Derleme

Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)

Sayı: 369 1 Ekim 2020
PDF İndir
TR EN

Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)

Öz

Kültürü yapılan yulaf (Avena sativa L. ve Avena byzantina Coch.), insan ve hayvan beslemesinde kullanılmakta ve mısır, buğday, arpa, çeltik ve darıdan sonra Dünya’da en çok üretimi yapılan tahıl bitkisidir. Yulaf taçlı pası (Puccinia coronata f. sp. avenae) yulafın en yaygın ve zarar verici hastalığıdır. Etmenin teliosporlarının tepe kısmının mikroskop altındaki görüntüsü taç şekline benzediği için bu ismi almıştır. Yulaf taçlı pası (Puccinia coronata f. sp. avenae) çok kurak bölgeler hariç dünyanın her yerinde yulaflarda (Avena spp.) epidemi yaparak % 10’dan % 40’a kadar verim kayıplarına sebep olmakta ve şiddetli enfeksiyonlarda ürün tamamen elden çıkabilmektedir. Yulaf taçlı pası (Puccinia coronata f. sp. avenae)’nın kontrolünde erken ekim, sık ekimden kaçınma (uygun ekim normu kullanma), aşırı azotlu gübreleme yapılmaması, alternatif konukçuların yok edilmesi, dayanıklı çeşit kullanılması ve fungisit uygulamaları önerilmektedir. Etmenin eşeyli ve eşeysiz üremeyi kapsayan yaşam döngüsünden dolayı virülenslik ve agresiflik bakımından sürekli yeni ırklarının ortaya çıkması hastalığa karşı mevcut dayanıklılık kaynaklarının etkinliğini kaybettirmektedir. Ülkemizde Yulaf taçlı pası (Puccinia coronata f. sp. avenae) ile ilgili çalışmalar sınırlı düzeydedir. Bu derleme ile yulafın en önemli ve tahripkâr hastalığı olarak kabul edilen Yulaf taçlı pası (Puccinia coronata f. sp. avenae)’nın coğrafi dağılımı, ekonomik önemi, biyolojisi, belirtileri, zararı, konukçuları ve mücadelesi ile ilgili güncel bilgilerin verilmesi amaçlanmış ve ülkemizde bu hastalığa karşı yapılması gerekenlere ilişkin öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anikster A.Y., Eilam T., Manisterski J. and Leonard, K.J., 2003. Self-fertility and other distinguishing characteristics of a new morphotype of Puccinia coronata pathogenic on smooth brome grass. Mycologia 95, 87–97.
  2. Anonim, 2014. (https://www.ars.usda.gov/midwest-area/stpaul/cereal-disease-lab/docs/small-grain-losses-due-to-rust/small-grain-losses-due-to rust/) (Erişim:14.02.2020)
  3. Anonim, 2020 a. (https://www.fas.usda.gov/data/world-agricultural-production) (Erişim: 14.02.2020)
  4. Anonim, 2020b. (https://www.ars.usda.gov/midwest-area/stpaul/cereal-disease-lab/docs/cereal-rusts/oat-crown-rust/) (Erişim: 13.02.2020)
  5. Anonim, 2020c. (https://en.wikipedia.org/wiki/Puccinia_coronata) (Erişim:14.02.2020)
  6. Anonim, 2020d. (http://www.fao.org/3/y5765e/y5765e0g.htm) (Erişim:17.02.2020)
  7. Anonim, 2020e. (https://www.topcropmanager.com/controlling-oat-crown-rust-19016/) (Erişim: 18.02.2020)
  8. Anonim, 2020f. (https://www.saskatchewan.ca/business/agriculture-natural resources-and-industry/agribusiness-farmers-and-ranchers/crops-and irrigation/disease/crown-rust-of-oat) (Erişim: 18.02.2020)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

29 Şubat 2020

Kabul Tarihi

22 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 369

Kaynak Göster

APA
Sunulu, S., Dumlupınar, Z., & Yıldırım, M. (2020). Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae). Ziraat Mühendisliği, 369, 69-83. https://doi.org/10.33724/zm.696421
AMA
1.Sunulu S, Dumlupınar Z, Yıldırım M. Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae). Ziraat Mühendisliği. 2020;(369):69-83. doi:10.33724/zm.696421
Chicago
Sunulu, Selçuk, Ziya Dumlupınar, ve Mustafa Yıldırım. 2020. “Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)”. Ziraat Mühendisliği, sy 369: 69-83. https://doi.org/10.33724/zm.696421.
EndNote
Sunulu S, Dumlupınar Z, Yıldırım M (01 Ekim 2020) Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae). Ziraat Mühendisliği 369 69–83.
IEEE
[1]S. Sunulu, Z. Dumlupınar, ve M. Yıldırım, “Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)”, Ziraat Mühendisliği, sy 369, ss. 69–83, Eki. 2020, doi: 10.33724/zm.696421.
ISNAD
Sunulu, Selçuk - Dumlupınar, Ziya - Yıldırım, Mustafa. “Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)”. Ziraat Mühendisliği. 369 (01 Ekim 2020): 69-83. https://doi.org/10.33724/zm.696421.
JAMA
1.Sunulu S, Dumlupınar Z, Yıldırım M. Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae). Ziraat Mühendisliği. 2020;:69–83.
MLA
Sunulu, Selçuk, vd. “Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae)”. Ziraat Mühendisliği, sy 369, Ekim 2020, ss. 69-83, doi:10.33724/zm.696421.
Vancouver
1.Selçuk Sunulu, Ziya Dumlupınar, Mustafa Yıldırım. Yulaf Taçlı Pası Hastalığı (Puccinia coronata f. sp. avenae). Ziraat Mühendisliği. 01 Ekim 2020;(369):69-83. doi:10.33724/zm.696421