Farklı Basınçlarda Veejet ve Fulljet Tipi Başlıkların Yağış Şiddeti, Christiansen Katsayısı, Yüzey Akış ve Toprak Kayıpları Üzerine Etkilerinin Kıyaslanması Üzerine Bir Ön Çalışma
Öz
Amaç: Bu çalışmada, laboratuvar koşulları altında yapay yağmurlayıcı kullanarak Veejet
ve Fulljet tip başlıkların farklı basınçlarda yağış şiddetleri, Christiansen katsayıları, yüzey
akışlar ve toprak kayıpları üzerine etkilerini kıyaslamak amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırmada, 25 kap % 9 eğimli 100x100 cm boyutlu bir platform
üzerine yerleştirilmiş ve kaplara 10 dakika süreyle 10, 20, 30 ve 40 kPa basınçlarda yapay
yağış uygulanmıştır. Bu yağış uygulamalarından sonra yağış şiddetleri ve Christiasen
katsayıları hesaplanmıştır. 50x100x15 cm boyutlu erozyon tavalarına, 8 mm’den elenmiş
killi kumlu tın bünyeli toprak örneği yerleştirilmiştir. Aynı yapay yağışlar bir saat süresince
toprak yüzeylerine uygulandıktan sonra, yüzey akış ve toprak kayıpları hesaplanmıştır.
Bulgular: Veejet ve Fulljet başlıkların her ikisinde de uygulanan basınçların artmasıyla
yağış şiddeti, Christiansen katsayıları, yüzey akışlar ve toprak kayıpları önemli düzeylerde
artmıştır. Ayrıca, en yüksek yüzey akış-toprak kaybı ilişkileri Veejet 80100 ve Fulljet 40 S
başlıklardan elde edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada, hem Veejet hem de Fulljet başlıklar, yüzey akış-toprak kayıpları
ilişkileri üzerinde çok etkili olmuşlardır. Bu nedenden dolayı Fulljet başlıklar da Veejet
başlıklar gibi erozyon araştırmalarında kolaylıkla kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Christiansen katsayısı , başlıklar , yüzey akış , toprak kaybı , yağış şiddeti
Kaynakça
- Akalan, İ. 1967. Toprak Fiziksel Özellikleri ve Erozyon. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yıllığı, (3-4): 490-503.
- Akalan, İ. 1974. Toprak ve Su Muhafazası. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No: 532, Ankara.
- Aksoy, H., N.E. Ünal, S. Cokgor, A. Gedikli, J.Yoon, K. Koca, S.D. İnci, E. Eris (2012). A rainfall simulator for laboratory-scale assessment of rainfall-runoff-sediment transport processes over a two dimensional flume. Catena, 98: 63-72.
- Alves, S.T., H.G. Macpherson and J.A. Gomez. 2008. A portable integrated rainfall and overland plow simulator. Soil Use and Management, 24: 163-170.
- Anonim, 1993. Türkiye Akarsularında Sediment Gözlemleri ve Sediment Taşınım Miktarları. Elektrik İşleri Etüd İdaresi. Yayın No: 93-59.
- Anonymous, 1993. Soil Survey Manual. United States of Department of Agricultural Handbook No: 18, United States Goverment Print Office, Washington.
- Anonymous, 1999. SPSS 9 for Windows User’s Guide. Copyright 1999 by SPSS Incoorparation SPSS, Chicago, IL.
- Arraez, J., T. Lasanta, P. Ruiz-Flano, L. Ortigosa (2007). Factors affecting runoff and erosion under simulated rainfall in Mediterranean vineyards. Soil&Tillage Research, 93: 324-334.
- Bubenzer, G.D. and L.D. Meyer. 1965. Simulation of rainfall and soils for laboratory research. Transaction of American Society of Agricultural Engineers, 8: 73-75p.
- Canady, N.H., D.C. Flanagan (2004). Use of polyacrylamide to reduce runoff, soil loss and nutrient loss under lagoon effluent sprinkler irrigation. ASAE/CSAE Annual International Meeting, 1-4 August 2004, Ottawa, Ontario, CANADA.


