Ayrımlı Eğimlerde Oluşum Gösteren Rhodoxeralf ve Rendoll Topraklarında Minerallerin Toprak Pedonu Boyunca Pedogenetiksel Dağılımları Üzerine Araştırmalar1
Öz
B u makalede, Muğla ili Yatağan Havzası toprakları içinde yeralan Rhodoxeralf ve Rendoll büyük toprak gruplarında, minerallerin pedogenetiksel dağılımlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu büyük toprak gruplarını havza içinde içeren Yatağan tepe ile Kayışalanı tepelerinin doruk, sırt ve yamaç fizyografik birimleri içerisinde yer alan pedonlarda gözlenen ayrımlı tabaka veya horizonlardan toprak örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde tane büyüklüğü dağılımı ve ayrımlı mineraller ile bunların yüzdesel nicelikleri polarize mikroskop gözlemleri, laboratuvar ve x-ray analiz yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Rhodoxeralf topraklarında kimyasal ayrışmaya ve fiziksel parçalanmaya karşı oldukça dayanıklı olan opal, kuvars, hipersten, hornblend, augit, turmalin ve opak grubu minerallerin genelde pedon derinliği boyunca azaldıkları saptanmıştır. Buna karşın hematit, kalsit, illit, feldspat, mika ve zirkon mineralleri niceliklerinin, pedon derinliği boyunca taşınma ve birikim işlevi nedeni ile alt horizonlarda yoğunlaştığı belirlenmiştir. Mollisol sırasında yeralan rendoll büyük toprak grubu, çok kireçli ana özdekler üzerinde oluştuklarından tüm horizonlar yüksek nicelikte serbest CaCO3 içerdikleri belirlenmiştir. Rendoll topraklarında opal, hematit, feldispat, kuvars, hipersten, hornblend, augit, turmalin ve opak grubu minerallerin nicelikleri pedon derinliği boyunca azalırken, kalsit, illit, ve mika grubu mineralleri niceliklerinin ise arttığı saptanmıştır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alastair R., Wiltshire P., 2004. Conjunctive use of quantitative and qualitative X-ray diffraction analysis of soils and rocks for forensic analysis, Forensic Science International, Ireland.
- Altınbaş Ü.,1980. İzmir'in Çeşme Kazası ve Civarında Bulunan Terra-Rossa, Kireçsiz Kahverengi ve Rendzina Büyük Toprak Gruplarındaki Kum ve Mil Fraksiyonlarının Mineralojik Bileşimleri Üzerine Araştırmalar. E.Ü.Z.F. Yayınları No: 335, Bornova-İzmir.
- Altınbaş, Ü.,1982. Bozdağ (Ödemiş/İzmir) ve Çevresi Mikaşistleri Üzerinde Oluşmuş Asidik Kahverengi Orman Topraklarının Kil Mineralleri Bileşimi. E.Ü.Z.F. Yayınları No: 421, Bornova-İzmir.
- Altınbaş Ü., 2000. Toprak Genetiği ve Sınıflaması (Ders Kitabı) E.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No:540, Bornova-İzmir.
- Anand R., Paine M., 2002. Regolith Geology Of The Yilgarn Craton, Western Australia: Implications For Exploration Australıan Journal of Earth Scıences 49 (1): 3-162 feb., Australia.
- Arocena J., Pawluk S., Dudas M., 1993. Serıcıtes In Feldspars As Source Of 2/1 Phyllosilicates In Selected Sandy Soils Soil Science Society Of America Journal 57 (6): 1634-1640 Nov-Dec., U.S.A.
- Bronger A., Sedov, S.N., 2002. Vetusols And Paleosols: Natural Versus Man-Induced Environmental Change In The Atlantic Coastal Region Of Morocco, Morocco.
- Da Costa ML., Araujo E.S., 1996. Application Of Multi-Element Geochemistry in Au-Phosphate-Bearing Lateritic Crusts For İdentification Of Their Parent Rocks Journal Of Geochemical Exploration 57 (1-3): 257-272 DEC., European Journal Of Soil Science 49 (2): 253-268 Jun , Spain.
- Feidler, H.J, 1965: Die Untersuchungen der Böden. Bd, II. Verlag Theodersteinkopff. Dresden/Leipzig, S. 172-173, 178-215.
- Gebhardt H., Meyer B., Scheffer, F., 1967: Mineralogische Schnelluntersuchungen der Gropton, Schluff- und Feinsandfraktion von Böden mit dem Phasentkontrastmikroskop. Zeiss-Mitteulungen 4, 7. Heft, S. 309-320.
