Phthorimaea operculella (Zeller, 1873) (Lepidoptera: Gelechiidae)’nın Farklı Besinlerdeki Vücut Gelişme Oranları ve Yumurta İle Vücut Büyüklüğü Arasındaki İlişki
Öz
Özet: Çalışmada, Phthorimaea operculella (Zeller, 1873) (Lepidoptera: Gelechiidae)’nın ergin ve ergin öncesi dönemlerinin vücut gelişimi üzerine farklı larva besinlerinin etkileri araştırılmıştır. Denemede, domates bitkisi, patates bitkisi, patlıcan bitkisi ve patates yumrusu olmak üzere dört farklı besin çeşidi kullanılmıştır. Birinci ve ikinci larva dönemleri arasında, larva ağırlığı bakımından en yüksek artış indeksi (5,00) patates bitkisinde beslenen larvalarda görülmüştür. Bu bireylerin ikinci ve üçüncü larva dönemleri arasında ise, gösterdiği larva ağırlık artış indeksi (4,28) bakımından, en yüksek artışa neden olan besin patates yumrusu olmuştur. Üçüncü ve dördüncü larva dönemleri arasında, larva boyunun (0,26) ve ağırlığının (0,84) artış indeksleri bakımından patates yumrusu en az artışa neden olan besin olmuştur. Pupa büyüklüğü ve ağırlığı bakımından da, en yüksek etki gösteren besinin patates yumrusu olduğu belirlenmiştir. Ergin bireylerin kanat açıklığının ve boyunun, larva döneminde patates yumrusu ile beslenen bireylerde, en uzun olduğu görülmüştür. Ayrıca, larva döneminde patates yumrusu ile beslenen ergin bireylerin bıraktıkları yumurtalar (0,17 mm²), diğer besinlerle beslenen ergin bireylerin bıraktıkları yumurtalara göre en iri yumurtalar olmuştur. Sonuç olarak, larva döneminde kullanılan besinin, P. operculella’nın hem ergin öncesi hem de ergin döneminde vücut gelişimi üzerine etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, pupa ağırlığının (R²=0,48) ve ergin boyunun (R²=0,12) yumurta büyüklüğü ile önemli seviyede bir ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu nedenle, zararlının kitle üretimi yapılırken iri bireylerin seçilmesinin üretim kalitesi açısından çok önemli olmadığı anlaşılmıştır.
Kaynakça
- Alvarez, J.M., Dotseth, E., Nolte, P., 2005. Potato tuberworm: a threat for Idaho potatoes. University of Idaho Extension, College of Agricultural and Life Sciences, Idaho Agricultural Experiment Station, CIS 1125, publication date: 2005, Moscow, Idaho 83844. http://www.cals.uidaho.edu/edComm/pdf/cis/cis1125.pdf
- Avidov, Z., Harpaz, I., 1969. Plant pests of Israel. University Press, Jerusalem, Israel, 249 pp.
- Birgücü, A.K., Çelikpençe, Y., Karaca, İ., 2014. Insect egg-host plant interactions. Turkish Bulletin of Entomology, 4(2): 107–119. [in Turkish with English summary]
- Boggs, C.L., 1997. Reproductive allocation from reserves and income in butterfly species with differing adult diets. Ecology, 78(1): 181–191.
- Boggs, C.L., Ross C.L., 1993. The Effect of Adult Food Limitation on Life History Traits in Speyeria Mormonia (Lepidoptera: Nymphalidae). Ecology, 74(2): 433–441.
- Çalışkaner, S., Dörtbudak, N., Has, A., 1989. Survey studies on the potato tuber moth [Phthorimaea operculella (Zeller)] in Central Anatolia. Plant Protection Bulletin, 29(1-2): 65–74. [in Turkish with English summary]
- Das, G.P., Raman, K.V., 1994. Alternate hosts of the potato tuber moth, Phthorimaea operculella (Zeller). Crop Protection, 13(2): 83–86.
- Fenemore, P.G., 1977. Oviposition of potato tuber moth, Phthorimaea operculella Zell. (Lepidoptera: Gelechiidae); fecundity in relation to mated state, age, and pupal weight. New Zealand Journal of Zoology, 4(2): 187–191.
- Fenemore, P.G., 1979. Oviposition of potato tuber moth, Phthorimaea operculella Zell. (Lepidoptera: Gelechiidae); the influence of adult food, pupal weight, and host-plant tissue on fecundity. New Zealand Journal of Zoology, 6(2): 389–395.
- Fenemore, P.G., 1980. Oviposition of potato tuber moth, Phthorimaea operculella Zell. (Lepidoptera: Gelechiidae); identification of host-plant factors influencing oviposition response. New Zealand Journal of Zoology, 7(3): 435–439.