Bu çalışmada, Ankara ili Beypazarı ilçesinde farklı arazi kullanım türlerine (tarım, mera ve tepelik yamaç araziler) bağlı olarak toprak organik karbon (OC) ve inorganik karbon (İC) stokları belirlenmiş ve dağılımları değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında beş köyden (Kayabükü, Çantırlı, Fasıl, Kuyucak ve Kırbaşı) 405 yüzey toprak örneği (0-30 cm) alınarak temel fizikokimyasal özellikler (pH, EC, tekstür, organik madde, organik karbon, kireç) analiz edilmiştir. Bulgular, toprakların genel olarak alkalin pH’ya sahip, düşük organik madde içerikli ve yüksek kireçli olduğunu göstermiştir. Ortalama OC stok değerleri %0,79-%1,15 arasında değişmiş, İC stok değerleri ise yüksek düzeyde bulunmuştur. Arazi kullanımı bazında en yüksek OC stokları meralarda (146 ton/ha), ardından tarım (129 ton/ha) ve tepelik yamaç arazilerinde (111 ton/ha) belirlenmiştir. İC stokları ise tarım alanlarında (26 ton/ha) en yüksek değere ulaşmıştır. Korelasyon analizlerine göre kireç ile organik fraksiyonlar arasındaki ilişkilerin köylere göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Genel olarak, Beypazarı topraklarının OC stoklarının düşük seviyede olduğu, ancak arazi kullanımı ve bitki örtüsünün karbon dinamiklerinde belirleyici etken olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde toprak karbonunun korunması ve sürdürülebilir arazi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemli veriler sunmaktadır.
Arazi kullanımı Karbon depolama Karasal ekosistem Organik karbon İnorganik karbon
In this study, soil organic carbon (SOC) and inorganic carbon (IC) stocks were determined and their distribution evaluated under different land use types (agriculture, pasture, and hilly slope lands) in Beypazarı district of Ankara province. A total of 405 surface soil samples (0-30 cm) were collected from five villages (Kayabükü, Çantırlı, Fasıl, Kuyucak, and Kırbaşı), and their basic physicochemical properties (pH, EC, texture, organic matter, organic carbon, lime) were analyzed. The findings revealed that the soils were generally alkaline, low in organic matter, and high in lime content. The average OC stock values ranged from below 1% and 2%, whereas IC stock values higher. Among land-use types, the highest OC stocks were recorded in pastures (146 ton/ha), followed by agricultural lands (129 ton/ha) and hilly slope areas (111 ton/ha). IC stocks reached their highest level in agricultural lands (26 ton/ha). Correlation analyses showed that relationships between lime and organic fractions varied across villages. Overall, the study concluded that OC stocks in Beypazarı soils were relatively low; however, land use and vegetation emerged as key determinants of carbon dynamics. These findings provide important insights for the conservation of soil carbon and the development of sustainable land management strategies in arid and semi-arid regions.
Land use Carbon stocks Terrestrial ecosystem Organic carbon Inorganic carbon
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Toprak Bilimleri ve Bitki Besleme (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 5 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 2 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 382 |
