Turmalinli Kuvars Damarlarının Kökeni: Karakaya (Kaymaz) İntrüzif Kütlesi Eskişehir, Türkiye

Granite compositioned Karakaya (Kaymaz) Intrusive rocks cut by N20-35°W striking quartz veins with thickness ranging between 5-45cm. Quartzolite vein rocks are characterised by rigid morphology in granite. Quartzites are observed in 2 different textures as fine-grained and coarse-grained texture. In fine-grained quartz veins which are especially observed on the western edge of the Pluton, tourmalines are accompanied to the rock composition. KRS studies reveal that the majority of tourmalines are Schorl, but sometimes the center of the zoned turmalines has Elbaitic composition. SiO2, Na2O, MgO, K2O , Al2O3, P2O5 and CaO contents of quartzites are range between % 72.82-96.68, % 0.04-0.56, % 0.14-1.55, % 0.05-4.56, % 0.01-18.27, %0.03-060 % 0.08-0.37 respectively. Major element normalization of quarzites to tourmalines show that Na2O (Meantrm: 0.94) and MgO (Meantrm: 1.61) are tend to enter the structure of last-stage tourmalines, however, the other major oxides are tend to enriched in the residual melt. The chemical compositions and crystallization conditions of tourmalines in the Quartzolites indicate that the quartz veins derived from a Na depleted and B enriched residual hydrous magma which can represents the last stage crystallization of Karakaya granite.

Granit bileşimli Karakaya (Kaymaz) İntrüzif kütlesi, K20-35°B yönelimine sahip ve kalınlıkları 5-45cm arasında değişen kuvars damarları tarafından kesilmektedir. Kuvarsolit bileşimli bu damar kayaları granit içerisinde morfolojik olarak sert çıkıntıları oluşturmaktadır. Kuvarsitler, dokusal olarak ince taneli ve iri taneli olmak üzere 2 farklı kompozisyonda gözlenmektedir. Plütonun, özellikle batı kenarında gözlenen ince taneli kuvars damarlarında kaya bileşimine turmalinler eşlik etmektedir. Konfokal Raman Spektroskopi (KRS) çalışmalarına göre genellikle şörl bileşiminde gözlenen turmalinler yer yer merkezi elbait bileşimli zonlu doku özelliği de göstermektedir (Güllü ve Kadıoğlu, 2009). Kuvarsitlere ait tüm kaya jeokimyasal analiz sonuçlarına bakıldığında SiO2 içeriği %72.82-96.68 arasında değişirken, Na2O % 0.04-0.56 MgO % 0.14-1.55 K2O % 0.05-4.56, Al2O3 % 0.01-18.27, P2O5 %0.03-060 ve CaO içeriğinin ise % 0.08-0.37 aralığında değiştiği gözlenmektedir. Kuvarsitlere ait ana element oksit değerleri, turmalinlerde ölçülen ana element oksit değerlerine göre normalize edildiğinde özellikle Na2O (Ortalamatrm:0.94) ve MgO'nun (Ortalamatrm:1.61) son evre kristallenen turmalinlerin bünyesine girme eğiliminde oldukları, diğer ana oksitlerin ise bu son evrede eriyik içinde zenginleşme eğiliminde oldukları görülmektedir. Kuvarsolitlerin ve içerisinde bulunan turmalinlerin kimyasal analiz sonuçları ve kristallenme süreçleri göz önüne alındığında kuvars damarlarının, Karakaya graniti yerleşiminin en son evresini temsil eden ve Na'ca tüketilmiş, B'ca zengin artık bir sulu magma kaynağının ürünleri olabileceğine işaret etmektedir.