Bazı Bitki Yapraklarının ve Bunların Toprakta Bekleme Sürelerinin Patateste Sorun Olan Canavar Otu [Phelipanche spp. (Syn:Orobanche spp.)]'na Etkileri
Öz
B u çalışmada, zakkum (Nerium oleander), fiğ (Vicia sativa), bakla (Vicia faba), turp (Raphanus sativus), tespih ağacı (Melia azedarach) ve broccoli (Brassica oleracea var. italica) yapraklarının, patateste sorun olan canavar otuna allelopatik etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bitkilerin yaprakları parçacıklara bölünmüş ve %1, 2, 3, 4, 5 oranlarında toprağa (10 kg toprak/saksı) karıştırılarak, 25 ºC’ de karanlık ortamda 1 ay, 2 ay, 3 ay olgunlaştırma için bekletilmiştir. 1 ay bekletilen topraklarla yürütülen denemelerde, tüm uygulamalarda Phelipanche spp. çıkışının, kontrol ortalamasının altında kaldığı görülmüştür (brokoli hariç). Özellikle zakkum uygulamasında çıkışlar yok denecek kadar azdır. Kontrolde ortalama çıkış 4.5 adet/saksı olurken en çok çıkış 6 adet/saksı ile brokoli %1 uygulamasında görülmüştür. % 5’lik dozda, tüm bitkilerde çıkışlar düşük olmuştur. İki aylık inkubasyon süresinde, Phelipanche spp. çıkışları oldukça azalmıştır. Zakkum ve fiğ uygulamalarında hiç Phelipanche spp. çıkışına rastlanmamıştır. Tespih ağacı ve bakla uygulamalarında da çıkış, kontrole oranla oldukça düşük miktardadır. Tüm uygulamalarda doz arttıkça Phelipanche spp. çıkışı azalmaktadır. 3 ay bekletilen topraklarla yapılan çalışmada ise özellikle zakkum, fiğ ve bakla uygulamalarında Phelipanche spp. çıkışı olmamıştır. Tüm uygulamalarda Phelipanche spp. çıkışı, kontrol (4 adet) uygulamasının altında kalmıştır. 3 ay inkübasyonda en çok çıkış 0.8 adet/saksı ile tespih ağacı uygulamasında olmuştur. Sonuç olarak, yapılan bu çalışmada elde edilen veriler bakla, fiğ ve zakkumun ekimden önce toprağa karıştırılmak suretiyle Phelipanche spp. mücadelesinde kullanılabileceğini göstermektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy, E., J. Grenz, S. Uygur ve F.N.Uygur, 2001. Canavar Otlarının (Orobanche spp.) Çukurova Bolgesindeki Dağılımı ve Önemi (in Turkish). Proceedings 3rd Turkish Congress on Weed Science, Ankara 2001, 30.
- Anonymous, 2002. http://www.unihohenheim.de/www380/380b/science supraregional/start.htm.
- Anonymous, 2006. www.fao.org Erişim : Mayıs 2006.
- Borg, S.J., 1986. Effects of Environmental Factors on Orobanche - Host Relationships; A Review and Some Recent Results. Biology and Control of Orobanche. “Ed.by S.J.ter Borg” 57-69.
- Cooke, D. 2002. Control of Branched Broomrape. A literature Review. Adelaide, Australia: Department of Water, Land and Biodiversity Conservation 39 pp.
- Demirkan, H., 2002. Bazı Bitki Ekstrakt ve Eksudatlarının Orobanche ramosa L.'nın Gelişimine Olan Allelopatik Etkilerinin Araştırılması. - Ege Üniversitesi Araştırma Fonu Proje Raporu. 1995 ZRF-023 No'lu Proje.
- Elçi, S., 1994. Tarla Bitkileri Ders Kitabı, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, ANKARA.
- Haidar, M.A., W. Bibi and N. Abdel-Khalek, 1995. Effect of Wheat and Barley Straw on Orobanche ramosa Growth and Development in Potatoes. Proceedings Brighton Crop Protection Conference–Weeds, 3, 871-876,
- Hoque, A.T.M., A. Romel, M.B. Uddin and M.K. Hossain, 2003. Allelopathic Effects of Different Concentration of Water Extracts of Eupatorium odoratum Leaf on Germination and Growth Behavior of Six Agricultural Crops. Journal of Biological Sciences Vol 3(8): 741-750.
- Kadıoglu, İ. and Y. Yanar, 2004. Allelopathic Effects of Plant Extracts Against Seed Germination of Some Weed Species, Asian Journal of Plant Sciences 3 (4): 472-475.
