Atrazin ve Metolachlor’ un Bazı Buğday (Triticum aestivum L.) Varyetelerinde Büyüme Parametreleri ve GST Aktivitesi Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışmada, üç buğday varyetesine ait fidelerde, atrazin ve metolachlor herbisitlerinin farklı konsantrasyonlarının yarattığı toksik etkiye bağlı fizyolojik ve biyokimyasal değişiklikler araştırılmıştır. Bitki materyali olarak, Triticum aestivum L. türüne ait buğday Bayraktar, İkizce ve Tosunbey cv. tohumları kullanılmıştır. Her bir buğday varyetesi için 15 günlük fideler, aynı sayıda fideden oluşan 4 gruba ayrılmış ve adı geçen herbisitler her birine 4 farklı (0, 100, 300 ve 1000 µM) dozda uygulanmıştır. Fidelere yapılan tüm uygulamalar için hidroponik ortam tercih edilmiştir. Genel olarak, fidelerin büyüme parametrelerinde (kök-sürgün uzama büyümesinde, fide mg KA. g-1 TA) azalmaya sebep olmuştur. Yapraklarda; klorofil a+b miktarında atrazinde sadece bayraktar için artışa (100 μM) sebep olsa da, metolachlor her üç varyetede de artışa (100 μM ve 300 μM) sebep olmuştur. Bu konsantrasyonların dışında kalan tüm konsantrasyonlarda hep azalma olmuştur. Karotenoid miktarı ise her iki herbisit için, üç varyetede de azalmayla sonuçlanmıştır. Buğday yapraklarında GST aktivitesinde kontrole kıyasla; atrazin için bayraktar fidelerinde azalış, diğerlerinde ise artış tespit edilmiştir. Metolachlorda ise her üç varyetede artış olup en yüksek dozlarında da (1000 μM) azalış görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Triticum aestivum L., Atrazin, Metolachlor, Oksidatif stres, GST, Oxidative Stress
Destekleyen Kurum
FÜBAP
Proje Numarası
FF.17.20
Teşekkür
Fübap birimine katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Agostinetto, D., Perboni, L. T., Langaro, A. C., Gomes, J., Fraga, D. S., & Franco, J. J. (2016). Changes in photosynthesis and oxidative stress in wheat plants submmited to herbicides application. Planta Daninha, 34(1), 1-9. https://doi.org/10.1590/S0100-83582016340100001
- Alla, M. M. N., & Hassan, N. M., (1998). Efficacy of exogenous GA3 and herbicide safeners in protection of Zea mays from metolachlor toxicity, Plant Physiology Biochemistry, 36(11),809-815.
- Alla, M. M. N., & Hassan, N. M., (2006). Changes of antioxidants levels in two maize lines following atrazine treatments, Plant Physiology and Biochemistry, 44: 202-210.DOI: 10.1016/j.plaphy.2006.05.004
- Bell, J. G., Cowey, C. B., Adron, J. W., & Shanks, A. M. (1985). Some effects of vitamin E and selenium deprivation on tissue enzyme levels and indices of tissue peroxidation in rainbow trout (Salmo gairdneri). British Journal of Nutrition, 53: 149–157. DOI: 10.1079/bjn19850019
- Buono, D. D., & Ioli, G. (2011). Glutathione S-Transferases of Italian ryegrass (Lolium multiflorum): activity toward some chemicals, safener modulation and persistence of atrazine and fluorodifen in the shoots, Journal Agriculture Food Chemistry, 59, 1324–1329. DOI: 10.1021/jf1043713
- Demircioğlu, A., (2007). Mısırda kullanılan bazı herbisitlerin şekerpancarında fitotoksik etkilerinin araştırılması, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Fayez, K., A. & Kristen, U., (1995). The influence of herbicides on the growth and proline content of primary roots and on the ultrastructure of root caps, Environmental and Experimental Botany, 36,71-81.
- Fayez, K., A., (2000). Action of photosynthetic diuron herbicide on cell organelles and biochemical constituents of the leaves of two soybean cultivars, Pesticide Biochemistry and Physiology, 66,105-115.
- Güngör, M., (2005). Investigating the importance of chemical weeding in maize cultivation areas in the city of Adana and the emerging problems, postgraduate thesis, Çukurova University, Institute of Science, Adana.
- Hatton, P. J., Cummins, I., Price L. J., Cole D. J., & Edwards R., (1998). Glutathione transferases and herbicide detoxification in suspension-cultured cells of giant foxtail (Setaria faberi), Pesticide Science, 53, 209-216.