Tokat Florasında Doğal Yayılış Gösteren Rezene Popülasyonlarının Morfolojik ve Kalite Özeliklerinin Belirlenmesi

Rezene (Foeniculum vulgare Mill.) ticari olarak üretimi yapılan ve Türkiye florasında doğal yayılış gösteren önemli baharat bitkilerinden birisidir.  Rezene üzerindeki yoğun tarımsal çalışmalara rağmen, doğal yayılış gösteren popülasyonlar üzerindeki çalışmalar sınırlıdır. Mevcut çalışmada; Orta Karadeniz bölgesinde yer alan Tokat florasında doğal yayılış gösteren rezene popülasyonlarının bitkisel ve kalite özelikleri araştırılmıştır. Bu amaçla 4 farklı duraktan alınan örneklerde bitkisel ve kalite özeliklerinin değişimi ve özellikler arası ilişkiler incelenmiştir.  Çalışmada bitkisel özeliklerden bitki boyu 100-235 cm (ort. 184 cm), 1000 meyve ağırlığı 2.9-8.3 g (ort. 5.4 g) aralıklarında değişmiştir. Kalite özeliklerden uçucu yağ oranları  % 3.5-10.3 (ort. % 6.6) arasında bulunmuştur. Uçucu yağda ana bileşenin estragol olduğu ve % 72.9-93.6 (ort. % 85.3) aralığında değiştiği belirlenmiştir. Çalışmada ana bileşen estragol oranı ile bitki boyu (r= 0.60**), şemsiye sayısı (r= 0.39*) arasında olumlu, uçucu yağ oranı (r= --0,34*) arasında olumsuz ilişki gözlenmiştir. 

Fennel  (Foeniculum vulgare Mill.) is one of spice and an aromatic plant which is commercial produced and naturally grows in the flora of Turkey. Despite intensive studies on the cultivation of fennel varieties, there are limited studies on the properties of native fennel populations. The research objectives were to determine morphological and quality characteristics of natural population of fennel from Tokat Flora located the Black Sea region of Turkey. Fennel plants were sampled from four different areas of Tokat region.  Plant height varied from 100 to 225 cm (mean 184 cm),   and 1000 fruit weight were between 2.9 and 8.3 g (mean 5.4 g). Essential oil contents were varied from 3.50 to 10.30%.  Estragole, main component of essential oil, was determined between 72.9          to 93.6% of essential oil. There were positive correlation between estragole   and plant height (r = 0.06**) and stem number (r = 0.39*). But there were a negative correlation between essential oils and main component of estragole    (r = --0.34*).