Doğal Yayılış Gösteren Coridothymus capitatus L. Genotiplerinde Diurnal Varyabilitenin Verim ve Kaliteye Etkisi
Öz
A kdeniz havzasının tipik doğal bitkilerinden olan Coridothymus capitatus L. Batı ve Güney Anadolu’da maki açıklıkları ve deniz kıyısı friganası içinde yaygın olan saf topluluklar oluşturur. Aydın ilinde doğadan toplanan kekik türlerinden biri olan Coridothymus capitatus L. bitkisinde uçucu yağ oranının en yüksek olduğu gelişme döneminde (tam çiçeklenme) gün içindeki en uygun hasat saatinin (diurnal varyabilite) belirlenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışma 2012 yılında, ADÜ Güney Yerleşkesinde doğal yayılış gösteren Coridothymus capitatus L. genotiplerinde yürütülmüştür. Fenotipik olarak seçilip numaralandırılan 25 genotipte bir günlük sürede hasat sürecini kapsayan saat 06:00-20:00 arasında yapılan toplam 8 hasat ile uçucu yağ oranı bakımından hem genotipler hem de hasat saatleri arasında büyük bir varyasyonun olduğu belirlenmiş ve diurnal varyabititenin varlığı ortaya konmuştur. Coridothymus capitatus L. genotiplerinin saat 06:00 hasadında %4.99 ile en yüksek uçucu yağ oranına sahip olduğu, gün içerisindeki sıcaklığın en yüksek ve oransal nem değerinin en düşük olduğu saatlerde %4.51 ile en düşük ortalama uçucu yağ oranının olduğu tespit edilmiştir. Uçucu yağ oranı en yüksek olan dört genotipte yapılan bileşen analizi ile incelenen dört genotipin ana bileşeninin karvakrol olduğu ve oranının %42.87-87.38 arasında değiştiği belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, N., M.E. Akkaş, A. F. Moghaddam ve K. Özcan, 1994. PC’ler için Veri Tabanı Esaslı Türkçe İstatistik Paketi: TARİST, I. Tarla Bitkileri Kongresi, 24-28.04.1994, İzmir, C:2, 264-267.
- Anonim, 2012. http//yabanicicek.com/ Coridothymus capitatus_ekbilgi.php
- Arabacı, O., N.G. Öğretmen, D.F. Aslan ve İ.İ. Özcan, 2012. Coridothymus capitatus (L.) Genotiplerinde Ontogenetik Varyabilite, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Sempozyumu, 13-15 Eylül 2012, Tokat, 88-99.
- Harvesting Hour on Essential Oil Content and Composition of
- Thymus vulgaris, Farmacia, Vol.61, 1194-1203.
- Başer, K.H.C., 1995. Essential Oils From Aromatic Plants Which are Used as Herbal Tea in Turkey, In: Flavours, Fragrances and Essential Oils Proceedings of the 13 th International Congress of Flavours, Fragrances and Essential Oils, İstanbul, 15-19 October, 67-79.
- Baydar, H., R.A.Marquard ve T. Karadoğan, 1999. Isparta Yöresinden Toplanarak İhracat Edilen Bazı Önemli Origanum, Coridothymus, Thymbra ve Salvia Türlerinin Uçucu Yağ Verim ve Kompozisyonu. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım 1999, Adana, Cilt II, End. Bitkileri, 416-420.
- Baytop, T., 1999. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi, Nobel Tıp Kitabevleri, 254.
- Bown, D., 1995. Encyclopaedia of Herbs and Their Uses. Dorling Kindersley, London, ISBN 0-7513-020-31.
- Ceylan, A., 1995. Tıbbi Bitkiler I, EÜ. Zir. Fak. Yay No:312, 107- 133.
