filiz Kitabevi, 2017.