Capsicum baccatum Türüne Ait Biber Genotiplerinin Fenotipik Kök Özellikleri Yönünden Seleksiyonu
Öz
Capsicum baccatum, Capsicum cinsinin kültüre alınmış beş biber türünden birisidir. Daha çok Güney Amerika’da yetiştiriciliği yapılan bu tür güçlü kök yapısı ve bazı stres şartlarına dayanıklı olması nedeniyle son yıllarda biber anaç ıslahı programlarında da kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada; Amerika kıtasının farklı lokasyonlarından toplanmış olan bu türe ait 66 adet biber genotipinin, fenotipik kök yapılarının incelenmesi ve köklenme mimarilerini oluşturan temel unsurların karşılaştırılması amaçlanmıştır. C. baccatum türüne ait biber genotiplerinde yapılan kök analizleri sonucunda, biber genotiplerinin fenotipik kök özellikleri arasında çeşitliğin oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmada, toplam kök uzunluğunun 325.76 cm (CB-22) ile 1 959.15 cm (CB-46), kök çapının 2.64 mm (CB-72) ile 5.80 mm (CB-86), kök yüzey alanının 198.60 cm2 (CB-52) ile 1318.08 cm2 (CB-36), kök hacmi değerlerinin 13.50 cm3 (CB-52) ile 151.65 cm3 (CB-36), kök kuru ağırlığının ise 0.48 g ile 3.05 g arasında değişim gösterdikleri tespit edilmiştir. Seleksiyon ıslahında, ağırlıklı tartılı derecelendirme metodu ile kök mimarisi kriterleri birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre CB-50, CB-21, CB-69, CB-36, CB-29 ve CB-44 genotipleri kök yapısı en güçlü ümitvar genotipler olarak belirlenmiştir. Selekte edilen bu genotiplerin, gelecek yıl hibrit biber anaç ıslahı melezleme programında ebeveyn olarak kullanılması planlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Anaç, Capsicum baccatum, Kök mimarisi, Seleksiyon, Root system architecture, Rootstock, Selection
Teşekkür
Bu araştırma, Aslı Kanal’ın Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalında tamamlanmış olan yüksek lisans tez çalışmasının bir kısmından oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Aidoo, M.K., Sherman, T., Ephrath, J.E., Fait, A., Rachmilevitch, S., & Lazarovitch, N. (2018). Grafting as a method to increase the tolerance response of bell pepper to extreme temperatures. Vadose Zone Journal, 17(1), 1-8. doi.org/10.2136/vzj2017.01.0006
- Anonim (2008). Bahçecilik. Biber yetiştiriciliği Notları, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sistemlerinin Güçlendirilmesi Projesi, 47 s., Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara.
- Balkaya, A., Kurtar, E.S., Yanmaz, R., & Özbakır, M. (2011). Karadeniz Bölgesi kestane kabağı (Cucurbita maxima) populasyonlarından seleksiyon ıslahı yoluyla geliştirilen çeşit adayları. Türkiye IV. Tohumculuk Kongresi, Bildiriler Kitabı-1, 17-22. Samsun.
- Barboza, G.E., Garcia, C.C., Gonzalez, S.L., Scaldaferro, M., & Reyes, X. (2019). Four new species of Capsicum (Solanaceae) from the tropical Andes and an update on the phylogeny of the genus. PLoS ONE 14(1): e0209792. doi.org/10.1371/journal.pone.0209792
- Bui, H.H., Serra, V., & Pagès, L. (2015). Root system development and architecture in various genotypes of the Solanaceae family. Botany, 93(8), 465-474. doi.org/10.1139/cjb-2015-0008
- Dorlodot, S., Forster, B., Pagès, L., Price, A.., Tuberosa, R., & Draye, X. (2007). Root system architecture: opportunities and constraints for genetic improvement of crops. Trends in Plant Science, 12 (10), 474-481. doi.org/10.1016/j.tplants.2007.08.012
- Eken N.İ. & Mavi, K. (2016). Çan biberinde (Capsicum baccatum var. pendulum) meyve olgunluk dönemleri ile tohum gelişimi ve kalitesi arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 22, 69-76.
- Eshbaugh, W.H. (2012). The taxonomy of the genus Capsicum. In: V.M. Russo (Ed), Peppers Botany, Production and Uses. (pp: 14-28). Wallingford, UK: CABI.
- Eşiyok, D. (2012). Kışlık ve Yazlık Sebze Yetiştiriciliği. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, s. 410. İzmir.
- FAO, (2019). http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC Erişim tarihi: 26.12.2020.