Kamusal Mekân Tasarımında Nöromimari Kriterlerin Algısal İncelenmesi: Rami Kütüphanesi Peyzaj Tasarımı Örneği

Kamusal mekânlar, sosyalleşme, dinlenme, temiz havadan yararlanma ve doğayla temas kurma gibi amaçlarla ziyaret edilen, içerisinde kazanılan duygusal ve zihinsel deneyimlerin kullanıcılar için büyük önem taşıdığı mekânlardır. Kamusal alanlar, dinlenme mekânları olmanın ötesinde mimari özellikleri ve atmosferiyle duyulara hitap ederler. Sinir bilimi ile mimarlık arasındaki bağlantı, insanların mekânlarla etkileşimini ve bu etkileşimin insan davranışları ve zihinsel sağlık üzerindeki etkilerini anlamak için bir ortam sağlamaktadır. Nöromimari, insan ve mekân arasında etkili bir iletişim dili oluşturmayı hedeflemektedir. Çalışma alanı olarak; yenilikçi bir tasarıma sahip olması, yeni bir kamusal alan olarak hizmete açılması ve tasarımının geniş kitlelere hitap etmesi çeşitli nedenlerden dolayı seçilen Rami Kütüphanesi peyzaj tasarımının bu bağlamda incelenmesi, kamusal alanların insan davranışlarını ve zihinsel deneyimlerini nasıl etkilediğini anlama açısından katkı sunmaktadır. Çalışmada öncelikle nöromimari ve belirlenen tasarım kriterleri açıklanmış, Rami Kütüphanesi ve peyzaj tasarımı hakkında literatürden elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda Rami Kütüphanesi peyzaj alanının nöromimari tasarım kriterlerine uygunluğu gözlem yöntemiyle tespit edilip çizelge halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçları, nöromimari prensiplerin kamusal alanlarda uygulanmasının kullanıcıların mekânsal deneyimlerini, zihinsel, duygusal sağlığını ve davranışlarını pozitif şekilde etkilediğini aynı zamanda sürdürülebilir mimari yaklaşıma da katkısı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, gelecekte tasarlanacak kamusal mekânların daha bilinçli şekilde planlanması için referans noktası teşkil edeceği düşünülmektedir. Nöromimari araştırmalardan elde edilen verilerin değerlendirilmesiyle, mimarlar ve şehir plancıları, kamusal mekanları tasarlarken insan davranışları ve duygusal deneyimleri nöromimari perspektiften de dikkate alarak daha etkili mekanlar tasarlama yolunda önemli bir kılavuz edinebileceklerdir.

Public spaces are places that are visited for purposes such as socializing, resting, enjoying the fresh air, and contact with nature, where emotional and mental experiences are of great importance to the users. In addition to being places of rest, public spaces appeal to the senses through their architectural features and atmosphere. The connection between neuroscience and architecture provides an environment for understanding the interaction of people with spaces and the effects of this interaction on human behavior and mental health. Neuroarchitecture aims to create an effective communication language between people and space. The study of the landscape design of the Rami Library in this context contributes to the understanding of how public spaces affect human behavior and mental experiences. The study first explained neuroarchitecture and its design criteria and presented the information obtained from the literature about the Rami Library and the landscape area. In line with this information, the Rami Library's landscape area compliance with neuroarchitecture design criteria was determined through observation and presented as a chart. The research results show that applying neuroarchitecture principles in public spaces positively affects users' spatial experiences, mental and emotional health, and behavior and contributes to a sustainable architectural approach. These findings provide a reference point for more conscious planning of public spaces to be designed in the future. By evaluating the data obtained from neuroarchitecture research, architects and urban planners will be able to obtain an essential guide for designing more effective spaces by taking into account human behavior and emotional experiences when designing public spaces.