Citrillus lanatus var. lanatus ve Citrillus lanatus var. citroides Kaynaklı Bazı Karpuz Genotiplerinin Tuza Tolerans Düzeylerinin Belirlenmesi*
Öz
Bu çalışmada 10 Citrillus lanatus var. citroides, 8 Citrillus lanatus var. lanatus kaynaklı karpuz genotipi ile 1 ticari karpuz (Bera) çeşidinin tuza tolerans düzeylerini belirlemek amacıyla, 2015 yılında Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi’ne ait iklimlendirme odalarında tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrülü olarak yürütülmüştür. Bu amaç doğrultusunda tohum ekiminden 27 gün sonra, her uygulamada 50 mM olmak üzere toplamda 200 mM NaCl uygulaması yapılmıştır. Tuz stresi belirtileri görüldüğünde karpuz fidelerinde, sürgün uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlıkları ölçümleri yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, Citrillus lanatus var. lanatus genotiplerinden 1, 4 ve 6 numaralı genotipler, Citrillus lanatus var. citroides genotiplerinden 5 ve 8 numaralı genotipler diğerlerine göre daha tolerant bulunmuştur. En hassas genotipler ise Citrillus lanatus var. citroides genotiplerinden 1, 3, 4, 7 ve 9 numaralı genotipler olmuştur.
Kaynakça
- Ayoub, A.T., 1974. Causes of intervarietal differences in susceptibility to sodium toxicity injury in Phaseolus vulgaris, J.Agric. Sci., Camb, 83: 339-342.
- Bayuelo-Jimenez, J.S., Debouck, D.G. Lynch, J.P., 2002. Salinity tolerance in Phaseolus species during early vegetative growth. Crop Science. 42: 2184–2192.
- Budak, M., 2012. Tuzlu Alkali Toprakların Oluşumu, Sınıflandırılması Ve Klasik Toprak Etüd Ve Jeoistatistik Yöntemlerle Haritalanması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Osman Paşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enistitüsü. Tokat.
- Çiftçi, V., Şensoy, S., Türkmen Ö., 2009. Van-Gevaş’ta yaygın olarak yetiştirilen yalancı dermason fasulye populasyonunun seleksiyon yöntemiyle ıslahı. TÜBİTAK-TOVAG, Proje no:106 O 346.
- Demir, S., 2009. Tuz gölü çevresinde yetiştirilen yöresel kavun populasyonunun (Koçhisar kavunu) tuza tolerans özellikleri bakımından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 96 s. Ankara.
- Dölarslan, M., Gül, E. 2012. Toprak Bitki İlişkileri Açısından Tuzluluk. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 5;2: 56-59.
- Dölek, M.N., Eker, S., 2010. Değişik Karpuz Genotiplerinin Tuz Stresine Tolerans Düzeylerinin Belirlenmesi. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü 22;3.
- Eker, S., Cömertpay, G., Konuşkan, Ö., Ülger, A.C., Öztürk, L., Çakmak, İ., 2006. Effect of salinity stress on dry matter production and ion accumulation in hybrid maize varieties. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 30: 365-373.
- Geçer, M.K., 2003. Dometeste Farklı tuzluluk Seviyelerinin Fide Kalitesi, Bitki Gelişimi ve Verim Üzerine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 42s, Van.
- Güldüren, Ş., 2012. Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi ve Çoruh Vadisi’nden Toplanan Bazı Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Genotiplerinin Tuza Toleransı. Yüksek Lisansı, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.