Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi

Züleyha Reçber; Mikail Safa

doi:10.53433/yyufbed.1747095

TR EN

Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi

Öz

Su kaynakları, ekosistemlerin ve insan yaşamının sürdürülebilirliği için hayati öneme sahip olup, iklim değişikliğinin bu kaynaklar üzerindeki baskıları su güvenliği açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Bu çalışma, iklim değişikliğinin su kaynaklarının miktar ve kalitesi üzerindeki etkilerini inceleyerek, bu etkilerin kaynakların sürdürülebilir kullanımını tehdit ettiğini, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde su kıtlığı riskini artırdığını ortaya koymaktadır. Artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve aşırı hava olayları su döngüsünde dalgalanmalara neden olurken, mikrobiyal patojenlerin artışı sağlık sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Elde edilen bulgular, uyarlanabilir ve çok boyutlu yaklaşımların, su kaynaklarının korunması da temel rol oynadığını göstermektedir. Bu kapsamda, yenilikçi sulama teknikleri (örneğin, kısıtlı sulama), ekosistem bazlı yaklaşımlar ve su tasarrufu politikaları ile su kaynaklarına yönelik iklim kaynaklı risklerin minimize edilmesi mümkündür. Bu stratejilerin etkinliği, politika yapıcıların desteği ve toplumun bilinçlendirilmesi ile artırılabilir.

Anahtar Kelimeler

Adaptasyon stratejileri, İklim değişikliği, Su kaynakları yönetimi, Sürdürülebilirlik, Su kıtlığı

Aquatic Ecosystems and Climate Change: An Integrated Assessment of the Impacts

Öz

The sustainability of ecosystems and human life depends on water resources and the pressures of climate change on these resources pose serious risks to water security. This study examines the impacts of climate change on the quantity and quality of water resources, demonstrating that these impacts threaten the sustainable use of resources and increase the risk of water scarcity, particularly in arid and semiarid regions. Rising temperatures, changing precipitation patterns, and extreme weather events cause fluctuations in the water cycle, while the rise of microbial pathogens also poses health problems. The findings demonstrate that adaptive and multifaceted approaches play a fundamental role in protecting water resources. In this context, innovative irrigation techniques (e.g., restricted irrigation), ecosystem-based approaches, and water conservation policies can minimize climate-related risks to water resources. The effectiveness of these strategies can be enhanced with the support of policymakers and public awareness.

Anahtar Kelimeler

Adaptation strategies, Climate change, Sustainability, Water resources management, Water scarcity

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları çalışmalarında araştırma ve yayın etiğine uyduklarını beyan ederler. Bu makalenin yazarları çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.

Kaynakça

Akduman Vural, B. M. (2017). Türkiye’de iklim değişikliğine karşı “kent ve su” arasındaki koruma kullanma dengesinin sağlanmasına yönelik stratejiler. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(1), 67-91.
Akın, İ. (2021). Su, toprak ve iklim değişikliğinin güvenli gıdanın sürdürülebilirliği üzerine etkileri ve bazı tespitler. Rahva Teknik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 13-23.
Alfarrah, N., & Walraevens, K. (2018). Groundwater overexploitation and seawater intrusion in coastal areas of arid and semi-arid regions. Water, 10(2), 143. https://doi.org/10.3390/w10020143
Alkama, R., Decharme, B., Douville, H., & Ribes, A. (2011). Trends in global and basin-scale runoff over the late twentieth century: Methodological issues and sources of uncertainty. Journal of Climate, 24, 3000–3014. https://doi.org/10.1175/2010JCLI3921.1
Allan, R. P., & Soden, B. J. (2008). Atmospheric warming and the amplification of precipitation extremes. Science, 321(5895), 1481-1484. https://doi.org/10.1126/science.1160787
Anonim. (2022). Climate change: spring snow cover in the Northern Hemisphere. Erişim tarihi: 18.07.2025. https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/climate-change-spring-snow-cover-northern-hemisphere
Arnell, N. W. (1999). Climate change and global water resources. Global Environmental Change, 9, 31-49. https://doi.org/10.1016/S0959-3780(99)00017-5
Artık, N., Güçer, Y., & Poyrazoğlu, E. S. (2024). Impact of climate change on agricultural production and food security. Akademik Gıda, (Yeşil Dönüşüm Özel Sayısı), 45-50. https://doi.org/10.24323/akademik-gida.1554438
Aydemir, B., & Şenerol, H. (2014). İklim değişikliği ve Türkiye turizmine etkileri: Delfi anket yöntemiyle yapılan bir uygulama çalışması. Balikesir University Journal of Social Sciences Institute, 17(31). https://doi.org/10.31795/baunsobed.664062
Ayva, C., Atalay Dutucu, A., & Ustaoğlu, B. (2023). İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi ve uyum önerileri: Kirazdere Havzası Örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(1), 47-64. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1131015

