Research Article

Sosyal Medya Dış Görünüş Algısı: Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci Ölçek Geliştirme

Number: 48 April 28, 2025
TR EN

Sosyal Medya Dış Görünüş Algısı: Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci Ölçek Geliştirme

Öz

Sosyal medya bağımlılığı, bireyin günlük yaşamını olumsuz etkileyecek düzeyde sosyal medya kullanımıyla karakterize edilir. Bu durum, bireyin sosyal medya kullanımını kontrol edememesi ve platformlarda oluşturulan yapay görsellerdeki idealize edilmiş görünüşlere benzemek amacıyla estetik müdahalelere yönelmesiyle sonuçlanabilir. Bu bağlamda, sosyal medyanın dış görünüm algısı üzerindeki etkilerini değerlendirebilecek bir araç olarak Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci Ölçeği (DGİSMBÖ) önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bireylerin dış görünüşle ilgili sosyal medya bilincini ölçmeyi amaçlayan yeni bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada, bireylerin dış görünüşü ile ilgili sosyal medya bilinci algılarına yönelik bir ölçme aracı geliştirme çalışması yapılmıştır. “Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci” algı ölçeğinin yapısının belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi yapılmış, ardından yapısının geçerliliğini test etmek için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. İfadelerin güvenilirliğinin belirlenmesi için Cronbach’s Alpha değeri hesaplanmıştır. Genel ölçek düzeyi incelendiğinde “Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci” düzeylerinin 1,98±0,92 seviyesinde ve düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Dış görünüşle ilgili sosyal medya bilinci düzeylerini belirlemeye yönelik geliştirilen ölçekle, katılımcıların sosyal medya kullanımının bireylerin dış görünüş algısını etkileyebileceği ve bu algının cinsiyet, yaş, gelir ve eğitim gibi faktörlere bağlı olarak değişebileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Medya , Bağımlılık , Dış Görünüş Algısı , Sosyal Medya Bilinci , Ölçek Geliştirme

References

  1. Alalwan, A. A., Rana, N. P., Dwivedi, Y. K., & Algharabat, R. (2017). Social media in marketing: A review and analysis of the existing literature. Telematics and Informatics, 34(7), 1177-1190.
  2. Amil, O., & Bozgeyikli, H. (2015). Investigating the relationship between social appearance anxiety and loneliness of Turkish university youth. Journal of Studies in Social Sciences, 11(1), 68-96.
  3. Aytaç, M., & Öngen, B. (2012). Doğrulayıcı faktör analizi ile yeni çevresel paradigma ölçeğinin yapı geçerliliğinin incelenmesi. İstatistikçiler Dergisi: İstatistik ve Aktüerya, 5(1), 14-22.
  4. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139-161.
  5. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606.
  6. Biricik, K. (2024). Popüler kültür bağlamında sosyal medyanın beden ve estetik operasyonlara etkisi [Yüksek Lisans]. Sakarya Üniversitesi.
  7. Boursier, V., Gioia, F., & Griffiths, M. D. (2020). Do selfie-expectancies and social appearance anxiety predicts adolescents’ problematic social media use? Computers in Human Behavior, 110, 1-8.
  8. Brasil, K. M., Mims, C. E., Pritchard, M. E., & McDermott, R. C. (2024). Social media and body image: Relationships between social media appearance preoccupation, self-objectification, and body image. Body Images, 51, 101767.
  9. Braun, T. D., Park, C. L., & Gorin, A. (2016). Self-compassion, body image, and disordered eating: A review of the literature. Body Images, 17, 117-131.
  10. Choukas-Bradley, S., Nesi, J., Widman, L., & Galla, B. M. (2020). The appearance-related social media consciousness scale: Development and validation with adolescents. Body Images, 33, 164-174.
APA
Kayan, F. (2025). Sosyal Medya Dış Görünüş Algısı: Dış Görünüşle İlgili Sosyal Medya Bilinci Ölçek Geliştirme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 48, 200-218. https://doi.org/10.31123/akil.1625535