Farklı Bal Kabağı Anaç Adayları ile Aşılı Hıyar Çeşitlerinin Küçük Menderes Havzasındaki Verim ve Kalite Performanslarının Belirlenmesi
Öz
Amaç: Anaç ıslah programında geliştirilen bal kabağı anaç adaylarının örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde verim ve meyve kalite özellikleri bakımından performanslarının ticari anaçlarla ve aşısız bitkilerle karşılaştırarak, en uygun ümitvar anaç adaylarının belirlenmesidir.
Materyal ve Metot: Araştırmada, tür içi 10 adet melez bal kabağı anaç adayı ve iki ticari kabak anacı (TZ148 ve RS841) ile Maya ve Sardes ticari çeşitleri kalem olarak kullanılmıştır. Tüm anaçlar, Sardes ve Maya çeşitleri ile aşılanmıştır. Ayrıca, aşısız Maya ve Sardes çeşitleri, kontrol bitkileri olarak değerlendirilmiştir. Meyve kalite ve verim unsurlarının belirlenmesine yönelik olarak; meyve boyu (cm), meyve çapı (cm), meyve şekil indeksi, meyve eti sertliği (kg/cm2), suda çözünebilir kuru madde (%), titre edilebilir asitlik (mval/100 ml), ortalama meyve ağırlığı (g), bitki başına meyve sayısı (adet), erkenci verim (kg/da) ve dekara verim (kg/da) değerleri incelenmiştir.
Bulgular: Araştırma sonucunda; aynı anaç üzerine aşılanan farklı hıyar çeşitlerinde incelenen meyve kalite özelliklerinin önemli düzeyde farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Ümitvar kabak anaçlarıyla aşılanan hıyar bitkilerinin, aşısız kontrol bitkilerine göre erkenci verim ve dekara verim değerleri yönünden daha iyi sonuçlar verdiği saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, aşılı hıyar bitkisi üretiminde geliştirilen RS9 ve RS13 hibrit bal kabağı anaç adaylarının, aşılı hıyar fidesi üretiminde ticari anaç potansiyellerinin oldukça yüksek olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Debei, H.S., Makhadmeh, İ., Abu-Al, R.İ., Al-Abdallat, A.M., Ayad, J.Y. & Al-Amin, N. (2012). Journal of Food, Agriculture & Environment, 10(2): 343-349.
- Balkaya, A. (2014). Aşılı sebze üretiminde kullanılan anaçlar. TÜRKTOB Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi, 3(10): 4-7.
- Balkaya, A., Engiz, M., Ermiş, S., Duman, İ., Onus, A.N., Özcan, M., Çelikel, F.G., Demir, İ, Kandemir, D. & Özer, M. (2015). Bahçe bitkileri tohumluğu üretimi ve kullanımında değişimler ve yeni arayışlar. Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak Ankara, 985-1010.
- Balkaya, A., Erper, i., Kandemir, D. & Sarıbaş H.Ş. (2017). Aşılı patlıcan üretiminde genetik kaynakların anaç ıslah programında değerlendirilmesi ve yerli hibrit anaçların geliştirilmesi. SAN-TEZ Projesi, Proje No: 0832.STZ.2014.
- Bekar, N.K., Kandemir, D. & Balkaya, A. (2017). Aşılı hıyar yetiştiriciliğinde kullanılan bal kabağı (Cucurbita Moshata Duch.) anaçlarının meyve kalitesi ve verim unsurları üzerine etkileri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(3): 36-45.
- Bruton, B.D., Fish, W.W., Roberts, W. & Popham, T.W. (2009). The influence of rootstock selection on fruit quality attributes of watermelon. The Open Food Science Journal, 3: 15-34.
- Cohen, R., Burger, Y., Horev, C., Koren, A. & Edelstein, M. (2007). Introducing grafted cucurbits to modern agriculture: The Israeli experience. Plant Disease, 91(8): 916-923.
- Colla, G., Roupahel, Y. & Carderelli, M. (2006). Effect of salinity on yield, fruit quality, leaf gas exchange, and mineral composition of grafted watermelon plants. HortScience 41(3): 622-627.
- Colla, G., Rouphael, Y., Rea, E. & Cardarelli, M. (2012). Grafting cucumber plants enhance tolerance to sodium chloride and sulfate salinization. Scientia Horticulturae, 135: 177–185.
- Davis, A.R., & Perkins-Veazie, P. (2005). Rootstock effects on plant vigour and watermelon fruit quality. Cucurbit Genetics Cooperative Report, 29: 39-42.