Balcılar, A. N. (2022). İklim adaleti bağlamında sınırlar ve iklim göçü. Uluslararası Eşitlik Politikası Dergisi, 2(1), 118-132.
Baron, J. S., Hall, E. K., Nolan, B. T., Finlay, J. C., Bernhardt, E. S., Harrison, J. A., Chan, F., & Boyer, E. W. (2013). The interactive effects of excess reactive nitrogen and climate change on aquatic ecosystems and water resources of the United States. Biogeochemistry, 114(1), 71-92. https://doi.org/10.1007/s10533-012-9788-y
Bates, B., Kundzewicz, Z., & Wu, S. (2008). Climate change and water. Intergovernmental Panel on Climate Change Secretariat.
Braks, M. A. H., & de Roda Husman, A. M. (2013). Dimensions of effects of climate change on water-transmitted infectious diseases. Air Water Borne Diseases, 2(109), 2. http://dx.doi.org/10.4172/2167-7719.1000109
Bruland, K. W., Lohan, M. C., Aguilar‐Islas, A. M., Smith, G. J., Sohst, B., & Baptista, A. (2008). Factors influencing the chemistry of the near‐field Columbia River plume: Nitrate, silicic acid, dissolved Fe, and dissolved Mn. Journal of Geophysical Research: Oceans, 113(C2). https://doi.org/10.1029/2007JC004702
Carlson, S. M., Ruhí, A., Bogan, M. T., Hazard, C. W., Ayers, J., Grantham, T. E., Batalla, R. J. & Garcia, C. (2024). Losing flow in free‐flowing Mediterranean‐climate streams. Frontiers in Ecology and the Environment, 22(5), e2737. https://doi.org/10.1002/fee.2737
Carvalho, L., & Kirika, A. (2003). Changes in shallow lake functioning: response to climate change and nutrient reduction. Hydrobiologia, 506(1), 789-796. https://doi.org/10.1023/B:HYDR.0000008600.84544.0a Castello, L. (2021). Science for conserving Amazon freshwater ecosystems. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems, 31(5), 999-1004. https://doi.org/10.1002/aqc.3615
Croce, P., Formichi, P., Landi, F., Mercogliano, P., Bucchignani, E., Dosio, A., & Dimova, S. (2018). The snow load in Europe and the climate change. Climate Risk Management, 20, 138-154. https://doi.org/10.1016/j.crm.2018.03.001
Çelikyay, H. H., & Küçük Bayraktar, H. (2023). İklim politika belgelerinde iklim dostu kentler ve dirençlilik stratejileri. HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(INCSOS VIII Özel Sayısı), 87-107. https://doi.org/10.20304/humanitas.1272124
Dao, P. U., Heuzard, A. G., Le, T. X. H., Zhao, J., Yin, R., Shang, C., & Fan, C. (2024). The impacts of climate change on groundwater quality: A review. Science of the Total Environment, 912, 169241. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.169241
Datta, A., Schweiger, O., & Kühn, I. (2020). Origin of climatic data can determine the transferability of species distribution models. NeoBiota, 59, 61-76. https://doi.org/10.3897/neobiota.59.36299
Davarcıoğlu, B. (2018). Küresel iklim değişikliği ve uyum çalışmaları: Türkiye açısından değerlendirilmesi. Mesleki Bilimler Dergisi, 7(2), 376-392.
Demiralp, M. (2022). İklim değişikliğinin turizm üzerine etkisi. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(2), 251-272.
Demirdöven, N., & Kayaer, M. (2023). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği farkındalığının toplumsal kalkınmadaki potansiyel rolünün araştırılması. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 8(2), 41-63. https://doi.org/10.24013/jomelips.1358637
Deng, L., Yan, W., Zhang, Y., & Shangguan, Z. (2016). Severe depletion of soil moisture following land-use changes for ecological restoration: Evidence from northern China. Forest Ecology and Management, 366, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2016.01.026
Dixit, A., Madhav, S., Mishra, R., Srivastav, A. L., & Garg, P. (2022). Impact of climate change on water refsources, challenges and mitigation strategies to achieve sustainable development goals. Arabian Journal of Geosciences, 15(14), 1296. https://doi.org/10.1007/s12517-022-10590-9
