Ekonomik öneme sahip zeytin (Olea Europaea L.) çeşitlerinin SSR yöntemiyle genetik karakterizasyonu
Öz
Materya ve Yöntem: Çalışma kapsamında yerel fidan yetiştirme firmalarından temin edilen zeytin fidanları moleküler analizler için kullanılmıştır. Bu amaçla zeytin çeşitlerine ait numuneler uygun koşullarda alındıktan sonra Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Laboratuvarında moleküler analizleri gerçekleştirilmiştir.
Araştırma Bulguları: SSR markörleri ile yapılan analizler sonucunda UPGMA metoduna göre zeytin çeşitleri arasında yapılan analizde iki ana grup ve %70 benzerlik ortaya çıkmıştır. İlk ana grup kendi içinde 3 alt gruptan meydana gelmiştir. İlk grupta ‘Gemlik’, ‘Domat’ ile ‘Kalamata’, ikinci grupta ‘Ayvalık’, ‘Arbequina’ ile ‘Çekişte’ ve üçüncü grupta ‘Sarı ulak’ yer almıştır. İkinci ana grup 2 alt gruba ayrılmıştır. İlk alt grubu ‘Yamalak sarısı’ ve ‘Manzanilla’ oluştururken, ikinci alt grupta ‘Memecik’ yer almıştır. Toplam allel sayısının 113, spesifik allel sayısının 44 adet olduğu ve bant büyüklüğünün ise 180 ile 297 bp arasında değiştiği belirlenmiştir. Polimorfik bilgi içeriği (PBİ) 0,515 ile 0,83 arasında değişim göstermiştir.
Sonuç: Türkiye’de zeytin türüne ait SSR bulguları, bölgede bundan sonraki ıslah çalışmalarına ebeveyn seçiminde bir basamak oluşturmada, zeytin genotiplerinin yayılma alanlarının belirlenmesinde, genetik koleksiyonların karşılaştırılmasında ve zeytin genotiplerinin karakterizasyonunda kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdessemed S., I. Muzzalupo, H. Benbouza, 2015. Assessment of genetic diversity among Algerian olive (Olea europaea L.) cultivars using SSR marker. Scientia Horticulturae, 192: 10-20.
- Akansu F., 2008. Bazı standart ve Kilis ili zeytin (Olea europaea L.) çeşitlerinin SSRs (simple sequence repeats) markörler aracılığıyla genetik tanımlanması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Abdussemed S., I. Muzzaupo, 2015.Cezayir zeytin arasındaki genetik çeşitliliğin değerlendirilmesi (Olea europaea L.) çeşitlerinin SSR belirleyicisini kullanarak, Constantine, Cezayir.
- Aka Kaçar Y.A., 2004. Moleküler Markörlerin Prunus Türlerinde Kullanımı. Alatarım, 15.
- Andersen J.R., T. Lübberstedt, 2003. Functional markers in plants. Trends in plant science, 8(11): 554-560.
- Belaj A., I. Trujillo, R. De La Rosa, L. Rallo, 2001. Polymorphism and discrimination capacity of randomly amplified polymorphic markers in an olive germplasm bank. Journal of American Society for Horticultural Science, 126:64–71.
- Bogoni M., F. Mastromauro, A. Reina, L. Valenti, A. Scienza, 1994. Heritability estimates of some quantitative characters in F1 seedlings of Vitis vinifera L. valued with sib-analysis techniques. Rivista di Viticoltura e di Enologia.
- Carriero F., G. Fontanazza, F. Cellini, G. Giorio, 2002. Identification of simple sequence repeats (SSRs) in olive (Olea europaea L.). Theoretical and Applied Genetics, 104:301-307.
- Cipriani G., M.T. Marrazzo, R. Marconi, A. Cimato, R. Testolin, 2002. Microsatellite markers isolated in olive (Olea europaea L.) are suitable for individual fingerprinting and reveal polymorphism within ancient cultivars. Theoretical and Applied Genetics, 104(2-3): 223-228.
- Claros M.G., R. Crespillo, M.L. Aguilar, F.M. Cánovas, 2000. DNA fingerprinting and classification of geographically related genotypes of olive-tree (Olea europaea L.). Euphytica, 116(2): 131-142.


