Farklı Bünyeli Topraklarda Yetiştirilen Ayçiçeği ve Yonca Bitkilerinin Ağır Metal Absorpsiyonları
Öz
Son yüzyılın
başından itibaren artan sanayileşme ve dünya nüfusu, beslenme kaygısını ortaya
çıkarmıştır. Modern tarım sistemlerinin kontrolsüz ve yanlış kullanımı ile
toprak, su ve hava gibi doğal kaynaklarımızın zarar gördüğü ve kirlendiği
bilinen bir gerçektir. Bu model çalışmada değişik bünyeli topraklarda
yetiştirilen farklı bitkilerin ağır metal absorpsiyon kapasiteleri ile bu
toprakların kil tipleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu
amaçla serada bir saksı denemesi kurularak ayçiçeği (Helianthus annuus L.) ve
yonca (Medicago sativa L.) gibi fitoremediasyonda çok kullanılan bitkiler kumlu
ve killi bünyeli topraklarda değişik dozlarda kurşun (Pb), kadmiyum (Cd) ve
krom (Cr) uygulanarak yetiştirilmiştir. Toprakların kil tipleri önceden
belirlenmiş ve hasat sonrasında ağır metallerin kil tipleri ile olan ilişkileri
irdelenmiştir. Bu bağlamda ayçiçeği ve yoncanın ağır metal absorpsiyon
kapasiteleri de saptanmıştır. Toplam ve alınabilir ağır metal analiz
sonuçlarına göre smektit kil içeriği yüksek olan killi bünyeli toprağın ağır
metal (Pb, Cd ve Cr) adsorpsiyon düzeylerinin kumlu tın bünyeli topraktan daha
yüksek olduğu saptanmıştır. Ayçiçeği ve
yonca bitkileri ağır metal alımı açısından değerlendirildiğinde ise yoncanın
ayçiçeğine göre daha yüksek oranda ağır metal alabildiği bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alloway, B. J. 1990. Heavy Metals in Soils, Blackie and Sou Ltd., Glasgow and London.
- Anonim. 1982. Schwermetalle in der Nahrung-Akute gefaehrdung für Mensch und Tier Ergebnisse des Info Tages 1982. VDLUFA-Schriftenreihe Heft 6.
- Anonim. 2005. Toprak kirliliği kontrolü yönetmeliği. Resmi Gazete, sayı: 25831 Ankara.
- Bergmann, W. 1993. Ernährungsstörungen bei kulturpflanzen, dritte erweiterte auflage, Gustav Fisher Verleag Jena, Stutgart.
- Black, C.A. 1965. Methods of Soil Anaylsis, Part, 1-2., American Society of Agronomy, INc., Publisher. Madison, Wisconsin USA. P: 1372-1376
- Çolak, M. 2012. Heavy metal concentrations in sultana-cultivation soils and sultana raisins from Manisa (Turkey). Environ Earth Sci., 67:695–712.
- Derici, M. F., Evliya, H., Ağca, N., Özkutlu, F., Eker, S. ve Öztürk, L. 2002. Çukurova Bölgesinde toprak ve bitkilerde kadmiyum konsantrasyonunun araştırılması ve bitkilerde kadmiyum birikimini etkileyen faktörlerin toprak analizleri ve sera denemeleri ile incelenmesi. TOGTAG-TARP-2382 Nolu Proje Sonuç Raporu.
- Elmacı, Ö. L. 1995. Güney Marmara bölgesi sanayi domates alanlarındaki toprak, sulama suyu ve domates (lycopersicum esculentum) meyvelerinde ağır metal içeriklerinin belirlenmesi. E.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. İzmir.
- FAO, 1967. Fisheries Technical Paper. No:158. Roma.
- Fargasova, A. 1994. Effect of Pb, Cd, Hg, As and Cr on germination and root growth of Sinapis alba seeds. Bull. Environ. Contam. Toxicol. 52, 452-456