Dosdogru, F., Kalin, L., Wang, R., & Yen, H. (2020). Potential impacts of land use/cover and climate changes on ecologically relevant flows. Journal of Hydrology, 584, 124654. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2020.124654
Dupke, S., Buchholz, U., Fastner, J., Förster, C., Frank, C., Lewin, A., Volker, R., & Selinka, H. C. (2023). Impact of climate change on waterborne infections and intoxications. Journal of Health Monitoring, 8(3), 62. https://doi.org/10.25646/11402
Eichelmann, E., Hemes, K. S., Knox, S. H., Oikawa, P. Y., Chamberlain, S. D., Sturtevant, C., Verfaillie, J., & Baldocchi, D. D. (2018). The effect of land cover type and structure on evapotranspiration from agricultural and wetland sites in the Sacramento–San Joaquin River Delta, California. Agricultural and Forest Meteorology, 256, 179-195. https://doi.org/10.1016/j.agrformet.2018.03.007
EPA, United States Environmental Protection Agency (2025). Climate change ındicators: U.S. and global precipitation. Erişim tarihi: 18.07.2025. https://research.fit.edu/media/site-specific/researchfitedu/coast-climate-adaptation-library/united-states/national/us---epa-reports/EPA.-2010.-US-Climate-Change-Indicators.pdf
Fischer, E. M., & Knutti, R. (2016). Observed heavy precipitation increase confirms theory and early models. Nature Climate Change, 6, 986–991. https://doi.org/10.1038/NCLIMATE3110
Flanner, M. G., Shell, K. M., Barlage, M., Perovich, D. K., & Tschudi, M. A. (2011). Radiative forcing and albedo feedback from the Northern Hemisphere cryosphere between 1979 and 2008. Nature Geoscience, 4(3), 151-155. https://doi.org/10.1038/ngeo1062
Fuentes-Franco, R., Docquier, D., Koenigk, T., Zimmermann, K., & Giorgi, F. (2023). Winter heavy precipitation events over Northern Europe modulated by a weaker NAO variability by the end of the 21st century. Climate and Atmospheric Science, 6(1), 72. https://doi.org/10.1038/s41612-023-00396-1
Gao, C., Liu, L., Ma, D., He, K., & Xu, Y. P. (2019). Assessing responses of hydrological processes to climate change over the southeastern Tibetan Plateau based on resampling of future climate scenarios. Science of the Total Environment, 664, 737-752. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.02.013
Giorgi, F., & Lionello, P. (2008). Climate change projections for the Mediterranean region. Global and Planetary Change, 63(2-3), 90-104. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2007.09.005
Gong, L., Xu, C. Y., Chen, D., Halldin, S., & Chen, Y. D. (2006). Sensitivity of the Penman–Monteith reference evapotranspiration to key climatic variables in the Changjiang (Yangtze River) basin. Journal of Hydrology, 329(3-4), 620-629. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2006.03.027
Griffiths, G. M., Salinger, M. J., & Leleu, I. (2003). Trends in extreme daily rainfall across the South Pacific and relationship to the South Pacific Convergence Zone. International Journal of Climatology, 23, 847–869. https://doi.org/10.1002/joc.923
Griggs, G., & Reguero, B. G. (2021). Coastal adaptation to climate change and sea-level rise. Water, 13(16), 2151. https://doi.org/10.3390/w13162151
Grosser, P. F., & Schmalz, B. (2025). Assessing the impacts of climate change on hydrological processes in a German low mountain range basin: Modelling future water availability, low flows and water temperatures using SWAT+. Environments, 12(5), 151. https://doi.org/10.3390/environments12050151
Gudmundsson, L., Boulange, J., Do, H. X., Gosling, S. N., Grillakis, M. G., Koutroulis, A. G., Leonard, M., Schmied, H.M., & Zhao, F. (2021). Globally observed trends in mean and extreme river flow attributed to climate change. Science, 371(6534), 1159-1162. https://doi.org/10.1126/science.aba3996
