Türkiye Ölçme Araçları Dizininde Yer Alan Açımlayıcı Faktör Analizi Çalışmalarının Paralel Analiz Sonuçları İle Karşılaştırılması
Öz
Bu araştırmanın amacı, Türkiye Ölçme Araçları Dizininde (TOAD – http://toad.edam.com.tr/olcek) yer alan ölçek geliştirme veya uyarlama çalışmalarında açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile belirlenmiş olan faktör sayılarının paralel analiz sonuçlarına göre incelenmesidir. Araştırmanın başladığı tarih itibariyle TOAD’da yer alan 4440 çalışma arasından 500’ü sistematik örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve bu araştırmalardan 451’inin tam metnine ulaşılabilmiştir. Tam metnine ulaşılabilen çalışmalardaki örneklem büyüklüğü, madde sayısı, eksen döndürme yöntemi gibi bilgiler araştırmacılar tarafından geliştirilen bir forma göre kodlanmıştır. İncelemeler sonucunda AFA gerçekleştirilen 300 araştırma raporunda örneklem büyüklüğü, madde sayısı, faktör yükü alt sınırı, faktör sayısı, açıklanan varyans oranı gibi bilgilere yer vermeyen çalışmaların bulunduğu görülmüştür. AFA’da en sık kullanılan faktör çıkarma yönteminin temel bileşenler analizi olduğu, özdeğerin 1’den büyük olmasının ise faktör sayısına karar vermede en sık kullanılan ölçüt olduğu tespit edilmiştir. Birden çok faktörün çıkarıldığı durumlarda en sık kullanılan eksen döndürme tekniği ise varimax’tır. Paralel analiz sonuçları ile karşılaştırılabilen 67 AFA çalışmasından 52’sinde fazla, sekizinde eksik ve yedisinde doğru sayıda faktörün çıkarıldığı belirlenmiştir. Bulgular mevcut alanyazın kapsamında tartışılmış ve AFA’nın raporlaştırılmasındaki eksiklerin azaltılabilmesi amacıyla bir kontrol listesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Acar Güvendir, M. & Özer Özkan, Y. (2015). Türkiye’deki eğitim alanında yayımlanan bilimsel dergilerde ölçek geliştirme ve uyarlama konulu makalelerin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(52), 23-33.
- Akın, A. (2015). Psikolojide kullanılan güncel ölçme araçları: cilt I-II. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Amerikan Eğitim Araştırmaları Birliği Amerikan Psikoloji Birliği, Eğitim Ölçümleri Uluslararası Konseyi, (1998). Eğitimde ve psikolojide ölçme standartları. (Çev. S. Hovardaoğlu ve N. Sezgin). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, No: 14.
- Anastasi, A. & Urbina, S. (1997). Psychological testing (7th ed). New Jersey: Prentice-Hall, Inc.
- Arrindell, W. A. & Van der Ende, J.. (1985). An emprical test of the utility of the observations-to-variables ratio in factor and components analysis. Applied Psychological Measurement, 9(2), 165-178.
- Bandalos, D. L. & Finney, S. J. (2010). Factor analysis: Exploratory and confirmatory. In Gregory, R. Hancock & Ralph. O. Mueller (Eds.). The reviewer’s guide to quantitavi methods in the social sciences (pp. 93-114) New York: Routledge.
- Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: klasik test teorisi ve uygulaması. Ankara: ÖSYM Yayınları.
- Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. USA: John Wiley & Sons, Inc.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Authors
Ufuk Akbaş
*
Türkiye
Ersoy Karabay
Türkiye
Merve Yıldırım-seheryeli
Türkiye
Ahmet Ayaz
Türkiye
Özgür Osman Demir
Türkiye
Publication Date
July 31, 2019
Submission Date
August 15, 2018
Acceptance Date
July 25, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 12 Number: 3
Cited By
Din Öğretiminde Kültürel Aidiyet ve Sorumluluk Bilinci Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği: Geçerlik Güvenilirlik Çalışması
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.34085/buifd.634777Validity and Reliability Evidence of Professional Obsolescence Scale According to Different Test Theories
International Journal of Assessment Tools in Education
https://doi.org/10.21449/ijate.786466Psychometric Properties of Turkish Version of Aggression Questionnaire in Adolescents and Adults: Using Classical and Modern Test Theory
Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi
https://doi.org/10.21031/epod.683176Comparison of Kernel Equating and Kernel Local Equating in Item Response Theory Observed Score Equating
Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi
https://doi.org/10.21031/epod.900843The Collective Teacher Efficacy Behaviours Scale: A Validity and Reliability Study
International Journal of Assessment Tools in Education
https://doi.org/10.21449/ijate.946171The Adaptation of Metacognitive Awareness Listening Questionnaire into Turkish
Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17152/gefad.956518ÖĞRETMEN SABIR ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Trakya Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.24315/tred.928310Development of Marital Conflict Areas Index and the Conflict Styles Inventory: Reliability and Validity Studies
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.1219673İdeal Okul Yöneticisi Ölçeğinin Geliştirilmesi
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1169957BİREYLERİN DEPREME İLİŞKİN HAZIROLUŞLUK ÖLÇEĞİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi
https://doi.org/10.54862/pashid.1232054Sindirim Sistemi Ünitesine Yönelik Başarı Testi Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Araştırma ve Deneyim Dergisi
https://doi.org/10.47214/adeder.1267535Kuantum Fiziği Kavramsal Anlama Testinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1177413ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SOSYAL BİLGİLER DERSİ KAPSAMINDA TARİHSEL BİLGİYE YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ
İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.59534/jcss.1405736The Adoption of Holacracy in Higher Education: A Scale Development Study
Üniversite Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.32329/uad.1490403Öğretmenlerin Hibrit Tabanlı Öğrenme Algısı Ölçeği
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1528721Adaptation Study of the Ecological Literacy Scale for Middle School Students
Osmangazi Journal of Educational Research
https://doi.org/10.59409/ojer.1574560