Uç alma ve Üre Uygulamalarının Safari Sunset ve Gold Strike Protea Çeşitlerinin Fenolojik, Morfolojik ve Çiçek Verimi Özelliklerine Etkileri
Öz
Amaç: Bu çalışma, ülkemiz kesme çiçek sektörü için yeni bir tür olan protealarda yürütülmüştür. Çalışmada, Gold Strike ve Safari Sunset protea çeşitlerinde uç alma ve yapraktan üre uygulamalarının bazı fenolojik, morfolojik ve verim özelliklerine etkileri incelenmiştir.
Materyal ve Metot: Çalışmada Safari Sunset ve Gold Strike çeşitlerinde uç alma ve yapraktan üre uygulamaları üç yinelemeli ve her yinelemede beş bitki olacak şekilde toplam 15’şer bitkide yürütülmüştür. Uç alma uygulamalarında sürgün uzunluğu 15 cm (UA1), 20 cm (UA2) ve 25 cm (UA3) olduğunda 3’er cm’lik bir uç alma yapılmıştır. Yapraktan üre uygulamalarında %0.5 (Ü1) ve %1.0 (Ü2) dozları kullanılmıştır. Bu uygulamaların protea çeşitlerinin hasat tarihleri, çiçek sapı uzunluğu (cm) ve kalınlığı (mm), yaprak boyutlarına (eni, boyu ve alanı) ve verim özelliklerine olan etkileri incelenmiştir.
Bulgular: Kırıkhan/Hatay ekolojisinde hasat tarihi Gold Strike çeşidinde 8 Aralık’ta gerçekleşirken, hasat tarihi Safari Sunset çeşidinde 22 Aralık’ta gerçekleşmiştir. Çiçek sapı uzunluğunun Safari Sunset çeşidinde (83.60 cm) Gold Strike çeşidinden (68.43 cm) daha fazla olduğu saptanmıştır. Uç alma uygulamalarının çiçek sapı uzunluğunu azalttığı, ancak üre uygulamalarının çiçek sapı uzunluğunu arttırdığı tespit edilmiştir. Pazarlanabilir verim ve dekara verim üzerine çeşit, uç alma ve üre uygulamalarının istatistiksel olarak önemli etkisi tespit edilmiştir. Gold Strike çeşidinde pazarlanabilir verim ve dekara verim değerleri (23.61 adet sürgün/bitki ve 51.648 adet sürgün/ da) Safari Sunset çeşidine göre (21.68 adet sürgün/bitki ve 48.171 adet sürgün/da) daha yüksek bulunmuştur. Uç alma uygulamalarının dekara verimi kontrole göre yaklaşık %30 oranında arttırdığı saptanmıştır. En yüksek pazarlanabilir verim ve dekara verim UA3xÜ2 uygulamasından (sırasıyla, 28.24 adet sürgün/bitki ve 62.753 adet sürgün/da) elde edilmiştir.
Sonuç: Gold Strike ve Safari Sunset çeşitlerinde uç alma ve üre kombinasyonlarının verim üzerine olumlu etkileri olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Avcı, F., F. Uzunoğlu ve O. Çalışkan. 2016. Türkiye için yeni bir süs bitkisi: Protea. VII. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi Cilt II (Sebzecilik-Bağcılık-Süs Bitkileri) Bahçe, 45: 1005-1009.
- Ben-Jaacov, J. and A. Silber. 2007. Proteaceous ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum, and Protea. (Eds. J. Janick). Leucadendron: A Major Proteaceous Floricultural Crop. Scripta Horticulturae, 5: 113-160.
- Bi, B., C.F. Scagel and R. Harkess. 2008. Rate of nitrogen fertigation during vegetative growth and spray applications of urea in the fall alters growth and flowering of florists hydrangeas. Hortscience, 43: 472–477.
- Cline, M.G. 1991. Apical dominance. Botanical Review, 57: 318-358.
- Criley, R.A. 2001. Proteaceae; Beyond the big three. Acta Horticulturae, 545: 79-85.
- Criley, R. A. 2007. Proteaceous Ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum, and Protea (Eds. J. Janick). Leucospermum: Botany and Horticulture. Scripta Horticulturae, 5: 27-75.
- Dumanoğlu, Z. ve H. Geren. 2018. Farklı azot ve fosfor kaynaklarının horozibiği (Amaranthus mantegazzianus)’nde tane verimi ve bazı verim özelliklerine etkisi üzerine bir ön araştırma. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 55: 203-210.
- Efe, E., Y. Bek, ve M. Şahin. 2000. SPSS’te Çözümleri İle İstatistik Yöntemleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Yayın No:10.
- Garner, J.M., S.A. Jones and A.M. Armitage. 1997. Pinch treatment and photoperiod influence flowering of Delphinium cultivars. HortScience, 32: 61-63.
- Giampaoli, P., D.S. Dos Santos, L. Mollo, S. Kanashiroand and A.R. Tavares. 2017. Effect of fertilization with urea on development in the ornamental bromeliad Aechmea fasciata. Revista Ciencia Agronomica, 48: 657-662.