Gusev, E. M., Nasonova, O. N., Kovalev, E. E., & Shurkhno, E. A. (2021). Scenario projections of changes in snow water equivalent due to possible climate changes in different regions of the Earth. Water Resources, 48(1), 133-145. https://doi.org/10.1134/S0097807821010176
Gusev, Y. M., & Nasonova, O. N. (2003). The simulation of heat and water exchange in the boreal spruce forest by the land-surface model SWAP. Journal of Hydrology, 280(1-4), 162-191. https://doi.org/10.1016/S0022-1694(03)00221-X
Haddeland, I., Heinke, J., Biemans, H., Eisner, S., Flörke, M., Hanasaki, N., Konzmann, M., Ludwing, F., Maaki, Y., Schewe, J., Stacke, T., Tessler, Z.D., Wada, Y., & Wisser, D. (2014). Global water resources affected by human interventions and climate change. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(9), 3251-3256. https://doi.org/10.1073/pnas.1222475110
Hagemann, S., & Stacke, T. (2015). Impact of the soil hydrology scheme on simulated soil moisture memory. Climate Dynamics, 44(7), 1731-1750. https://doi.org/10.1007/s00382-014-2221-6
Held, I. M., & Soden, B. J. (2006). Robust responses of the hydrological cycle to global warming. Journal of Climate, 19(21), 5686-5699. https://doi.org/10.1175/JCLI3990.1
Herath, S., & Ratnayake, U. (2004). Monitoring rainfall trends to predict adverse impacts: a case study from Sri Lanka (1964–1993). Global Environmental Change, 14, 71–79. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2003.11.009
Huss, M., & Hock, R. (2018). Global-scale hydrological response to future glacier mass loss. Nature Climate Change, 8(2), 135-140. https://doi.org/10.1038/s41558-017-0049-x
Irmak, S., Payero, J. O., Martin, D. L., Irmak, A., & Howell, T. A. (2006). Sensitivity analyses and sensitivity coefficients of standardized daily ASCE-Penman-Monteith equation. Journal of Irrigation and Drainage Engineering, 132(6), 564-578. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9437(2006)132:6(564)
Jones, H. G. (2020). What plant is that? Tests of automated image recognition apps for plant identification on plants from the British flora. AoB Plants, 12(6), plaa052. https://doi.org/10.1093/aobpla/plaa052
Karimi, V., Karami, E., & Keshavarz, M. (2018). Climate change and agriculture: Impacts and adaptive responses in Iran. Journal of Integrative Agriculture, 17(1), 1-15. https://doi.org/10.1016/S2095-3119(17)61794-5
Kayan, A., & Küçük, A. (2022). Küresel iklim krizinin oluşmasında politik kararların hükümet politikalarının etkisi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 501-526.
Kleidon, A., & Renner, M. (2013). Thermodynamic limits of hydrologic cycling within the Earth system: concepts, estimates and implications. Hydrology and Earth System Sciences, 17(7), 2873-2892. https://doi.org/10.5194/hess-17-2873-2013
Korkmaz, M. (2024). Impacts of climate change: examining precipitation, temperature anomalies, and effects on water resources in Turkey. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 9(4), 558-569. https://doi.org/10.35229/jaes.1508808
Korkmaz, M., & Adıgüzel, O. A. (2021). Türkiye'de orman kaynakları yönetiminin iklim değişikliğine uyumuna ilişkin değerlendirmeler. Turkish Journal of Forestry, 22(4), 417-425. https://doi.org/10.18182/tjf.1019556
Kroeker, K. J., Micheli, F., & Gambi, M. C. (2013). Ocean acidification causes ecosystem shifts via altered competitive interactions. Nature Climate Change, 3(2), 156-159. https://doi.org/10.1038/nclimate1680
Lal, P., Shekhar, A., Gharun, M., & Das, N. N. (2023). Spatiotemporal evolution of global long-term patterns of soil moisture. Science of The Total Environment, 867, 161470. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.161470
Lee, Y. W., Park, M. O., Kim, S. G., Kim, T. H., Oh, Y. H., Lee, S. H., & Joung, D. (2025). Long-term variations in pH in coastal waters along the Korean Peninsula. Biogeosciences, 22(3), 675-690. https://doi.org/10.5194/bg-22-675-2025
