Araştırma Makalesi

Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi

Cilt: 30 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi

Öz

Su açığı bulunan sahalarda iklim değişikliği ile birlikte var olan stres faktörleri daha da şiddetli hale gelmektedir. Bu çalışmanın amacı büyüme döneminde şiddetli su açığı gerçekleşen alanda bitkilerin kuraklığa karşı direncini arttıracak bitki destekleyici işlemlerin (mikoriza, polimer, osmoprotektan, polimer + osmoprotektan) fidanların arazi performansına olan etkilerinin belirlenmesidir. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi kampüs alanında yer alan çalışma sahasına sulama yapılmaksızın 1+1 yaşlı iğde (Elaeagnus angustifolia L.) fidanları dikilmiştir. Çalışmada fidanların yaşama oranları, çap ve boy değerleri, nispi çap ve boy artımları ve toprak nemindeki değişimler tespit edilmiştir. Mikoriza, polimer, osmoprotektan uygulamaları, fidanların sıcaklık rekorlarının kırıldığı dönemi atlatmasını sağlayamasa da hayatta kalma sürelerini iki ay uzatılabilmiştir. Toprak neminin en düşük olduğu Temmuz ayında polimer ve mikoriza ünitesindeki nem değerleri kontrol ünitesindekine göre %73 daha fazla ölçülmüştür. Mikoriza, polimer, osmoprotektan ve polimer+osmoprotektan ünitelerindeki fidanların kontrole göre yaklaşık %23 daha kalın çapa sahip oldukları ve %73 daha fazla çap artışı gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Polimer ve osmoprotektan ünitelerindeki fidanların boyunun kontrol, mikoriza ve polimer+osmoprotektan ünitelerine göre yaklaşık %47 daha uzun olduğu belirlenmiştir. Kontrole göre diğer ünitelerdeki fidanlar iki kat fazla nispi boy artımı gerçekleştirmiştir.

Anahtar Kelimeler

Glisin-Betain, Mikorizal funguslar, Nispi büyüme oranları, Su tutucu polimer, Toprak nemi

Proje Numarası

TUBITAK (BIDEB) 2209-A (Proje no: 1919B012219279) ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (Proje No: 2022-GAP-ORMF-0017)

Teşekkür

Bu çalışma TUBITAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2022 yılı 2. dönem kapsamında 1919B012219279 no’lu proje ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (Proje No: 2022-GAP-ORMF-0017) tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Abbas, W., Ashraf, M., & Akram, N. A. (2010). Alleviation of salt-induced adverse effects in eggplant (Solanum melongena L.) by glycinebetaine and sugarbeet extracts. Scientia horticulturae, 125(3), 188-195. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2010.04.008
  2. Abbey, T., & Rathier, T. (2005). Effects of mycorrhizal fungi, biostimulants and water absorbing polymers on the growth and survival of four landscape plant species. Journal of Environmental Horticulture, 23(2), 108-111. https://doi.org/10.24266/0738-2898-23.2.108
  3. Akat, H. (2020). The effect of super absorbent polymer (SAP) applications on growth in Anatolian Sweetgum Tree (Liquidambar orientalis Mill.) and Rosemary (Rosmarinus officinalis L.) species. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 8(3), 721-727. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i3.721-727.3225
  4. Allard, F., Houde, M., Kröl, M., Ivanov, A., Huner, N. P., & Sarhan, F. (1998). Betaine improves freezing tolerance in wheat. Plant and Cell Physiology, 39(11), 1194-1202. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.pcp.a029320
  5. Anonim. (2014). Türkiye kuraklık değerlendirme raporu. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Erişim tarihi: 22.08.2024. https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/yayinlar/2014/T%C3%BCrkiye-Kuraklik-Degerlendirmesi-2014.pdf
  6. Anonim. (2016). Aydeniz iklim sınıflandırmasına göre Türkiye iklimi. Araştırma Dairesi Başkanlığı, Klimatoloji Şube Müdürlüğü. Erişim tarihi: 22.08.2024. https://www.mgm.gov.tr/files/iklim/iklim_siniflandirmalari/aydeniz.pdf
  7. Apostol, K. G., Jacobs, D. F., & Dumroese, R. K. (2009). Root desiccation and drought stress responses of bareroot Quercus rubra seedlings treated with a hydrophilic polymer root dip. Plant and Soil, 315, 229-240. https://doi.org/10.1007/s11104-008-9746-6
  8. Arbona, V., Iglesias, D. J., Jacas, J., Primo-Millo, E., Talon, M., & Go´mez-Cadenas, A. (2005). Hydrogel substrate amendment alleviates drought effects on young citrus plants. Plant and Soil, 270, 73-82. https://doi.org/10.1007/s11104-004-1160-0
  9. Ashraf, M. F. M. R., & Foolad, M. R. (2007). Roles of glycine betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environmental and Experimental Botany, 59(2), 206-216. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2005.12.006
  10. Atalay, İ. (Eds.). (2014). Türkiye’nin ekolojik bölgeleri ecoregions of Turkey. Orman Bakanlığı, Genişletilmiş 2. Baskı, İzmir.

Kaynak Göster

APA
Ünlü, M. A., Toprak, B., Karaşin, Y., Eşen, D., & Aydın, M. A. (2025). Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(1), 327-339. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1566261
AMA
1.Ünlü MA, Toprak B, Karaşin Y, Eşen D, Aydın MA. Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi. YYUFBED. 2025;30(1):327-339. doi:10.53433/yyufbed.1566261
Chicago
Ünlü, Mehmet Ali, Bülent Toprak, Yasin Karaşin, Derya Eşen, ve Muhammed Ali Aydın. 2025. “Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (1): 327-39. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1566261.
EndNote
Ünlü MA, Toprak B, Karaşin Y, Eşen D, Aydın MA (01 Nisan 2025) Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 1 327–339.
IEEE
[1]M. A. Ünlü, B. Toprak, Y. Karaşin, D. Eşen, ve M. A. Aydın, “Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi”, YYUFBED, c. 30, sy 1, ss. 327–339, Nis. 2025, doi: 10.53433/yyufbed.1566261.
ISNAD
Ünlü, Mehmet Ali - Toprak, Bülent - Karaşin, Yasin - Eşen, Derya - Aydın, Muhammed Ali. “Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/1 (01 Nisan 2025): 327-339. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1566261.
JAMA
1.Ünlü MA, Toprak B, Karaşin Y, Eşen D, Aydın MA. Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi. YYUFBED. 2025;30:327–339.
MLA
Ünlü, Mehmet Ali, vd. “Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 1, Nisan 2025, ss. 327-39, doi:10.53433/yyufbed.1566261.
Vancouver
1.Mehmet Ali Ünlü, Bülent Toprak, Yasin Karaşin, Derya Eşen, Muhammed Ali Aydın. Arbusküler Mikoriza, Polimer ve Osmoprotektanın Yapraklı Tür Ağaçlandırmasının Başarısız Olduğu Koşullarda İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Fidanlarının Büyüme ve Yaşam Süresine Etkisi. YYUFBED. 01 Nisan 2025;30(1):327-39. doi:10.53433/yyufbed.1566261