Research Article

Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri

Volume: 12 Number: 1 January 7, 2022
EN TR

Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri

Abstract

Çağın gereklerine sahip bireyleri yetiştirebilmek için eğitim-öğretim sisteminde yapılan değişiklikler, öğretmenlerin sahip olması beklenen yeterliklerin belirlenmesi ihtiyacını açığa çıkarmıştır. 90’lı yılların sonlarında başlayan öğretmen yeterlikleri belirleme çalışmalarında genel yeterliklerin belirlenmesinin yanı sıra alana özgü yeterlikler de belirlenmiştir. Fen bilgisi özel alan yeterlikleri belirlenen bu alanlardan birisi olup fen bilgisi öğretmenleri ve öğretmen adaylarına mesleki gelişim hedeflerine ulaşmada bir kılavuz görevi görmektedir. Fen bilgisi öğretmenlerinin bu yeterliklere sahip olmaları kadar öğretimlerine yansıtmaya yönelik öz yeterlik inançlarının yüksek olması önemlidir. Bu çalışmada da fen bilgisi öğretmenlerinin özel alan yeterliklerine yönelik öz yeterliklerinin çeşitli değişkenler bağlamında tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, karma yöntem araştırmalarından nicel ve nitel araştırma süreçlerinin beraber yürütüldüğü yakınsayan paralel desene göre yürütülmüştür. Çalışmanın nicel sürecinde yer alan Özel Alan Yeterliklerine Yönelik Öz Yeterlik Ölçeğine 91 öğretmen cevap verirken bu öğretmenlerden gönüllü olan 18 öğretmenle nitel süreci oluşturan yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Ölçekten elde edilen veriler istatistiki analize, görüşme sorularından elde edilen veriler ise betimsel analize tabi tutulmuştur. Ölçeğin mesleki gelişim boyutu hariç diğer alt boyutlarından elde edilen verilere göre fen bilgisi öğretmenlerinin öz yeterlikleri cinsiyet, hizmet yılı ve okulun konumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken mesleki gelişim alt boyutunda hizmet süresi daha az olan öğretmenler lehine farklılaşmaktadır. Deneyimi kısmen daha az olan bu öğretmenler görüşmelerde de mesleki gelişim temasına yönelik deneyimli öğretmenlere göre daha fazla görüş belirtmişlerdir. Çalışmanın genelinde, öğretmenlerin, öğretimi destekleme temasına yönelik öz yeterlik inanç puanları en yüksek olup görüşmelerden elde edilen verilerde de öğretmenlerin bu temaya yönelik daha fazla görüş ifade ettikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin öz yeterliklerinin özel alan yeterliklerini oluşturan yeterlik alanlarına göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Afacan, Ö., & Gürel, İ. (2019). The effect of quantum learning model on science teacher candidates’ self-efficacy and communication skills. Journal of Education and Training Studies, 7(4), 86-95. https://doi.org/10.11114/jets.v7i4.4026 adresinden 21.10.2020 tarihinde erişilmiştir.
  2. Akkoyunlu, B. ve Kurbanoğlu, S. (2003). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı ve bilgisayar öz-yeterlik algıları üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 1-10. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7812/102529 adresinden 01.05.2016 tarihinde erişilmiştir.
  3. Akkoyunlu, B. ve Kurbanoğlu, S. (2004). Öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik inancı üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 11-20. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7811/102528 adresinden 23.10.2014 tarihinde erişilmiştir.
  4. Arpacı, A. ve Birhanlı, A. (2013). Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoloji öğretimine yönelik öz-yeterlik algıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1199-1220. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/22605/241591 adresinden 12.04.2015 tarihinde erişilmiştir.
  5. Aydın, S., & Boz, Y. (2010). Pre-service elementary science teachers’ science teaching efficacy beliefs and their sources. İlköğretim Online, 9(2), 694-704. http://www.ilkogretim-online.org/index.php?mno=122929 adresinden 21.04.2015 tarihinde erişilmiştir.
  6. Azar, A. (2010). Ortaöğretim fen bilimleri ve matematik öğretmeni adaylarının öz yeterlik inançları. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 235–252. https://doi.org/10.14520/adyusbd.70805 adresinden 10.07.2014 tarihinde erişilmiştir.
  7. Babacan, T. ve Şaşmaz-Ören, F. (2015). Öğretmen adaylarının fen ve teknoloji/fen bilimleri öğretmenliği özel alan yeterlikleriyle ilgili görüşlerinin belirlenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 4(3), 47-61. https://doi.org/10.30703/cije.321374 adresinden 21.10.2020 tarihinde erişilmiştir.
  8. Baltaoğlu-Gökdağ, M., Sucuoğlu, H. ve Yurdabakan, İ. (2015). Öğretmen adaylarının özyeterlik algıları ve başarı/başarısızlık yüklemeleri: Boylamsal bir araştırma. İlköğretim Online, 14(3), 803-814. http://dx.doi.org/10.17051/io.2015.66489 adresinden 13.03.2021 tarihinde erişilmiştir.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 7, 2022

Submission Date

March 7, 2021

Acceptance Date

November 16, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 12 Number: 1

APA
Candaş, B., & Özmen, H. (2022). Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 62-92. https://doi.org/10.18039/ajesi.892559
AMA
1.Candaş B, Özmen H. Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri. AJESI. 2022;12(1):62-92. doi:10.18039/ajesi.892559
Chicago
Candaş, Bahar, and Haluk Özmen. 2022. “Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12 (1): 62-92. https://doi.org/10.18039/ajesi.892559.
EndNote
Candaş B, Özmen H (January 1, 2022) Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12 1 62–92.
IEEE
[1]B. Candaş and H. Özmen, “Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri”, AJESI, vol. 12, no. 1, pp. 62–92, Jan. 2022, doi: 10.18039/ajesi.892559.
ISNAD
Candaş, Bahar - Özmen, Haluk. “Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12/1 (January 1, 2022): 62-92. https://doi.org/10.18039/ajesi.892559.
JAMA
1.Candaş B, Özmen H. Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri. AJESI. 2022;12:62–92.
MLA
Candaş, Bahar, and Haluk Özmen. “Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 12, no. 1, Jan. 2022, pp. 62-92, doi:10.18039/ajesi.892559.
Vancouver
1.Bahar Candaş, Haluk Özmen. Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Bağlamında Öz Yeterlikleri. AJESI. 2022 Jan. 1;12(1):62-9. doi:10.18039/ajesi.892559

Cited By