Lindsey, R. (2017). Climate change: Global sea level. Erişim tarihi: 18.07.2025. http://arizonaenergy.org/News_17/News_Sep17/ClimateChangeGlobalSeaLevel.html
Liu, L., Zhang, R., & Zuo, Z. (2017). Effect of spring precipitation on summer precipitation in eastern China: Role of soil moisture. Journal of Climate, 30(22), 9183-9194. https://doi.org/10.1175/JCLI-D-17-0028.1
Lloréns, J. L. P. (2008). Impacts of climate change on wetland ecosystems. Water Supply, 7(2.117), 8.
Mekonnen, M. M., & Hoekstra, A. Y. (2016). Four billion people facing severe water scarcity. Science Advances, 2(2), e1500323. https://doi.org/10.1126/sciadv.1500323
Mieruch, S., Noël, S., Bovensmann, H., & Burrows, J. P. (2008). Analysis of global water vapour trends from satellite measurements in the visible spectral range. Atmospheric Chemistry and Physics, 8(3), 491-504. https://doi.org/10.5194/acp-8-491-2008
Milly, P. C., Dunne, K. A., & Vecchia, A. V. (2005). Global pattern of trends in streamflow and water availability in a changing climate. Nature, 438(7066), 347-350. https://doi.org/10.1038/nature04312
Mishra, B. K., Kumar, P., Saraswat, C., Chakraborty, S., & Gautam, A. (2021). Water security in a changing environment: Concept, challenges and solutions. Water, 13(4), 490. https://doi.org/10.3390/w13040490
Moldero, D., López-Bernal, Á., Testi, L., Lorite, I. J., Fereres, E., & Orgaz, F. (2021). Long-term almond yield response to deficit irrigation. Irrigation Science, 39(4), 409-420. https://doi.org/10.1007/s00271-021-00733-3
Moore, S., & Colwell, R. (2025). Climate change and the resurgence of waterborne diseases: Focus on Sub-Saharan Africa. Field Actions Science Reports, The Journal of Field Actions, (Special Issue 27), 66-70.
Mustafa, M. S., Rasotgi, V., Jain, S., & Gupta, L. C. V. (2015). Discovery of fifth serotype of dengue virus (DENV-5): A new public health dilemma in dengue control. Medical journal Armed Forces India, 71(1), 67-70. https://doi.org/10.1016/j.mjafi.2014.09.011
Müller, O. V., McGuire, P. C., Vidale, P. L., & Hawkins, E. (2024). River flow in the near future: a global perspective in the context of a high-emission climate change scenario. Hydrology and Earth System Sciences, 28(10), 2179-2201. https://doi.org/10.5194/hess-28-2179-2024
Nicholls, R. J., & Cazenave, A. (2010). Sea-level rise and its impact on coastal zones. Science, 328(5985), 1517-1520. https://doi.org/10.1126/science.1185782
Olmstead, S. M. (2014). Climate change adaptation and water resource management: A review of the literature. Energy Economics, 46, 500-509. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2013.09.005
Olusola, J. A., Olofin, E. O. Eludoyin, A. O., & Awotoye, O. O. (2025). Climate change and the fragility of the lake chad wetlands: Threats to biodiversity and ecosystem services. Handbook of Nature-Based Solutions to Mitigation and Adaptation to Climate Change, (1-22). https://doi.org/10.1007/978-3-030-98067-2_170-1
Ostad-Ali-Askari, K., & Shayannejad, M. (2021). Quantity and quality modelling of groundwater to manage water resources in Isfahan-Borkhar Aquifer. Environment, Development and Sustainability, 23(11), 15943-15959. https://doi.org/10.1007/s10668-021-01323-1
Partigöç, N. S., & Soğancı, S. (2019). Küresel iklim değişikliğinin kaçınılmaz sonucu: Kuraklık. Resilience, 3(2), 287-299. https://doi.org/10.32569/resilience.619219
Patel, A., Kethavath, A., Kushwaha, N. L., Naorem, A., Jagadale, M., Sheetal, K. R., & Renjith, P. S. (2023). Review of artificial intelligence and internet of things technologies in land and water management research during 1991–2021: A bibliometric analysis. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 123, 106335. https://doi.org/10.1016/j.engappai.2023.106335
