Research Article

Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme

Volume: 12 Number: 1 September 14, 2026
EN TR

Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Toplumsal cinsiyet eşitliği, günümüzde hem kalkınmanın temel hedeflerinden hem de sürdürülebilir kalkınmanın ön koşullarından biri olarak kabul edilmektedir. Buna karşın bölgesel kalkınma politikalarının toplumsal cinsiyet perspektifiyle nasıl ilişkilendiği konusunda sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren 26 Düzey-II kalkınma ajansı tarafından hazırlanan toplam 51 bölge planını toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden incelemektedir. Çalışma kapsamında bölge planlarında kadınların mevcut durumuna ilişkin analizlerin varlığı, kadınların güçlenmesine yönelik politika ve hedefler ile toplumsal cinsiyet eşitliğine yapılan doğrudan vurgular incelenmiştir. Bulgular, kadınların bölgesel kalkınma planlarında tamamen görünmez olmadığını, ancak toplumsal cinsiyet eşitliğinin bölgesel kalkınmanın kurucu ilkelerinden biri haline gelemediğini göstermektedir. Planlarda kadınlara yönelik politikalar büyük ölçüde istihdam, girişimcilik ve mesleki eğitim alanlarında yoğunlaşırken, bakım emeği, karar alma süreçlerine katılım ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin yapısal kaynaklarına yönelik politikaların sınırlı kaldığı görülmektedir. Ayrıca kadın yöneticilerin daha görünür olduğu kalkınma ajanslarının planlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir. Çalışma, bölgesel kalkınma politikalarının toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur.

Ethical Statement

Etik kurul raporu gerekmemektedir

References

  1. Birleşmiş Milletler. (2015). 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri. Erişim adresi: https://turkiye.un.org/tr/sdgs
  2. Boserup E. (1970) Women’s Role in Economic Development, St. Martin Press.
  3. Brouwers R. (2013) Revisiting gender mainstreaming in international development, goodbye to an illusionary strategy, International Institute of Social Studies, Working Paper, No:556
  4. Damgacı T. (2024) Türkiye’de Toplumsal Cinsiyeti Anaakımlaştırma Stratejisinin Kalkınma Planları Üzerinden analizi, Politik Ekonomik Kuram, 8(2), 492-515
  5. DFID (2007) Department for International Development, Briefing, Gender Equality Action Plan 2007-2009 https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a7c4d3ae5274a1b00422d73/DFID-Gender-equality-plan-2007.pdf
  6. Dönmez S. (2024). Yerel/Bölgesel Kalkınmada Kadınlar: Türkiye’de Düzey 2 Bölge Kalkınma Planlarının Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bakımından Değerlendirilmesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kadın ve Aile Araştırmaları ABD, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi
  7. Dönmez S., D. Özmen Yılmaz. (2023). Kalkınma Ajanslarında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, in S. Kablay (ed.) Toplumsal Yaşamda Kadın, Nobel, 285-308.
  8. Eraydın, A. (2010) Bölgesel kalkınmanın yönetişim çerçevesinde kurumlaşması: Kalkınma Ajansları, in B Akgül& N. Uzay (eds.), Kalkınma Ajansları Üzerine Seçme Yazılar, Ekin Yayınları 31-50.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Development Economics - Macro, Turkiye's Regional Policy and Planning, Gender and Politics

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 14, 2026

Submission Date

July 13, 2026

Acceptance Date

September 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1

APA
Dönmez, S., & Özmen Yılmaz, D. (2026). Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1). https://doi.org/10.22466/acusbd.1993140
AMA
1.Dönmez S, Özmen Yılmaz D. Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme. ACU-Int J Soc Sci. 2026;12(1). doi:10.22466/acusbd.1993140
Chicago
Dönmez, Seda, and Demet Özmen Yılmaz. 2026. “Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1). https://doi.org/10.22466/acusbd.1993140.
EndNote
Dönmez S, Özmen Yılmaz D (September 1, 2026) Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 1
IEEE
[1]S. Dönmez and D. Özmen Yılmaz, “Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme”, ACU-Int J Soc Sci, vol. 12, no. 1, Sept. 2026, doi: 10.22466/acusbd.1993140.
ISNAD
Dönmez, Seda - Özmen Yılmaz, Demet. “Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (September 1, 2026). https://doi.org/10.22466/acusbd.1993140.
JAMA
1.Dönmez S, Özmen Yılmaz D. Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme. ACU-Int J Soc Sci. 2026;12. doi:10.22466/acusbd.1993140.
MLA
Dönmez, Seda, and Demet Özmen Yılmaz. “Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 12, no. 1, Sept. 2026, doi:10.22466/acusbd.1993140.
Vancouver
1.Seda Dönmez, Demet Özmen Yılmaz. Bölgesel Kalkınma Planlarında Bir Retorik Olarak Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türkiye Düzey-II Bölge Planları Üzerine Bir İnceleme. ACU-Int J Soc Sci. 2026 Sep. 1;12(1). doi:10.22466/acusbd.1993140

Artvin Coruh University International Journal of Social Sciences

ACUSBD is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC).