Araştırma Makalesi

Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi

Cilt: 30 Sayı: 2 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi

Öz

Bu çalışmada, plakalı ve iç içe borulu ısı değiştiricilerinin enerji ve ekserji analizleri, farklı sıcak akışkan debilerinde (400 l/h, 500 l/h, 600 l/h) ve sabit soğuk akışkan debisinde (300 l/h) paralel akış koşulları altında deneysel olarak incelenmiştir. Deney sonuçlarına göre, sıcak akışkan debisi arttıkça her iki ısı değiştiricide de soğuk akışkanın çıkış sıcaklığı artmıştır. Ekserji analizine göre, sıcak akışkan debisinin artması, her iki ısı değiştiriciden çıkan sıcak ve soğuk akışkanların ekserjilerini artırmıştır. 400 l/h sıcak akışkan debisinde plakalı ısı değiştiricide sıcak akışkanın çıkış ekserjisi 62.12 W iken, 600 l/h debide bu değer 79.22 W'a çıkmıştır. Aynı koşullarda iç içe borulu ısı değiştiricisinin ekserjisi de 400 l/h debisinde 81.35 W iken, 600 l/h debide 119.68 W'a yükselmiştir. Enerji verimliliği analizinde, sıcak akışkanın debisinin artırılmasıyla her iki ısı değiştiricinin birinci yasa verimliliğinde önemli bir artış gözlemlenmiştir. Sıcak akışkan debisi 600 l/h'e çıkarıldığında, iç içe borulu ısı değiştiricinin etkinliği %91'e ulaşırken, plakalı ısı değiştiricinin etkinliği %96'ya çıkmıştır. Ancak, ekserji verimlilikleri, enerji verimliliklerine kıyasla daha düşük bulunmuştur. İç içe borulu ısı değiştiricinin 400 l/h sıcak akışkan debisinde %44.4 olan ekserji verimi, plakalı ısı değiştiricide %41.25 olarak tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada enerji ve ekserji verimleri arasında önemli farklar olduğu gözlenmiştir. Mühendislik uygulamalarında sistem analizlerinde enerji analizlerinin yanında ekserji açısından dan da analizlerin yapılması gerektiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Ekserji analizi, Entropi üretimi, Isı değiştirici, Termodinamik

Destekleyen Kurum

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından FYL-2022-9922 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir

Teşekkür

Teşekkür Bu yayın Göksel GÜNDAL’ın Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı’nda tamamlanmış olan yüksek lisans tez çalışmasından hazırlanmış olup, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından FYL-2022-9922 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir. Destekleyen kurum ve kuruluşlara teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alamu, S. O., Lee, S. W., & Qian, X. (2023). Exergy and energy analysis of the shell-and-tube heat exchanger for a poultry litter co-combustion process. Processes, 11(8), 2249. https://doi.org/10.3390/pr11082249
  2. Ali, S., Nohra, C., El Achkar, G., Faraj, J., & Khaled, M. (2025). Heat transfer, exergy, and cost: A sustainable analysis of concentric tube heat exchangers. Case Studies in Thermal Engineering, 68, 105833. https://doi.org/10.1016/j.csite.2025.105833
  3. Bejan, A. (1988). Advanced engineering thermodynamics. New York: Wiley.
  4. Can, A., Eryener, D., & Buyruk, E. (1999). Experimental studies on influence of process variables to the exergy losses at the double tube heat exchanger. In: S. Kakaç, A. E. Bergles, F. Mayinger, & H. Yüncü (eds) Heat transfer enhancement of heat exchangers (pp. 641-648). Nato ASI Series, vol 355. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-015-9159-1_34
  5. Colorado, D. (2017). Advanced exergy analysis applied to a single-stage heat transformer. Applied Thermal Engineering, 116, 584-596. https://doi.org/10.1016/j.applthermaleng.2017.01.109
  6. Dincer, I., Hussain, M. M., & Al-Zaharnah, I. (2004). Analysis of sectoral energy and exergy use of Saudi Arabia. International Journal of Energy Research, 28(3), 205–243. https://doi.org/10.1002/er.962
  7. Fartaj, A., Ting, D. S. K., & Yang, W. W. (2003). Second law analysis of the transcritical CO2 refrigeration cycle. Energy Conversion and Management, 45(13), 2269–2281. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2003.07.001
  8. Gulenoglu, C., Akturk, F., Aradag, S., Uzol, N. S., & Kakac, S. (2014). Experimental comparison of performances of three different plates for gasketed plate heat exchangers. International Journal of Thermal Sciences, 75, 249-256. https://doi.org/10.1016/j.ijthermalsci.2013.06.012
  9. Khaliq, A., & Kaushik, S. C. (2004). Second-law based thermodynamic analysis of Brayton/Rankine combined power cycle with reheat. Applied Energy, 78(2), 179-197. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2003.08.002
  10. Kanoglu, M., Isık, S. K., & Abusoglu, A. (2005). Performance characteristics of a diesel engine power plant. Energy Conversion and Management, 46(11–12), 1692–1702. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2004.10.005

Kaynak Göster

APA
Uçkan, İ., & Gündal, G. (2025). Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(2), 708-718. https://izlik.org/JA75UJ58EK
AMA
1.Uçkan İ, Gündal G. Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi. YYUFBED. 2025;30(2):708-718. https://izlik.org/JA75UJ58EK
Chicago
Uçkan, İrfan, ve Göksel Gündal. 2025. “Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (2): 708-18. https://izlik.org/JA75UJ58EK.
EndNote
Uçkan İ, Gündal G (01 Ağustos 2025) Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 2 708–718.
IEEE
[1]İ. Uçkan ve G. Gündal, “Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi”, YYUFBED, c. 30, sy 2, ss. 708–718, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75UJ58EK
ISNAD
Uçkan, İrfan - Gündal, Göksel. “Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2025): 708-718. https://izlik.org/JA75UJ58EK.
JAMA
1.Uçkan İ, Gündal G. Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi. YYUFBED. 2025;30:708–718.
MLA
Uçkan, İrfan, ve Göksel Gündal. “Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2025, ss. 708-1, https://izlik.org/JA75UJ58EK.
Vancouver
1.İrfan Uçkan, Göksel Gündal. Plakalı ve İç İçe Borulu İki Farklı Tip Isı Değiştiricinin Enerji ve Ekserji Analizi. YYUFBED [Internet]. 01 Ağustos 2025;30(2):708-1. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75UJ58EK