Qiao, L., Zuo, Z., Xiao, D., & Bu, L. (2021). Detection, attribution, and future response of global soil moisture in summer. Frontiers in Earth Science, 9, 745185. https://doi.org/10.3389/feart.2021.745185
Qin, H., Fang, C., Liu, G., Song, K., Li, Z., Li, S., Tao, H., & Yan, Z. (2025). Temperature is a key factor affecting total phosphorus and total nitrogen concentrations in Northeastern Lakes based on sentinel-2 images and machine learning methods. Remote Sensing, 17(2), 267. https://doi.org/10.3390/rs17020267
Qiuhong, T., Zhongwei, H., Xingcai, L., Songjun, H., Guoyong, L., Xuejun, Z., & Mengfei, M. (2015). Impacts of human water use on the large-scale terrestrial water cycle. Advances in Earth Science, 30(10), 1091-1099. https://doi.org/10.11867/j.issn.1001-8166.2015.10.1091
Rabezanahary Tanteliniaina, M. F., Rahaman, M. H., & Zhai, J. (2021). Assessment of the future impact of climate change on the hydrology of the Mangoky River, Madagascar using ANN and SWAT. Water, 13(9), 1239. https://doi.org/10.3390/w13091239
Ravindranath, N.H., & Sathaye, J.A. (2002). Climate change and developing countries. In Climate Change and Developing Countries. Advances in Global Change Research, (pp. 247-265). Dordrecht: Springer Netherlands.Vol 11. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/0-306-47980-X_9
Rose, G. A. (2004). Reconciling overfishing and climate change with stock dynamics of Atlantic cod (Gadus morhua) over 500 years. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 61(9), 1553-1557. https://doi.org/10.1139/f04-173
Sargıncı, M., & Beyazyüz, F. (2022). İklim değişikliğinin ormanlar üzerindeki etkisi: İklim akılcı ormancılık bakış açısı. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 8(2), 142-149. https://doi.org/10.53516/ajfr.1139640
Schewe, J., Heinke, J., Gerten, D., Haddeland, I., Arnell, N. W., Clark, D. B., Dankers, R., Eisner, S., Fekete, B.M., Colon-Gonzalez, F.J.,Gosling, S. N., … & Kabat, P. (2014). Multimodel assessment of water scarcity under climate change. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(9), 3245-3250. https://doi.org/10.1073/pnas.1222460110
Seneviratne, S. I., Lüthi, D., Litschi, M., & Schär, C. (2006). Land–atmosphere coupling and climate change in Europe. Nature, 443(7108), 205-209. https://doi.org/10.1038/nature05095
Serreze, M. C., & Barry, R. G. (2011). Processes and impacts of Arctic amplification: A research synthesis. Global and Planetary Change, 77(1-2), 85-96. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2011.03.004
Sezik, M., & Dokuyucu, E. (2025). İklim değişikliği ve Türkiye’de kentlerin iklim değişikliği politikalarına uyum sorunları. Kent Akademisi, 18(1), 540-562. https://doi.org/10.35674/kent.1481943
Sturm, M., Goldstein, M. A., & Parr, C. (2017). Water and life from snow: A trillion dollar science question. Water Resources Research, 53(5), 3534-3544. https://doi.org/10.1002/2017WR020840
Şen, Z. (2022). İklim değişikliği ve Türkiye. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1-19.
Tabari, H., & Talaee, P. H. (2014). Sensitivity of evapotranspiration to climatic change in different climates. Global and Planetary Change, 115, 16-23. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2014.01.006
Taylor, R. G., Todd, M. C., Kongola, L., Maurice, L., Nahozya, E., Sanga, H., & MacDonald, A. M. (2013). Evidence of the dependence of groundwater resources on extreme rainfall in East Africa. Nature Climate Change, 3(4), 374-378. https://doi.org/10.1038/nclimate1731
Thackeray, C. W., Derksen, C., Fletcher, C. G., & Hall, A. (2019). Snow and climate: Feedbacks, drivers, and indices of change. Current Climate Change Reports, 5(4), 322-333. https://doi.org/10.1007/s40641-019-00143-w
Touseef, M., Chen, L., Masud, T., Khan, A., Yang, K., Shahzad, A., Ijaz, M.W., & Wang, Y. (2020). Assessment of the future climate change projections on streamflow hydrology and water availability over Upper Xijiang River Basin, China. Applied Sciences, 10(11), 3671. https://doi.org/10.3390/app10113671
Tuğaç, Ç. (2022). İklim değişikliği krizi ve şehirler. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 38-60.
Turan, E. S. (2018). Türkiye'nin iklim değişikliğine bağlı kuraklık durumu. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(1), 63-69. https://doi.org/10.21324/dacd.357384
Uzunoğlu, F., Bayazit, S., & Mavi, K. (2015). Küresel iklim değişikliğinin süs bitkileri yetiştiriciliğine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 66-75.
Vogel, M. M., Orth, R., Cheruy, F., Hagemann, S., Lorenz, R., Van den Hurk, B. J., & Seneviratne, S. I. (2017). Regional amplification of projected changes in extreme temperatures strongly controlled by soil moisture‐temperature feedbacks. Geophysical Research Letters, 44(3), 1511-1519. https://doi.org/10.1002/2016GL071235
Wan, N., Lin, X., Pielke Sr, R. A., Zeng, X., & Nelson, A. M. (2024). Global total precipitable water variations and trends over the period 1958–2021. Hydrology and Earth System Sciences, 28(9), 2123-2137. https://doi.org/10.5194/hess-28-2123-2024
Wang, R., Ma, Y., Zhao, G., Zhou, Y., Shehab, I., & Burton, A. (2023). Investigating water quality sensitivity to climate variability and its influencing factors in four Lake Erie watersheds. Journal of Environmental Management, 325, 116449. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2022.116449
Westra, S., Fowler, H. J., Evans, J. P., Alexander, L. V., Berg, P., Johnson, F., Kendon, E.J., Lenderink, G., & Roberts, N. (2014). Future changes to the intensity and frequency of short‐duration extreme rainfall. Reviews of Geophysics, 52(3), 522-555. https://doi.org/10.1002/2014RG000464
Xue, L., Yang, X., Li, Y., Li, L., Jiang, L. Q., Xin, M., Wang, Z., Sun, X., & Wei, Q. (2020). Processes controlling sea surface pH and aragonite saturation state in a large northern temperate bay: Contrasting temperature effects. Journal of Geophysical Research: Biogeosciences, 125(7), https://doi.org/10.1029/2020JG005805
Yang, D., Yang, Y., & Xia, J. (2021). Hydrological cycle and water resources in a changing world: A review. Geography and Sustainability, 2(2), 115-122. https://doi.org/10.1016/j.geosus.2021.05.003
Yang, Y., Roderick, M. L., Guo, H., Miralles, D. G., Zhang, L., Fatichi, S., Luo, X., Zhang, Y., McVicar, T. R., Tu, Z., Keenan, T. F., Fisher, J. B., Gan, R., Zhang, X., Piao, S., Zhang, B., & Yang, D. (2023). Evapotranspiration on a greening Earth. Nature Reviews Earth & Environment, 4, 626–641. https://doi.org/10.1038/s43017-023-00464-3
Yıldırımçakar, İ., & Saydan, İ. Y. (2022). Küresel ölçekte meydana gelen iklim krizinin doğal kaynaklar üzerindeki etkisi: Su örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 3(1), 50-62.
Yi, H. S., Lee, B., Jang, S., Lee, S., & An, K. G. (2020). Nonpoint pollution loading forecast and assessment of optimal area of constructed wetland in dam watershed considering climate change scenario uncertainty. Ecological Engineering, 153, 105910. https://doi.org/10.1016/j.ecoleng.2020.105910
Zhang, G., Li, J., Rong, X., Xin, Y., Li, J., Chen, H., Jingzhi, S., & Hua, L. (2018). An assessment of CAMS-CSM in simulating land–atmosphere heat and water exchanges. Journal of Meteorological Research, 32(6), 862-880. https://doi.org/10.1007/s13351-018-8055-0
Zhang, R., & Zuo, Z. (2011). Impact of spring soil moisture on surface energy balance and summer monsoon circulation over East Asia and precipitation in East China. Journal of Climate, 24(13), 3309-3322. https://doi.org/10.1175/2011JCLI4084.1
Zwolsman, J. J. G., & Van Bokhoven, A. J. (2007). Impact of summer droughts on water quality of the Rhine River-a preview of climate change?. Water Science and Technology, 56(4), 45-55. https://doi.org/10.2166/wst.2007.535

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Züleyha Reçber ^*
0000-0003-2472-9077
Türkiye

Mikail Safa
0009-0009-6927-2040
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

13 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.53433/yyufbed.1747095

IZ

https://izlik.org/JA27BA27PG

APA

Reçber, Z., & Safa, M. (2025). Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(3), 1166-1187. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1747095

AMA

1.Reçber Z, Safa M. Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi. YYUFBED. 2025;30(3):1166-1187. doi:10.53433/yyufbed.1747095

Chicago

Reçber, Züleyha, ve Mikail Safa. 2025. “Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (3): 1166-87. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1747095.

EndNote

Reçber Z, Safa M (01 Aralık 2025) Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 3 1166–1187.

IEEE

[1]Z. Reçber ve M. Safa, “Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi”, YYUFBED, c. 30, sy 3, ss. 1166–1187, Ara. 2025, doi: 10.53433/yyufbed.1747095.

ISNAD

Reçber, Züleyha - Safa, Mikail. “Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/3 (01 Aralık 2025): 1166-1187. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1747095.

JAMA

1.Reçber Z, Safa M. Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi. YYUFBED. 2025;30:1166–1187.

MLA

Reçber, Züleyha, ve Mikail Safa. “Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2025, ss. 1166-87, doi:10.53433/yyufbed.1747095.

Vancouver

1.Züleyha Reçber, Mikail Safa. Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi. YYUFBED. 01 Aralık 2025;30(3):1166-87. doi:10.53433/yyufbed.1747095

Su Ekosistemleri ve İklim Değişikliği: Entegre Bir Yaklaşımla Etkilerin Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Aquatic Ecosystems and Climate Change: An Integrated Assessment of the Impacts

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster