Research Article

Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 23 Number: 2 June 15, 2023
EN TR

Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Öğretmen kalitesinin, eğitimin kalitesinin artırılmasında önemli bir rolünün olduğu bilinmektedir. Psikolojik güçlendirme, öğretmenlerin gizil üstünlüklerinin ortaya çıkmasına yardımcı olmak suretiyle eğitimin kalitesine katkı sunan anahtar değişkenlerden bir tanesidir. Bu çalışmada; psikolojik güçlendirme ve bileşenlerinin, öğretmenlerin proaktif davranış düzeyleri üzerindeki rolünün belirlenmesi amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu araştırma; korelasyonel model ile biçimlendirilmiştir. Araştırmanın evreni; Siirt il merkezindeki ortaokullarda görev yapan branş öğretmenleridir. Kura ile 24 ortaokul belirlenmiştir. Bu ortaokullarda görev yapan 206 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin; psikolojik güçlendirilmelerine yönelik algısını ölçmek için “Psikolojik Güçlendirme Ölçeği” ve proaktif davranış düzeylerini belirlemek için ise “Proaktif Kişilik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; betimsel analiz, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Korelasyon sonuçları; psikolojik güçlendirme ve bileşenlerinin, algılanan proaktif davranış özellikleri ile istatistiki yönden pozitif ve anlamlı ilişkili olduklarını açığa vurmaktadır. Kısmi regresyon analizi; psikolojik güçlendirmenin, öğretmenlerin proaktif davranış düzeyini yordadığını göstermiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçları ise psikolojik güçlendirmenin; anlamlılık, etki ve özerklik bileşenlerinin proaktif davranış düzeyini anlamlı yordadığını açığa çıkarmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yeterlilik alt boyutu ise istatistiki olarak proaktif davranış düzeyini anlamlı yordamamıştır. Okul müdürlerinin, psikolojik güçlendirme çabaları, öğretmenlerin sahip oldukları proaktif davranış özelliklerinin artmasında faydalı bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla bu yolla öğretmenlerin girişimcilik, inisiyatif alma ve başarılı olma gibi örgütler açısından yararlı görülen davranışlar geliştirmelerine katkı sunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Akın, A., & Arıcı Özcan, N. (2015). Turkish version of proactive Scale: A study of validity and reliability. Mevlana International Journal of Education (MIJE), 5(1), 165-172. http://dx.doi.org/10.13054/mije.14.12.5.1
  2. Aryee, S., & Chen, Z. X. (2006). Leader-member exchange in a Chinese context: Antecedents, the mediating role of psychological empowerment and outcomes. Journal of Business Research, 59(7), 793–801. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2005.03.003 Aydın, M. (2014). Eğitim yönetimi. Gazi Kitabevi.
  3. Başaran, İ. E. (1982). Örgütsel davranış. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
  4. Bateman, T. S., & Crant, J. M. (1993). The pro-active component of organizational behavior: A measure and correlates. Journal of Organizational Behavior, 14, 103–118. https://psycnet.apa.org/doi/10.1002/job.4030140202
  5. Becherer, R. C., & Maurer, J. G. (1999). The proactive personality disposition and entrepreneurial behavior among small company presidents. Journal of Small Business Management, 37, 28-36.
  6. Brown, D. J., Cober, R. T., Kane, K., Levy, P. E., & Shalhoop, J. (2006). Proactive personality and the successful job search: A field investigation with college graduates. Journal of Applied Psychology, 91(3), 717–726. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0021-9010.91.3.717
  7. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi elkitabı. Pegem Akademi.
  8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. V., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2023

Submission Date

October 19, 2022

Acceptance Date

April 5, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 23 Number: 2

APA
Demir, S. (2023). Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 839-854. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1191420
AMA
1.Demir S. Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2023;23(2):839-854. doi:10.17240/aibuefd.2023.-1191420
Chicago
Demir, Selçuk. 2023. “Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı Ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 (2): 839-54. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1191420.
EndNote
Demir S (June 1, 2023) Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 2 839–854.
IEEE
[1]S. Demir, “Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, BAİBÜEFD, vol. 23, no. 2, pp. 839–854, June 2023, doi: 10.17240/aibuefd.2023..-1191420.
ISNAD
Demir, Selçuk. “Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı Ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23/2 (June 1, 2023): 839-854. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1191420.
JAMA
1.Demir S. Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2023;23:839–854.
MLA
Demir, Selçuk. “Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı Ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 23, no. 2, June 2023, pp. 839-54, doi:10.17240/aibuefd.2023. -1191420.
Vancouver
1.Selçuk Demir. Psikolojik Güçlendirme Yaklaşımı ile Öğretmenlerin Proaktif Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2023 Jun. 1;23(2):839-54. doi:10.17240/aibuefd.2023. -1191420