Van Gölü Havzası Tuzlu Sularının Su Kalitesi Özellikleri ve Ağır Metal Kirlilik İndeksinin Belirlenmesi
Öz
Van Gölü Havzası kapalı bir havza konumunda olup, içerisinde birçok tuzlu su kaynağı bulunmaktadır. Bu çalışmada Van Gölü Havzası içerisinde yer alan Van Gölü dışındaki diğer tuzlu su kaynaklarının özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada tuzlu su kaynaklarına ait sıcaklık, çözünmüş oksijen, tuzluluk, elektriksel iletkenlik ve pH ortalama değerleri sırasıyla 23.5±1.8 (13.8-27.4)°C, 11.36±1.56 (6.91-17.70) mg/L, ‰3.67±1.47 (0.71-12.16), 6452.4±2350.0 (1087.0-19730.0) μS/cm ve 9.02±0.50 (6.21-10.13) olarak ölçülmüştür. Örnek sularında ağır metallerden bakır, kadminyum, kurşun ve selenyum belirlenmezken, diğer ağır metal ortalama seviyeleri Mo> Mn > Al > Zn > Fe > Cr > Co > Ni > As şeklinde olmuştur. Ağır metal sonuçları üzerinden belirlenen ağır metal kirlilik indeks ortalama değeri 147.4±25.2 hesaplanırken, Van Gölü Havzası tuzlu suları HPI kalite sınıfına göre genel olarak “kullanılamaz su” sınıfında yer almıştır. Örnekleme noktaları arasında HPI kalite sınıflarına göre “mükemmel” sınıfta örnekleme noktası yer almazken, N1 “iyi” sınıfta yer alan tek istasyon olmuştur. N2, N3, N4, N5, N6 ve N7 noktaları “kullanılamaz su” sınıfında yer almıştır. Ayrıca su örneklerinde klorür, kalsiyum, magnezyum, toplam sertlik, karbonat, bikarbonat, toplam alkalinite, nitrit, nitrat, fosfat, fosfor, sülfat, florür, siyanür, bulanıklık, askıda katı madde ve silisyum analizleri de gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili su kalite yönetmeliklerine göre değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkuzu E, Pamuk Mengü G 2012. Aşağı Gediz Havzası Sulama Birliklerinde Karşılaştırmalı Performans Göstergeleri ile Sulama Sistem Performansının Değerlendirilmesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 49(2): 149-158.
- Aksoy T 2006. Silisyumun Bitki ve Toprakta Bulunuşu, Dağılımı ve İnsan Sağlığı İçin Önemi, Çukurova Üniv. Fen Bilimleri Ens. Toprak ABD, Yüksek Lisans Tezi, s.95.
- APHA 1995. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater (18th edn), Greenberg A.H., Clesceri, I.S. and Eaton, A.D (eds), American Public Health, 1008 pp.
- Atıcı AA, Gültekin A, Şen F, Elp M 2016. Erciş (Van) İlçesi İçme Sularının Su Kalitesi Özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(4): 517-528. Atici AA, Elp M, Sen F 2018. The Effects of Sand Pits and Sand Extractions Region on Karasu Stream (Van) to Water Quality Criteria. Fresenius Environmental Bulletin, 27(10): 6583-6590.
- AWWA 1999. Water Quality and Treatment, A Handbook of Community Water Supplies. 5th Ed., American Water Works Association, McGraw-Hill, New York.
- Bayram MS 2016. Van Gölü’ne Dökülen Güzelkonak (Arpit) Deresi’nin (Gevaş- Van) Su Kalite Kriterleri Üzerine Bir Araştırma (yüksek lisans tezi). YYÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri ABD, Van, s.107.
- Bulum ÖB 2015. Bendimahi Çayı’nın (Van) Su Kalite Kriterleri Üzerine Bir Araştırma. (yüksek lisans tezi). YYÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri ABD, Van, s.102.
- Çavuş A, Atıcı AA, Şen F 2017. Van-Merkez İçme Sularının Su Kalite Kriterlerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(3): 326-336.
- Debels P, Figueroa R, Urrutia R, Barra R, Niell X, 2005. Evaluation of water quality in the Chillán River (Central Chile) using physicochemical parameters and a modified water quality index. Environmental monitoring and assessment, 110(1-3): 301-322.
- Dede ÖT 2016. Application of the Heavy Metal Pollution Index for Surface Waters: A Case Study for Çamlıdere. Hacettepe J. Biol. & Chem., 44 (4): 499-504.
