AN ASSESSMENT ON REGULATIONS OF DANGER CRIMES IN THE SCOPE OF THE FREEDOM OF EXPRESSION

Öz

There are numerous judgements of domestic and international courts regarding the violation of freedom of expression, which has a crucial importance for the democratic society. A significant proportion of these judgements appear to be related to criminal law, which is the most restrictive mean in this regard, and to danger crimes in particular. This situation makes the evaluation of danger crimes within the scope of the protection of the freedom of expression essential. In this study, basic principles on restriction of freedom of expression will be explained and abstract and concrete danger crimes will be analyzed in this context. The amendments aimed to protect the freedom of expression and the current situation will be evaluated and certain changes on an enhanced protection of freedom will be suggested.

Anahtar Kelimeler

• Freedom of expression
• abstract and concrete danger crimes
• pressing social need
• necessity in a democratic society

İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ BAĞLAMINDA TEHLİKE SUÇLARININ DÜZENLENİŞİNE İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Demokratik bir toplum için oldukça önem arz eden ifade özgürlüğüne ilişkin ulusal ve uluslararası mahkemelerce verilen pek çok ihlal kararı bulunmaktadır. Bu ihlal kararlarının önemli bir kısmının, ifade özgürlüğü bakımından en ağır sınırlayıcı araç olan ceza hukukuna ve özellikle tehlike suçlarına ilişkin olduğu görülmektedir. Bu durum ifade özgürlüğünün korunması bakımından tehlike suçlarının incelenmesi gerekliliğini doğurmuştur. Bu çalışmada ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasında gözetilen ilkeler tespit edilip, bu bağlamda soyut ve somut tehlike suçları değerlendirilecek; ifade özgürlüğünün korunması amacıyla yapılan kanun değişiklikleri irdelenip güncel durum analiz edilecek ve ifade özgürlüğünün daha iyi koruması için yapılması gereken değişikliklere ilişkin önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İfade özgürlüğü
• soyut ve somut tehlike suçları
• zorlayıcı toplumsal ihtiyaç
• demokratik toplumda gereklilik

Kaynakça

1. Alacakaptan, Uğur: “Fikir ve Düşünce Özgürlüğü ve Tehlike Suçları, Çağdaş Batı Hukukunda Bu Konudaki Düşünce ve Uygulamalar, Türk Uygulaması ve Değerlendirmesi”, Ankara Barosu Hukuk Kurultayı 2000, s.7-32.
2. Arslan, Zühtü: “İfade Özgürlüğünü Yeniden Düşünmek: “Açık ve Mevcut Tehlike”nin Tehlikeleri”, in: AB Sürecinde İfade Özgürlüğünü Yeniden Düşünmek, Liberal Düşünce, Y.6, S.24, Güz 2001, s.14-22.
3. Artuk, Mehmet Emin / Gökcen, Ahmet / Alşahin, M. Emin / Çakır, Kerim: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara, Adalet Yayınevi, 2017.
4. Artuk, Mehmet Emin / Gökcen, Ahmet / Alşahin, M. Emin / Çakır, Kerim: Ceza Hukuku Özel Hükümler, 16. Baskı, Ankara, Adalet Yayınevi, 2017.
5. Aydın, Öykü Didem: “Düşünce Özgürlüğünün Anlamı ve İşlevi Işığında Düşünce Özgürlüğünü Sınırlamanın Anayasallığı”, HÜHFD, S.1(2), 2011, s.26-63.
6. Aydın, Öykü Didem: Üç Demokraside Düşünce Özgürlüğü ve Ceza Hukuku – 1, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2004.
7. Centel, Nur / Zafer, Hamide / Çakmut, Özlem: Türk Ceza Hukukuna Giriş, 7. Bası, İstanbul, Beta Basım Yayın, 2011.
8. Greer, Steven: The Exceptions to Article 8 to 11 of the European Convention on Human Rights, Strasbourg, Council of Europe Publishing, 1997.

9. Hakeri, Hakan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 21. Baskı, Ankara, Adalet Yayınevi, 2017.
10. Karan, Ulaş: İfade Özgürlüğü, Ankara, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Yayını, 2018.
11. Koca, Mahmut / Üzülmez, İlhan: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 11. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2018.
12. Özbek, Veli Özer / Doğan, Koray / Bacaksız, Pınar / Tepe, İlker: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş 9. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2018.
13. Özbey, Özcan: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Işığında İfade Özgürlüğü Kısıtlamaları”, TBBD, S:106, 2013, s.41-92.
14. Özgenç, İzzet: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 14.Bası, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2018.
15. Özsoy, Şule: “Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Düşünceyi Açıklama Hakkına İlişkin Standartlar”, TBBD, S:56, 2005, s.29-47.
16. Öztürk, Bahri / Erdem, Mustafa Ruhan: Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, TCK Değişikliklerine Göre Yenilenmiş 18. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2018.
17. Toroslu, Nevzat: Ceza Hukuku Genel Kısım, Ankara, Savaş Yayınevi, 24. Baskı, 2018.
18. Zafer, Hamide: Ceza Hukuku Genel Hükümler TCK Md.1-75, 5. Bası, İstanbul, Beta Basım Yayın, 2015.
19. Çevrimiçi Kaynaklar Arslan, Zühtü, “ABD Yüksek Mahkemesi ve İfade Özgürlüğü”, in: ABD Yüksek Mahkemesi Kararlarında İfade Özgürlüğü, (Çevrimiçi), http://www.libertedownload.com/ldt/ifade-hurriyeti/abd-yuksek-mahkemesi-karalarinda-ifade-ozgurlugu.pdf.
20. European Commission - Article 29 Data Protection Working Party, Opinion on the Necessity and Proportionality, Çevrimiçi, https://ec.europa.eu/newsroom/article29/document.cfm?action=display&doc_id=51517.