Araştırma Makalesi

Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği

Sayı: 382 27 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği

Öz

Bu çalışmada, Ankara ili Beypazarı ilçesinde farklı arazi kullanım türlerine (tarım, mera ve tepelik yamaç araziler) bağlı olarak toprak organik karbon (OC) ve inorganik karbon (İC) stokları belirlenmiş ve dağılımları değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında beş köyden (Kayabükü, Çantırlı, Fasıl, Kuyucak ve Kırbaşı) 405 yüzey toprak örneği (0-30 cm) alınarak temel fizikokimyasal özellikler (pH, EC, tekstür, organik madde, organik karbon, kireç) analiz edilmiştir. Bulgular, toprakların genel olarak alkalin pH’ya sahip, düşük organik madde içerikli ve yüksek kireçli olduğunu göstermiştir. Ortalama OC stok değerleri %0,79-%1,15 arasında değişmiş, İC stok değerleri ise yüksek düzeyde bulunmuştur. Arazi kullanımı bazında en yüksek OC stokları meralarda (146 ton/ha), ardından tarım (129 ton/ha) ve tepelik yamaç arazilerinde (111 ton/ha) belirlenmiştir. İC stokları ise tarım alanlarında (26 ton/ha) en yüksek değere ulaşmıştır. Korelasyon analizlerine göre kireç ile organik fraksiyonlar arasındaki ilişkilerin köylere göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Genel olarak, Beypazarı topraklarının OC stoklarının düşük seviyede olduğu, ancak arazi kullanımı ve bitki örtüsünün karbon dinamiklerinde belirleyici etken olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde toprak karbonunun korunması ve sürdürülebilir arazi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anonim. (2025). The international "4 per 1000" Initiative .http://4p1000.org. Acces Date: 01.08.2025 Başaran, N., Akdogan Cinal, G. & Eroglu, E. (2024). Soil organic carbon exchange due to the change in land use. Environ Ecol Stat, 31, 725–748.
  2. Batjes N.H. & Sombroek W.G. (1997). Possibilities for carbon sequestration in tropical and subtropical soils. Global Change Biol, 3, 161–173.
  3. Batjes, N.H. (1996). Total carbon and nitrogen in the soils of the world. European journal of soil science, 47(2), 151-163.
  4. Baveye, P., Berthelin, J., Tessier, D. & Lemaire, G. (2018). The “4 per 1000” initiative: a credibility issue for the soil science community? Geoderma, 309,118-123.
  5. Bellassen, V., Angers, D., Kowalczewski, T. & Olesen, A. (2022). Soil Carbon Is the Blind Spot of European National GHG Inventories. Nat. Clim. Chang., 12, 324–331.
  6. Bouyoucos, G.J. (1951). A recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of soils. Agronomy Journal, 43(9), 434-438.
  7. Dengiz, O., Saygın, F. & İmamoğlu, A. (2019). Yarı nemli karasal bir ekosistemde farklı arazi örtüleri ve toprak tipleri altında toprak organik karbon yoğunluğunun mekansal değişkenliği. Avrasya Toprak Bilimi Dergisi, 8b(1), 35-43.
  8. Don, A., Seidel, F., Leifeld, J., Kätterer, T., Martin, M., Pellerin, S. & Chenu, C. (2024). Carbon sequestration in soils and climate change mitigation—Definitions and pitfalls. Global Change Biology, 30(1), e16983.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toprak Bilimleri ve Bitki Besleme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 382

Kaynak Göster

APA
Sözüdoğru Ok, S., Akça, M. O., & Bayramin, İ. (2025). Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği. Ziraat Mühendisliği, 382, 37-50. https://doi.org/10.33724/zm.1778738
AMA
1.Sözüdoğru Ok S, Akça MO, Bayramin İ. Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği. Ziraat Mühendisliği. 2025;(382):37-50. doi:10.33724/zm.1778738
Chicago
Sözüdoğru Ok, Sonay, Muhittin Onur Akça, ve İlhami Bayramin. 2025. “Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği”. Ziraat Mühendisliği, sy 382: 37-50. https://doi.org/10.33724/zm.1778738.
EndNote
Sözüdoğru Ok S, Akça MO, Bayramin İ (01 Aralık 2025) Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği. Ziraat Mühendisliği 382 37–50.
IEEE
[1]S. Sözüdoğru Ok, M. O. Akça, ve İ. Bayramin, “Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği”, Ziraat Mühendisliği, sy 382, ss. 37–50, Ara. 2025, doi: 10.33724/zm.1778738.
ISNAD
Sözüdoğru Ok, Sonay - Akça, Muhittin Onur - Bayramin, İlhami. “Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği”. Ziraat Mühendisliği. 382 (01 Aralık 2025): 37-50. https://doi.org/10.33724/zm.1778738.
JAMA
1.Sözüdoğru Ok S, Akça MO, Bayramin İ. Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği. Ziraat Mühendisliği. 2025;:37–50.
MLA
Sözüdoğru Ok, Sonay, vd. “Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği”. Ziraat Mühendisliği, sy 382, Aralık 2025, ss. 37-50, doi:10.33724/zm.1778738.
Vancouver
1.Sonay Sözüdoğru Ok, Muhittin Onur Akça, İlhami Bayramin. Yarı Kurak İklimlerde Arazi Kullanımına Bağlı Karbon Stoğu Dağılımı: Beypazarı Örneği. Ziraat Mühendisliği. 01 Aralık 2025;(382):37-50. doi:10.33724/zm.1778738

Cited By