Kırsal – tarımsal peyzajların korunmasında GIAHS Küresel Öneme Sahip Tarımsal Miras Sistemleri ve Akdeniz Selge örneği
Öz
Amaç: İklim değişikliğine uyum ve gıda güvenliği açısından çözüm alanları olmalarıyla öne çıkan kırsal peyzajlar ve özellikle de bu alanlarda bulunan üretim sistemlerini içeren tarımsal peyzajların bir örneğini içeren Selge Antik yerleşimi ve tarım terasları Küresel Öneme Sahip Tarımsal Miras Sistemleri (GIAHS) programı kapsamında incelenmiştir.
Materyal ve Yöntem: Çalışma yöntemi GIAHS alanlarının taşıması gereken özellikler ile GIAHS sistemlerinin seçim kriterleri, adaylık süreçleri ve eylem planları ile GIAHS programına dahil olan alanların incelemesine dayanmaktadır. Selge antik tarım terasları kriterlere uygun başlıklar altında değerlendirilmiştir.
Araştırma Bulguları: GIAHS geleneksel tarımsal sistemlerini ve peyzajlarını esas almaktadır ve küresel açıdan sıra dışı geleneksel tarımsal sistemleri için sürdürülebilir gelişmenin korunması öngörülmektedir. Bu nedenle seçim kriterleri adaylık sürecinin en önemli bileşenleri arasındadır. Selge tarım terasları GIAHS’ın esas aldığı geleneksel tarım sistemlerini ve tarımsal peyzajları somut ve somut olmayan değerleriyle birlikte karşılamaktadır.
Sonuç: Selge kentinin GIAHS sistemine dahil olması durumunda kentin özellikle ön plana çıkan geleneksel üretim yöntemleri ve tarım terasları konusunda alınması beklenen önlemler ve getirilen öneriler için destek sağlanmış olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnoletti, M., 2013. Italian historical rural landscapes, cultural values for the environment and rural development, Springer Verlag. ISBN-10: 9789400753532, 564 pp.
- Atik, M. & A. Altuntaş, 2011. Visions for Sustainability in Landscape Architecture and Heritage Conservation: Three Examples from Turkish Mediterranean, Antalya. Ican-la International Conference of Landscape Architecture Projects: from Theory to Technical Implementation. New Tendencies and Perspectives, 29 May–3 June, 2011 St.Petersburg – Russia, 8-9.
- Atik, M., 2019. Antalya Akdeniz örnekleri ile kırsal kültürel peyzaj karakterleri. Peyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi 1 (1): 18-25. ISSN2 687-2366
- Balta, S. & M. Atik, 2019. Dünya Mirası Kırsal Kültürel Peyzajları ve Selge Tarım Terasları. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 9 (19): 63-76. DOI: 10.16950/iujad.504777
- BAOAM, 2007. Köprülü Kanyon Milli Parkında Yer Alan Köylerin Sosyo-Ekonomik Yapılarının İncelenmesi ve Kırsal Kalkınma Eylem Planının Oluşturulması, Çevre ve Orman Bakanlığı, Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Teknik Bülten 27. Yayın No: 317 ISSN: 1302-3624.
- Büyükyıldırım, G., 1991. Antalya Köprülü Kanyon Milli Parkı ve Selge Antik Su Yapıları Üzerine Bir İnceleme. Author Published, 1991, 23 s.
- Boselli, V., A. Ouallali, H. Briak, M. Houssni, J. Kassout, A. El Ouahrani & E.M. Michailidi, 2020. System dynamics applied to terraced agroecosystems: The case study of Assaragh (Anti-Atlas Mountains, Morocco). Water, 12 (1693): 1-34. doi:10.3390/w12061693
- Doğan, Z. & F. Erduran Nemutlu, 2018. Kültürel miras olarak tarımsal peyzajın önemi: Karabiga, Çanakkale örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 6: 161-168.
- FAO, 2017. FAO workshop on Globally Important Agricultural Heritage Systems (GIAHS) for Europe and Central Asia. FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, 27 pp.
- FAO, 2018. Globally Important Agricultural Heritage Systems, Combining agricultural biodiversity, resilient ecosystems, traditional farming practices and cultural identity. Rome, 48 pp.
