Araştırma Makalesi

Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)

Cilt: 30 Sayı: 2 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)

Öz

Bu çalışmada, Şamran Karst Kaynağı’ndan (Gürpınar, Van) temin edilen suyun toplam sertliğini (TH) gidermek amacıyla laboratuvar ortamında kolon adsorpsiyon yöntemi uygulanmıştır. Sawyer ve McCarthy’nin toplam sertlik sınıflandırmasına göre, Şamran Kaynağı 374.12 mg CaCO₃/L ile 614.40 mg CaCO₃/L arasında ölçülen TH değerleriyle “çok sert sular” sınıfında yer almaktadır. Kolon deneylerinde adsorban malzeme olarak kuvars kumu kullanılmıştır. Elde edilen kolon adsorpsiyon verileri, üç farklı matematiksel model (Adams-Bohart, Yoon-Nelson ve Thomas) kullanılarak değerlendirilmiş; sonuçlar, adsorpsiyon sürecinin 0.97 korelasyon katsayısı (R²) ile en iyi Adams-Bohart modeline uyduğunu göstermiştir. Kullanılan adsorbanın adsorpsiyon öncesi ve sonrası yapısal özellikleri FTIR ve SEM analizleriyle incelenmiş; bu sayede adsorbanın karakteristik yüzey özellikleri ortaya konulmuştur. Yapılan deneyler sonucunda, kolon adsorpsiyon yöntemiyle en yüksek TH giderimi, 1-2 mm tane boyutuna sahip kuvars kumu kullanılarak hazırlanan kolonla sağlanmış ve bu yöntemde %18.68 oranında giderim verimi elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kolon deneyi, Kuvars kumu, Şamran Karst Kaynağı, Toplam sertlik, Van

Kaynakça

  1. Açışlı, Ö. (2019). Doum palm meyve kabuklarından aktif karbon üretimi ve karakterizasyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (16), 544-551. https://doi.org/10.31590/ejosat.574830
  2. Ahn, M. K., Chilakala, R., Han, C., & Thenepalli, T. (2018). Removal of hardness from water samples by a carbonation process with a closed pressure reactor. Water, 10(1), 54. https://doi.org/10.3390/w10010054
  3. Akram, S., & Rehman, F. (2018). Hardness in drinking-water, its sources, its effects on humans and its household treatment. Journal of Chemistry &Applications, 4(1), 1-4.
  4. Aksu, Z., & Gönen, F. (2004). Biosorption of phenol by immobilized activated sludge in a continuous packed bed: prediction of breakthrough curves. Process Biochemistry, 39(5), 599-613. https://doi.org/10.1016/S0032-9592(03)00132-8
  5. Ali, J. K., Ghaleb, H., Arangadi, A. F., Le, T. P. P., Moraetis, D., Pavlopoulos, K., & Alhseinat, E. (2023). Comprehensive assessment of the capacity of sand and sandstone from aquifer vadose zone for the removal of heavy metals and dissolved organics. Environmental Technology & Innovation, 29, 102993, https://doi.org/10.1016/j.eti.2022.102993
  6. Amran, T., Mohd, T., Bohairah, T. A., & Jaafar, M. Z. (2022). Characterization of quartz sand as an adsorbent for anionic surfactant adsorption with presences of alkaline and polymer. Chemical Engineering Transactions, 95, 283-288. https://doi.org/10.3303/CET2295048
  7. Aydın, H., Ekmekçi, M., Tezcan, L., Dişli, E., Aksoy, N., Yalçın, M. P., & Özcan, G. (2009). Gürpınar karst su kaynaklarının potansiyelinin belirlenmesi ve sürdürülebilir yönetim açısından değerlendirilmesi. Tübitak-Çaydağ, Proje No: 106Y040, 200 s.
  8. Bibiano-Cruz, L., Garfias, J., Salas-García, J., Martel, R., & Llanos, H. (2016). Batch and column test analyses for hardness removal using natural and homoionic clinoptilolite: breakthrough experiments and modeling. Sustainable Water Resources Management, 2(2), 183-197. https://doi.org/10.1007/s40899-016-0050-y
  9. Bindhu, B. K., Shaji, H., Kuruvila, K. J., Nazerine, M., & Shaji, S. (2021). Removal of total hardness using lowcost adsorbents. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 1114, No. 1, p. 012089). IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1757-899X/1114/1/012089
  10. Bohart, G. S., & Adams, E. Q. (1920). Some aspects of the behavior of charcoal with respect to chlorine. Journal of the American Chemical Society, 42(3), 523-544. https://doi.org/10.1021/ja01448a018

Kaynak Göster

APA
Doğrar, M. F., & Dişli, E. (2025). Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(2), 663-682. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1640043
AMA
1.Doğrar MF, Dişli E. Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van). YYUFBED. 2025;30(2):663-682. doi:10.53433/yyufbed.1640043
Chicago
Doğrar, Muhammed Fatih, ve Erkan Dişli. 2025. “Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (2): 663-82. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1640043.
EndNote
Doğrar MF, Dişli E (01 Ağustos 2025) Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 2 663–682.
IEEE
[1]M. F. Doğrar ve E. Dişli, “Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)”, YYUFBED, c. 30, sy 2, ss. 663–682, Ağu. 2025, doi: 10.53433/yyufbed.1640043.
ISNAD
Doğrar, Muhammed Fatih - Dişli, Erkan. “Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2025): 663-682. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1640043.
JAMA
1.Doğrar MF, Dişli E. Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van). YYUFBED. 2025;30:663–682.
MLA
Doğrar, Muhammed Fatih, ve Erkan Dişli. “Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van)”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2025, ss. 663-82, doi:10.53433/yyufbed.1640043.
Vancouver
1.Muhammed Fatih Doğrar, Erkan Dişli. Şamran Karst Kaynağında Toplam Sertlik Parametresi Gideriminin Kolon Sistemi ile İncelenmesi (Gürpınar, Van). YYUFBED. 01 Ağustos 2025;30(2):663-82. doi:10.53433/yyufbed.1640043